Żółtook łuskowany (Metriopelia ceciliae) – gatunek małego ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae) występujący w zachodniej części Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Charakterystyka gatunku Wygląd Niewielki gatunek gołębia o szaro-brązowym upierzeniu z jasnymi końcówkami piór, szczególnie widocznymi na pokrywach skrzydeł i grzbiecie. Tworzą one charakterystyczny, łuskowany wzór, który został ujęty w epitecie polskiej nazwy gatunkowej. Pióra na piersi szare z lekko różowym odcieniem, brzuch beżowo-szary, ogon składa się z przeważnie czarnych lotek o białych końcówkach. Nogi koloru różowego. Najbardziej charakterystyczną cechą gołębi z rodzaju Metriopelia – od której biorą swą nazwę – jest naga skóra wokół oczu o jaskrawej, żółtej lub pomarańczowej barwie. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, samice są tylko nieco bardziej matowo ubarwione. Podczas lotu oprócz wyraźnego trzepotania słychać dźwięki podobne do dzwonienia.
Średnie wymiary Długość ciała – 16–17 cm lub 17–18 cm, Długość skrzydła – 9,5 cm, Długość ogona – 7,4 cm, Masa ciała – 53–66 g.
Pożywienie Nasiona, przy czym nie odnotowano rodzaju spożywanego pokarmu. Pożywienie zdobywa na ziemi, zazwyczaj podczas żerowania widywane w małych grupach.
Rozmnażanie Gniazdo budowane na ziemi, na półkach skalnych lub w dziurach budynków. Samica składa 1–2 białej barwy jaja. Inkubacja trwa około 2 tygodni, wysiadują obydwa ptaki z pary. Młodymi opiekują się obydwoje rodzice. Pisklęta opuszczają gniazdo po 2–3 tygodniach, natomiast w pełni zdolne do lotu są po ok. 6–7 tygodniach.
thumb|250px|Grupa żółtooków łuskowanych w Boliwii
Występowanie Zasięg występowania Od północno-zachodniego Peru, wzdłuż grzbietów Andów Środkowych po zachodnią część Boliwii oraz północne krańce Chile i Argentyny.
Biotop Zamieszkuje suche i półpustynne górskie obszary, w tym charakterystyczne andyjskie łąki puna. Przebywa także na terenach rolniczych lub w pobliżu ludzkich osiedli, zwłaszcza w obszarach wyżej położonych. Zwykle obserwowany jest na wysokości od 1700–2000 do 4100–4500 m n.p.m. W niektórych, południowych regionach Peru spotykany jest także niżej, na wysokości 500 do 1100 m n.p.m., aż po wybrzeże Pacyfiku. Występuje tylko na zachodnich i wewnętrznych, suchych stokach Andów, brak go natomiast na wilgotnych stokach wschodnich.
Status zagrożenia Przez IUCN sklasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (Least Concern – LC) ze względu na duży zasięg występowania oraz brak geograficznej fragmentacji poszczególnych populacji. Liczebność światowej populacji nie jest znana, ale ptak ten opisywany jest jako pospolity. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Systematyka Taksonomia Opisany w 1845 roku przez René Lessona jako Columba (Chamaepelia) Ceciliae na podstawie okazu z Peru. Wraz z żółtookiem szarogłowym (Metriopelia morenoi) był również umieszczany w oddzielnym rodzaju Gymnopelia.
Podgatunki Wyróżniono trzy podgatunki żółtooka łuskowanego: M. c. ceciliae (Lesson, 1845) – zachodnia część Peru; M. c. obsoleta (J.T. Zimmer, 1924) – wschodnie pasma Andów peruwiańskich w górnej dolinie rzeki Marañón i jej dopływów w północnej części Peru (na południe po pasmo La Raya); M. c. zimmeri J.L. Peters, 1937 – południowe krańce Peru, Boliwia po północne Chile (Tarapacá) i północno-zachodnią Argentynę (Salta, Jujuy).
Uwagi
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Gołębiowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1845 roku Kategoria:Taksony opisane przez Renégo Lessona Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Chile Kategoria:Fauna Peru