mały|Makieta Bomby Rejewskiego na ekspozycji Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu Wytwórnia Radiotechniczna AVA – warszawska spółka założona w 1928, w którym m.in. opracowywano i produkowano wyposażenie radiowe dla Biura Szyfrów sztabu generalnego WP, sprzęt łączności radiowej dla wojska, produkowano też udoskonalone kopie niemieckiej maszyny szyfrującej „Enigma”.
Współzałożycielami spółki AVA byli: Leonard Danilewicz, Ludomir Danilewicz oraz Edward Fokczyński i Antoni Palluth, oficer Sztabu Głównego WP, który został jej dyrektorem. Nazwa spółki powstała z połączenia znaków wywoławczych Pallutha (TPVA) i studiujących na Politechnice Warszawskiej braci Danilewiczów (TPAV), którzy byli pasjonatami krótkofalarstwa. Głównym konstruktorem Wytwórni AVA został inż. Tadeusz Heftman.
Po złamaniu w 1933 r. przez zespół Mariana Rejewskiego szyfru Enigmy, w wytwórni AVA produkowano zarówno kopie niemieckiej wojskowej maszyny szyfrującej, oraz polską maszynę szyfrującą LACIDA. Zespół sześciu takich maszyn stanowił tzw. bombę kryptologiczną, służącą Biuru Szyfrów do łamania szyfrów oraz odczytywania zmian w szyfrach Enigmy. Najbardziej wiarygodne źródło - ppłk dypl inż Tadeusz Lisicki, w opracowaniu konsultowanym z Marianem Rejewskim oraz Henrykiem Zygalskim podaje, że bombę kryptologiczną tworzył zestaw sześciu "sobowtórów Enigmy" (jej udoskonalonych kopii), wyprodukowany przez Wytwórnię Radiotechniczną AVA.
Przypisy
Bibliografia
Władysław Kozaczuk, Złamany szyfr, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Wydanie II, Warszawa 1985, ISBN 83-11-07263-9.
Linki zewnętrzne Laurence Peter, How Poles cracked Nazi Enigma secret, BBC News, 20 July 2009 Politechnika Warszawska - Wojskowy sprzęt łączności firmy AVA Antoni Palluth – niepospolity umysł
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Warszawie Kategoria:Wywiad i kontrwywiad Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej Kategoria:Urządzenia szyfrujące