Richard (Richie) J. Davidson (ur. 12 grudnia 1951 w Brooklynie, Nowy Jork) – amerykański psycholog i psychiatra, neuronaukowiec związany z Uniwersytetem Wisconsin–Madison, dyrektor Laboratory for Affective Neuroscience i W.M. Keck Laboratory for Functional Brain Imaging and Behavior, założyciel i kierownik Center for Investigating Healthy Minds w Waisman Center, autor m.in. The Emotional Life of Your Brain, książki uznanej przez The New York Times za bestseller, m.in. na podstawie opinii zamieszczonych w Newsweek, Harvard Business Review, The Huffington Post (wersja polska: Życie emocjonalne mózgu).

Życiorys Edukacja Urodził się 12 grudnia 1951 roku w Brooklynie (NY). Tamże uczęszczał do publicznej szkoły średniej – Midwood High School. W tych latach pracował jako wolontariusz w Maimonides Medical Center (Summer Research Assistant, 1968–1971). W laboratorium specjalizującym się w elektrofizjologicznych badaniach snu i marzeń sennych (Sleep and Dream Research) zajmował się czyszczeniem elektrod, które są umieszczane na skórze głowy, klatki piersiowej i kończyn w celu obserwacji aktywności neurofizjologicznej badanego w czasie snu. Podobne elektrody stały się podstawowym narzędziem w jego późniejszej pracy zawodowej.

W roku 1968 rozpoczął studia w New York University. W czasie studiów był w latach 1971–1972 asystentem badawczym w zespole psychologii społecznej (współpracował z ). Zajmował się problemami powstawania obrazów mentalnych (zob. m.in. filozofia Berkeleya, David Hume, założenia empiryczne; funkcjonalne obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego).

Po uzyskaniu w roku 1972 stopnia Bachelor of Arts studiował psychologię na Harvard University w Cambridge (Massachusetts), gdzie wykładali wówczas m.in. (ekspert w zakresie psychofizjologii) i Daniel Goleman, który niedawno wrócił z półtorarocznej podróży do Indii, zafascynowany technikami jogi i filozofią indyjską. Już w czasie pierwszego spotkania z Golemanem, będącego początkiem ich długotrwałej przyjaźni, Davidson uległ tej samej fascynacji.

W kolejnych latach jego naukowymi opiekunami byli m.in. , uznawany za pioniera neurologii behawioralnej (neurologiczne podstawy zachowania, pamięci, procesów poznawczych; psychologia poznawcza; leczenie zaburzeń i chorób neurologicznych) i Walle J.H. Nauta, amerykański neurobiolog i neurofizjolog z MIT (specjalista w dziedzinie anatomii mózgu) oraz David McClelland.

Praca zawodowa Po uzyskaniu licencjatu w roku 1972 zajmował w latach 1973–1985 stanowiska lub pełnił funkcje: 1973–1976 – wykładowcy na Wydziale Psychologii i Stosunków Społecznych Harwardu 1976–1977 – pracownika naukowego w Brain Researche Laboratories (Medical College NY) 1976–1980 – adiunkta psychologii na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Stanowego SUNY w Purchase 1977–1982 – konsultanta w Infant Laboratory na Wydziale Pediatrii Roosvwlt Hospital (badania neurobehawioralne dzieci o normalnej i niskiej wadze) 1980–1982 – konsultanta naukowego w National Institute of Aging, NIH (Laboratory Neurosciences, m.in. zastosowania PET) 1980–1985 – zastępcy profesora psychologii na Wydziale Psychologii SUNY w Purchase 1982–1985 – psychologa w New York State Psychiatric Researche Institute 1982–1985 – wykładowcy psychiatrii na Wydziale Psychiatrii College of Physicians and Surgeons Columbia University Od roku 1984 pracuje w University of Wisconsin-Madison jako: 1984–1986 – zastępca profesora psychologii 1984–… – członek Clinical and Human Psychophysiology Area Groups, dyrektor Laboratory of Affective Neuroscience 1986–… – członek Development Psychology Area Group 1986–1994 – kierownik Human Psychophysiology Area Group 1987–… – profesor psychologii i profesor psychiatrii School of Medicine 1993–… – William James Professor Psychology and Psychiatry 1995–… – Vilas Distinguished Professor Psychology and Psychiatry 1996–… – współzałożyciel i współdyrektor Healt Emotions Research Institute 2001–… – dyrektor Waisman Laboratory for Brain Imaging & Bahavior 2008–… – założyciel Center for Investigating Heatthy Minds w Waisman Center

Zakres działalności zawodowej Działalność dydaktyczna Prowadził zajęcia dydaktyczne w ramach kursów: Koncepcje i metody psychofizjologii; Biologiczne aspekty osobowości; Psychologia świadomości; Psychobiologia świadomości; Wstęp do psychologii; Psychologia osobowości; Metody psychofizjologii; Zaburzenia psychiczne; Interdyscyplinarny kurs kreatywności; Umysł i ciało w filozofii i psychologii (wspólnie z wykładowcą filozofii); Psychologia emocji (seminarium); Seminarium lateralizacji, emocji i psychopatologii; Seminarium neuropsychologii zaburzeń afektywnych; Praktyka neuropsychologii dziecięcej; Metody badawcze w psychologii klinicznej; Kognitywne i neuropsychologiczne aspekty depresji (wspólnie z Lyn Abramson); Metody i teorie w badaniach emocji. thumb|240px|R. Davidson opracowuje i wdraża (m.in. w ramach programu szkoleniowego Emotion Training Program) techniki opanowywania destrukcyjnych emocji, oparte na osiągnięciach neuronauki i doświadczeniach buddyzmu.

Doznawanie np. strachu wiąże się z aktywnością ciała migdałowatego, należącego do układu limbicznego. Rozwijanie się emocji zależy od zgrania tej aktywności z aktywnością hipokampa (dostosowanie działań do kontekstu sytuacyjnego) i ośrodków płata czołowego (np. planowanie).

Objaśnienia:kolor czerwony – podwzgórze, zielony – ciało migdałowate, różowy – przysadka mózgowa, niebieski – hipokamp/sklepienie, złoty – most) W pierwszych latach XXI wieku prowadził głównie seminaria specjalistyczne, m.in. na temat: neurobiologii emocji pozytywnych, biologicznego podejścia do zaburzeń nastroju i stanów lękowych (seminarium kliniczne), neurobiologii rozwojowej i zaburzeń emocjonalnych, podstaw neuronaukowych i klinicznej praktyki afektów, uczenia się i pamięci, teorii i badań emocji, neurologii afektywnej (dla programu szkoleniowego Emotion Training Program), stanu normalnego i zaburzeń mózgu społecznego.

Tematyka pracy naukowej Badania laboratoryjne, które prowadzi R. Davidson wraz z zespołem, dotyczą przede wszystkim neuronowego podłoża emocji i zaburzeń afektywnych, w tym depresji i zaburzeń lękowych. Wykonywane są badania kory mózgu i ośrodków podkorowych mózgu osób dorosłych i małych dzieci – zdrowych oraz narażonych na wystąpienie zaburzeń. Stosowane są techniki EEG, PET i fMRI (obrazowanie, zob. też diagnostyka obrazowa, tomografia). Szczególna waga jest przywiązywana do prób wyjaśnienia interakcji pomiędzy korą przedczołową i ciałem migdałowatym w regulacji emocji osób z wymienionymi zaburzeniami i zdrowych.

Badania były realizowane w ramach licznych programów, finansowanych z różnych źródeł. Tematami pierwszych z nich, zrealizowanych w latach 1975–1979, były: Musical training and modes of cerebral dominance Sex differences in hemispheric organization and interaction Matching relaxation strategies to types of anxiety: A patterning approach Na lata 2016–2018 przewidziano zakończenie następujących programów (rozpoczętych w latach 2003–2014): 2014–2018 – A Twin Study with Neuroimaging 2013–2018 – Early neurodevelopmental origins of anxiety 2011–2016 – Neural substrates of affective style and emotion regulation 2011–2016 – Integrative pathways to health and illness 2008–2018 – Wisconsin Center for the Neuroscience and Psychophysiology of Meditation 2006–2016 – Core Support 2003– 2018 – Training program in emotion research

Osiągnięciem Richarda Davidsona, które wzbudziło bardzo duże zainteresowanie, było wykazanie, że w doznawaniu emocji uczestniczy kora przedczołowa, uznawana wcześniej za ośrodek odpowiedzialny wyłącznie za racjonalność. Wykazano m.in. że występowanie emocji negatywnych wiąże się z aktywacją prawego płata czołowego. Do takich emocji należą np. smutek lub trzy buddyjskie „trucizny” – złość, pożądanie i złudzenia upośledzające postrzeganie świata. Występowanie skrajnie silnych emocji negatywnych, np. patologicznej wściekłości połączonej z agresją, może oznaczać równoczesne upośledzenie funkcjonowania płata czołowego i ciała migdałowatego, prowadzące do zaniku umiejętności przewidywania negatywnych skutków podejmowanych działań.

Efektem wielu lat badań stał się model ludzkiej emocjonalności, uwzględniający znaczenie kory przedczołowej, w którym wyróżnia się sześć wymiarów „stylu emocjonalnego”: odporność, określającą jak łatwo dana osoba traci równowagę psychiczną i jak szybko ją odzyskuje (cecha zależna od połączenia między korą przedczołową i ciałem migdałowatym) nastawienie, określające jak długo osoba utrzymuje pozytywne emocje (cecha zależna od poziomu aktywności w prążkowiu brzusznym, ventral striatum, stanowiącym część układu nagrody) intuicję społeczną, zależną od oddziaływań między ciałem migdałowatym i fusiform regions (zob. zakręt wrzecionowaty, gyrus fusiformis, aktywny w procesie rozpoznawania twarzy i ich emocjonalnego wyrazu) samoświadomość, wyrażaną jako umiejętność dostrzegania w swoim w organizmie fizycznych doznań, sygnalizujących emocje, związaną ze zdolnością wyspy do interpretowania sygnałów z ciała i narządów wrażliwość na kontekst, określana jako zdolność dostosowywania swoich emocjonalnych reakcji do sytuacji (otoczenia), zależna od poziomu aktywności w hipokampie uwagę, stopień jej ostrości i siły skupienia zależny od kory przedczołowej Dla każdego z wymienionych wymiarów określa się skrajne bieguny i pośrednie wartości nasilenia cechy. Kombinacje tak określonych sześciu wartości składają się na „emocjonalne portrety” ludzi, które są niemal niepowtarzalne. Ze względu na plastyczność mózgu są one podatne na zmiany pod wpływem życiowych doświadczeń (również celowo prowadzonych ćwiczeń).

Publikacje Artykuły naukowe, rozdziały w książkach, prace przeglądowe Treść artykułów naukowych oraz innych – bardzo licznych – prac autorstwa R. Davidsona i jego współpracowników, takich jak rozdziały w książkach i prace przeglądowe, krótkie komunikaty naukowe oraz prezentacje na konferencjach naukowych, ilustruje poniższe zestawienie tytułów publikacji wydanych w roku 2015:

Wybrane artykuły z lat 2004–2005 R.J. Davidson, Gaze fixation and the neural circuitry of face processing in autism (2005) A. Lutz, L.L. Greischar, N.B. Rawlings, M. Ricard, R.J. Davidson, Long-term meditators self-induce high-amplitude gamma synchrony during mental practice (2004) R.J. Davidson, Well-being and affective style: neural substrates and biobehavioural correlates (2004) Książki

Członkostwo stowarzyszeń naukowych Jest członkiem:

Popularyzacja nauki, umacnianie więzi między dyscyplinami nauki i kulturami thumb|240px| Uczestnicy Mind and Life Conference on Craving, Desire and Addiction (zob. Mind and Life Institute), Dharamsala 2013 Richard Davidson jest aktywnym popularyzatorem swojej gałęzi wiedzy. Corocznie bierze udział w licznych seminariach, konferencjach i innych spotkaniach, wygłaszając zamawiane prelekcje i biorąc udział w dyskusjach. Działaniem o najszerszym zasięgu oddziaływania jest uczestnictwo w Konferencjach Mind & Life – debatach wybitnych neurofizjologów, neurobiologów, filozofów i innych naukowców z przedstawicielami różnych szkół buddyzmu. Konferencje są organizowane od roku 1987 z udziałem i przy wsparciu Dalajlamy XIV (historia powstania Mind and Life Institute). Mają formę debat prowadzonych z jego czynnym udziałem. Publikowane są szczegółowe sprawozdania z tych debat, tj. książka Emocje destrukcyjna D. Golemana, będąca obszerną relacją z debaty przeprowadzonej w roku 2000. R. Davidson uczestniczył w niej jako prelegent i aktywny dyskutant.