thumb|Kara śmierci na świecie. thumb|Państwa na świecie, w których istnieje prawo chłosty thumb|Plac Ad-Dira w Rijadzie, gdzie przeprowadza się egzekucje Prawa człowieka w Arabii Saudyjskiej opierają się na islamie oraz na ustawie zasadniczej uchwalonej w 1992 roku. Zgodnie z opiniami międzynarodowych organizacji, walczących o prawa człowieka i demokrację (m.in. Freedom House, Human Rights Watch, Amnesty International) Arabia Saudyjska należy do grupy państw, w których prawa człowieka są stale łamane. Arabię Saudyjską oskarża się m.in. o łamanie wolności słowa, nieprzestrzeganie praw kobiet, wykonywanie kar śmierci na więźniach politycznych, brak pełnego systemu demokratycznego (mieszkańcy Arabii Saudyjskiej mogą brać udział tylko w wyborach lokalnych), brak wolności religijnej, dyskryminację osób homoseksualnych oraz o znęcanie się nad więźniami. Obowiązujące przepisy prawne oparte są na prawach szariatu (doktryna wahhabizmu) oraz na ustawie zasadniczej, ogłoszonej w 1992 roku przez króla Fahda ibn Abd al-Aziza.
Kontekst prawno-polityczny Arabia Saudyjska jest monarchią absolutną, z królem jako głową państwa (od 23 stycznia 2015 roku Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud). System prawny opiera się na szariacie, zaś sama Arabia Saudyjska jest zaliczana do najbardziej konserwatywnych państw islamskich. Władzę wykonawczą sprawuje kierowany przez monarchę rząd. Działalność partii politycznych jest zakazana. Sąd nie zawsze potrzebuje twardych dowodów przeciwko oskarżonemu. Stawiane zarzuty są często mgliste i oparte na nieprecyzyjnych pojęciach prawnych. Prawnicy krytykujący sposób prowadzenia spraw sądowych trafiają do więzień. Na rozprawach sądowych nie muszą się stawiać członkowie rodziny królewskiej, wysocy rangą urzędnicy, jak również przyjaciele i współpracownicy wspomnianych grup, jeśli są bezpośrednio związani z procesem. W latach 90. XX wieku nasiliła się walka z opozycją, która oskarżyła monarchę i rząd o wspieranie fundamentalistów islamskich. Liczba osób przetrzymywanych w więzieniach wzrosła w wyniku wprowadzenia w kraju dodatkowych środków bezpieczeństwa po zamachach z 11 września 2001 roku. W 2009 roku w tajnych więzieniach przetrzymywano 3106 osób. Liczba skazanych wzrosła w wyniku utworzenia specjalnego urzędu do zbierania informacji o obywatelach podejrzanych o terroryzm. Pierwsze wybory lokalne w historii państwa odbyły się w 1995 roku.
Religijne prawo muzułmańskie wprowadzono w 1992 roku na mocy ustawy zbliżonej do konstytucji. Ustawa zasadnicza z 1 marca 1992 roku utwierdziła monarchię dziedziczną, przez co wybór głowy państwa w wyborach powszechnych jest niemożliwy. 8 artykuł ustawy zasadniczej nakazuje stosowanie prawa szariatu przez rząd. Na mocy 9 artykułu Arabia Saudyjska stała się państwem islamskim, gdzie każdy obywatel państwa musi wyznawać tę religię oraz ma obowiązek ochrony islamu (art. 34). Utrzymanie wartości islamskich jest obowiązkiem państwa (art. 10). Artykuł 12 zakazuje buntów. Na mocy ustawy zasadniczej dzieci są wychowywane w wierze islamskiej (art. 13). Ustawa zasadnicza zapewnia nienaruszalność prywatnego majątku, zaś w przypadku konfiskaty majątku (na rzecz interesu publicznego) państwo ma obowiązek udzielić rekompensaty (art. 17 i 18). Art. 26 zapewnia przestrzeganie praw człowieka zgodnie z szariatem. Państwo gwarantuje opiekę społeczną, bezpłatną edukację, ochronę środowiska. Sądy muszą stosować prawo szariatu (art. 48).
Arabia Saudyjska podpisała Arabską Kartę Praw Człowieka, Konwencję o prawach dziecka (26 stycznia 1996), Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur (23 września 1997) oraz ratyfikowała konwencję ONZ eliminują wszystkie przejawy dyskryminacji kobiet (2000).
Pomimo tych gwarancji prawa człowieka są systematycznie łamane. W roku 2015 przedstawiciel Arabii Saudyjskiej został wybrany na przewodniczącego Grupy Konsultatywnej przy Radzie Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Kontekst historyczny Od chwili powstania Królestwa Arabii Saudyjskiej w 1932 roku w państwie obowiązuje ustrój monarchiczny. Prawo od początku opierało się na szariacie, choć podczas rządów króla Fajsala II w latach 1964–1975 doszło do wprowadzenia wahhabizmu jako podstawę systemu prawnego. Do 1962 roku istniało niewolnictwo. Podczas rządów Fajsala II doszło także do wprowadzenia do administracji państwowej alimów. W 1964 roku król postanowił objąć funkcję premiera i prezydenta. Jednocześnie Fajsal II zapewnił obywatelom Arabii Saudyjskiej bezpłatny dostęp do opieki zdrowotnej i szkolnictwa.
thumb|Protesty z 1979 roku 20 listopada 1979 roku grupa 250 uzbrojonych mężczyzn dowodzonych przez Dżohajmana al-Otajbi zajęła Święty Meczet. Dżohajman al-Otajbi był rok wcześniej zatrzymany za oskarżenie rodziny królewskiej o apostazję. Po uwolnieniu zorganizował bunt przeciwko rodzinie królewskiej. Za pomocą głośnika minaretu wygłosił przemówienie przeciwko książętom, ich orgiom, pijaństwu i handlowi. Domagał się „powrotu do zasad prawdziwego islamu”, obalenia monarchii i powołania islamskiej republiki. Protest przerodził się w powstanie ultrawahhabickie, obejmujące swoim zasięgiem całe państwo. Protest stłumiono siłą. Okupacja Meczetu trwała dwa tygodnie. Po śmierci kilkuset powstańców rodzina królewska przyjęła większość programu Dżohajmana al-Otajbi. Nowe prawo ograniczyło wolność słowa (wprowadzono zakaz pokazywania kobiet w telewizji i zakaz nadawania muzyki przez media saudyjskie) i zwiększyło uprawnienia policji religijnej.
Nadzieję na rozwój demokracji pojawiły się na początku lat 90., lecz utworzenie w marcu 1992 roku Rady Konsultacyjnej (składającej się początkowo z 60 osób, a od 1997 roku z 90) i uchwalenie ustawy zasadniczej zniweczyły plany. Wraz z wprowadzeniem Rady Konsultacyjnej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i służby wywiadowcze zwiększyły kontrolę dyskusji publicznych, kaznodziejów meczetowych i kazań oraz zakazano rozpowszechniania kaset krytykujących rząd i literatury opozycyjnej. W latach 1992–1994 przeprowadzono kampanię przeciwko dysydentom fundamentalistycznym. Aresztowano m.in. Al-Hawalego i Al-Audę, którzy otwarcie krytykowali rodzinę królewską i wzywali do gorliwszego stosowania szariatu.
W 1993 roku powstały rady regionalne składające się z zarządcy prowincji, jego zastępcy, miejscowych przedstawicieli rządowych ministrów oraz wyznaczonych przez króla co najmniej dziesięciu wykształconych i doświadczonych obywateli z danego regionu. W 1994 roku w Londynie powstał Komitet Obrony Słusznych Praw, ruch opozycyjny sprzeciwiający się rządowi saudyjskiemu. Pomimo istnienia monarchii absolutnej, od 1995 roku w Arabii Saudyjskiej organizuje się wybory lokalne. We wrześniu 2003 roku ponad 300 saudyjskich intelektualistów podpisało petycję wzywającą do przeprowadzenia reform politycznych. W czerwcu 2003 roku Ośrodek Dialogu Narodowego imienia Króla Abd al-Aziza zorganizował pierwszą sesję Forum Dialogu Narodowego – dyskusję na wybrany przez Ośrodek Dialogu temat, w którym brali udział duchowni, naukowcy, dziennikarze i pisarze. Tematami poruszanymi podczas Forum Dialogu Narodowego były m.in.: terroryzm, ekstremizm religijny, problem kobiet. 14 października 2003 roku w Rijadzie odbyła się demonstracja zwolenników zmian, ale tamtejsza policja rozpędziła manifestacje, aresztując około 270 osób. W czerwcu 2004 roku kobiety (po raz pierwszy) wzięły udział w sesji Forum. W czerwcu 2006 roku sześć kobiet powołano na stanowiska konsultantek przy Radzie Konsultacyjnej.
W marcu 2004 roku przeprowadzono kolejne aresztowania skierowane przeciwko osobom, które podpisały się pod petycją. W październiku 2003 roku Arabia Saudyjska zorganizowała po raz w swojej historii konferencję dotyczącą praw człowieka. W listopadzie 2003 roku Rada Konsultacyjna otrzymała prawo samodzielnego występowania z wnioskami legislacyjnymi. Do 2015 roku przeprowadzono trzy głosowania. W wyborach przeprowadzonych 12 grudnia 2015 roku wzięły, po raz pierwszy w historii, kobiety. W wyborach wzięło udział ok. 130 tys. kobiet i ok. 1,35 mln mężczyzn. Do władz 284 rad municypalnych kandydowało 5937 mężczyzn i 978 kobiet. 20 kobiet wygrało lokalne wybory.
W nocy z 25 na 26 marca 2015 roku lotnictwo Arabii Saudyjskiej wraz z koalicją państw muzułmańskich zaatakowała pozycje ruchu Huti w Jemenie. Interwencja w Jemenie miała na celu ograniczyć wpływy Iranu tuż przy granicach Arabii Saudyjskiej oraz pokazać opinii międzynarodowej, kto jest liderem w świecie arabskim. Według Amnesty International, działania zbrojne prowadzone przez Arabię Saudyjską noszą znamiona zbrodni na ludności cywilnej. Amnesty International oskarżył Arabię Saudyjską o bombardowanie obiektów, gdzie nie znajdowała się infrastruktura wojskowa (na przykład szkoły i szpitale) oraz stosowanie bomb kasetowych. Rywalizacja Arabii Saudyjskiej i Iranu przyczyniła się dalszej destabilizacji na Półwyspie Arabskim oraz do katastrofy humanitarnej w Jemenie, mogącej w przyszłości doprowadzić do upadku państwa.
thumb|Muhammad ibn Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud 21 czerwca 2017 roku na następcę tronu został wyznaczony Muhammad ibn Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud. Następca tronu we wrześniu 2017 roku ogłosił zniesienie zakazu prowadzenia samochodów przez kobiety. W marcu 2018 roku w wywiadzie dla amerykańskiej telewizji powiedział, że saudyjskie kobiety nie otrzymały w pełni praw oraz poinformował, że rząd Arabii Saudyjskiej pracuje nad inicjatywą, która wprowadziłaby regulacje zapewniające równą płacę dla mężczyzn i kobiet. Następca tronu jest krytykowany przez Human Rights Watch za aresztowania i prześladowanie aktywistów na rzecz praw człowieka.
Na początku stycznia 2019 roku osiemnastoletnia Saudyjka Rahaf Alqunun zabarykadowała się na lotnisku w Bangkoku w obawie przed deportacją do Kuwejtu (skąd uciekła). Alqunun stwierdziła, że po powrocie na Bliski Wschód grozi jej śmierć za wyrzeczenie się islamu (Alqunun ogłosiła się ateistką). Początkowo uciekinierka chciała zbiec do Australii, jednak została zatrzymana w Tajlandii. Po nagłośnieniu sprawy przez media władze w Tajlandii wstrzymały deportację i przekazali sprawę Alqunun do przedstawicieli Organizacji Narodów Zjednoczonych. 12 stycznia 2019 roku Alqunun otrzymała azyl w Kanadzie.
Państwowy wymiar sprawiedliwości Ustawa zasadnicza z 1992 roku wyszczególnia, że system sądowy jest niezależny, lecz sędziów wyznacza i odwołuje za pomocą dekretów król. Działanie to umożliwia kontrolę państwa nad elitą religijną. Zgodnie z prawem nikt nie sprawuje kontroli nad sędziami z wyjątkiem sytuacji, w której oni sami wykraczają poza prawo szariatu. Kobiety nie mogą występować przed sądem.
Arabia Saudyjska przestrzega część praw więźniów. W więzieniach nie występują problemy z dystrybucją żywności lub utrzymaniem czystości. Rodziny nie mogą odwiedzać skazanych. Dużym problemem jest znęcanie się nad więźniami politycznymi – strażnicy często biją skazanych lub ograniczają im ilość snu. W październiku 1997 roku Amnesty International zarzuciła władzom Arabii Saudyjskiej dopuszczanie się do stosowania tortur, karania przez amputację i stosowania kary śmierci. 1 maja 2001 roku przyznano większą ochronę prawną osobom podejrzewanym o popełnienie przestępstwa, a ich adwokaci mogli odtąd przedstawiać w sądach karnych dowody, wskazujące na niewinność oskarżonych. W maju 2006 roku wprowadzono nowy system sądownictwa w sferze prawa cywilnego, rodzinnego i handlowego. Zmiany umożliwiły obywatelom odwoływać się od decyzji sądu do sądu apelacyjnego.
Komitet Krzewienia Cnót i Zapobiegania Złu
W Arabii Saudyjskiej działa Komitet Krzewienia Cnót i Zapobiegania Złu (znany też pod nazwą: Komitet Obrony Moralności i Tępienia Zła, nieoficjalnie nazywany muttawa). Komitet jest swego rodzaju policją religijną nadzorującą poprawność obyczajową w Arabii Saudyjskiej. Komitet cieszy się poparciem kręgów religijnych i niektórych członków rodziny królewskiej. Komitet może przeprowadzać kontrole w budynkach publicznych i prywatnych (liczba kontroli w czerwcu 2006 roku wyniosła 384 tys.).