Olejówka (Protoxerus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 240–305 mm, długość ogona 298–308 mm; masa ciała 415–761 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1893 roku szwajcarski zoolog Charles Immanuel Forsyth Major w artykule zatytułowanym O niektórych wiewiórkach mioceńskich, z uwagami na temat uzębienia i klasyfikacji Sciurinae, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”. Forsyth Major wymienił trzy gatunki – Sciurus ebii , Macroxus aubinnii i Sciurus stangeri – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Sciurus stangeri (olejówka leśna).
Etymologia Protoxerus: prōto- ‘pierwszy, nowy’; rodzaj Xerus (afrowiórka). Myrsilus: Myrsilos (gr. Μυρσιλος Mursilos), król Lidii. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Macroxus aubinnii . Allosciurus: gr. αλλος allos ‘inny, dziwny’; rodzaj Sciurus (wiewiórka).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki zgrupowane w dwóch podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNProtoxeruscentruj|150pxProtoxerus stangeri(G.R. Waterhouse, 1842)olejówka leśna12 podgatunkówAfryka Zachodnia i Środkowa od Sierra Leone na wschód do Ugandy i zachodniej Kenii, na południe do północnej Angoli, południowej Demokratycznej Republiki Konga i zachodniej Tanzanii oraz wyspa Bioko; zakres wysokości: około 2000 m n.p.m.DC: 28–30 cmDO: 30–31 cmMC: 538–761 gAllosciurusProtoxerus aubinnii(J.E. Gray, 1873)olejówka wąskoogonowa2 podgatunkiAfryka Zachodnia w południowej Gwinei, południowym Sierra Leone, Liberii, południowego Wybrzeża Kości Słoniowej i południowo-zachodniej GhanyDC: 24–25 cmDO: około 30 cmMC: 415–525 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Kategoria:Afrowiórki