„Książka Historyczna Roku” – konkurs o Nagrody im. Oskara Haleckiego służące badaniu i popularyzowaniu dziejów Polski oraz promowaniu czytelnictwa książek historycznych, którego organizatorami i fundatorami nagród są Telewizja Polska S.A., Polskie Radio S.A., Instytut Pamięci Narodowej i od 2016 Narodowe Centrum Kultury.

Laureaci 14. edycji konkursu (2023) W 2023 nadano nagrody w następujących kategoriach:

„Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Pawła Skibińskiego pt. Kościół wobec totalitaryzmów (1917-1989). Światowy Katolicyzm i doświadczenia Polaków Nagroda czytelników: książka Jarosława Molendy pt. Alfred Szklarski – Sprzedawca marzeń. Pierwsza biografia twórcy przygód Tomka Wilmowskiego

„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku” Nagroda jury: książka Piotra Nowaka pt. Filozofowie (w trzech słowach) Nagroda czytelników: książka Wojciecha Königsberga i Bartłomieja Szyprowskiego pt. Zlikwidować! Agenci Gestapo i NKWD w szeregach polskiego podziemia

„Najlepsze wydawnictwo źródłowe poświęcone historii Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Danuty Jastrzębskiej-Golonki, Ewy Kowalskiej, Ewy Dulnej-Rak i Katarzyny Ziębik pt. Gdy nieme groby przemawiają… Spuścizna katyńska

„Najlepsze wspomnienia dotyczące historii Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Pawła Samusia pt. Walery Sławek. Wspomnienia zebrane

Laureaci 13. edycji konkursu (2022) W 2022 nadano nagrody w następujących kategoriach:

„Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Tomasza Sikorskiego i Adama Wątora pt. Liga Narodowa w zaborze pruskim i jej działacze Nagroda czytelników: książka Pawła Skibińskiego pt. Odnowa tej Ziemi. I Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, czerwiec 1979

„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku” Nagroda jury: książka Wojciecha Wencla Lechoń. Rycerz i faun Nagroda czytelników: książka Wojciecha Wencla Wierzyński. Sens ponad klęską

„Najlepsze wydawnictwo źródłowe poświęcone historii Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: Piotra Długołęckiego pt. W obliczu Zagłady. Rząd RP na uchodźstwie wobec Żydów 1939–1945

„Najlepsze wspomnienia dotyczące historii Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Stanisława Grygiela pt. Żyć znaczy filozofować

Przyznano również honorowe wyróżnienia: „Odnowa tej ziemi. I Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, czerwiec 1979” Pawła Skibińskiego „Pańska, szlachecka, faszystowska. Polska w sowieckiej propagandzie, kulturze i historiografii 1917–1945” Tadeusza Pawła Rutkowskiego „Dialog należy kontynuować… Rozmowy operacyjne Służby Bezpieczeństwa z ks. Henrykiem Gulbinowiczem z lat 1969–1985. Studium przypadku” w opracowaniu Rafała Łatki i Filipa Musiała „Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1919 czerwiec-grudzień” Sławomira Dębskiego.

12. edycja konkursu (2019) W trakcie trwania edycji KHR w 2019 postanowieniem jury usunięto z konkursu książkę Władysława Studnickiego pt. Wobec nadchodzącej drugiej wojny światowej. Ponadto decyzją trzech współorganizatorów (Telewizja Polska S.A., Polskie Radio S.A. i Narodowe Centrum Kultury) została wycofana z konkursu książka Piotra Zychowicza pt. Wołyń zdradzony, czyli jak dowództwo AK porzuciło Polaków na pastwę UPA. W wydanym oświadczeniu Instytut Pamięci Narodowej podał do wiadomości, że ta decyzja nie była uzgodniona z IPN. W związku z decyzją organizatorów Sławomir Cenckiewicz 24 października 2019 zarzucił im brak uprawnień do podjęcia takiej decyzji, użycie fałszywej podstawy prawnej oraz poinformował o rezygnacji z członkostwa w jury konkursu i zaapelował o jego anulowanie w edycji 2019. Nazajutrz czterej organizatorzy konkursu (TVP, PR, IPN, NCK) poinformowali o unieważnieniu konkursu w edycji 2019.

W sprawie wycofania książki P. Zychowicza z konkursu Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar zwrócił się do TVP, PR i NCK z prośbą o wyjaśnienia. W odpowiedzi Jacek Kurski, Andrzej Rogoyski i Rafał Wiśniewski jednomyślnie argumentowali, iż decyzja o wycofaniu miała podstawę w tym, że książka została wydana po regulaminowym terminie (według organizatorów w konkursie brały udział publikacje wydane od 1 stycznia 2018 do 30 czerwca 2019, zaś książkę Zychowicza wydano według nich w lipcu 2019, aczkolwiek jej dystrybucja trwała od czerwca 2019.

Laureaci 11. edycji konkursu (2018) W 2018 nadano nagrody w następujących kategoriach:

„Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Witolda Bagieńskiego pt. Wywiad Cywilny Polski Ludowej w latach 1945–1961, t. 1–2 Nagroda czytelników: książka Mariusza Bechty i Wojciecha Muszyńskiego pt. Przeciwko Pax Sovietica. Narodowe Zjednoczenie Wojskowe i struktury polityczne ruchu narodowego wobec reżimu komunistycznego 1944–1956

„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku” Nagroda jury: książka Andrzeja Chwalby Wielka Wojna Polaków Nagroda czytelników: książka Wojciecha Königsberga AK 75. Brawurowe akcje Armii Krajowej

„Najlepsze wydawnictwo źródłowe poświęcone historii Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Mariusza Korzeniowskiego, Krzysztofa Latawca i Dariusza Tarasiuka pt. Uchodźstwo Polskie w Rosji w latach I wojny światowej w świetle dokumentów

„Najlepsze wspomnienia dotyczące historii Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka w opracowaniu Jerzego Łazora pt. Moje wspomnienia. Stanisław Wojciechowski, t. 1–2

Laureaci 10. edycji konkursu (2017) W 2017 nadano nagrody w następujących kategoriach:

„Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Ryszarda Tomczyka i Barbary Patlewicz pt. Cmentarz Janowski we Lwowie. Polskie dziedzictwo narodowe, T. I, T. II Nagroda czytelników: książka Michała Pszczółkowskiego pt. Kresy nowoczesne. Architektura na ziemiach wschodnich II RP (1921–1939)

„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku” Nagroda jury i nagroda czytelników: książka Grzegorza Motyki Wołyń’43

„Najlepsze wydawnictwo źródłowe poświęcone historii Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Sławomira Dębskiego pt. Polskie Dokumenty Dyplomatyczne, 1919 styczeń-maj

„Najlepsze wspomnienia dotyczące historii Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Jędrzeja Moraczewskiego pt. Dziennik wydarzeń (1939–1944) (opracowany i opatrzony wstępem przez Joannę Dufrat i Piotra Cichorackiego); książka Justyny Błażejowskiej pt. Harcerską drogą do niepodległości. Od „Czarnej Jedynki” do Komitetu Obrony Robotników

W 11 edycji konkursu wręczono wówczas nagrody o łącznej wartości 80 tys. zł.

Laureaci 9. edycji konkursu (2016) W 2016 nadano nagrody w następujących kategoriach:

„Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Jakuba Tyszkiewicza pt. Rozbijanie monolitu. Polityka Stanów Zjednoczonych wobec Polski 1945–1988 Nagroda czytelników: książka Bartłomieja Szyprowskiego pt. Sąd kapturowy przy Komendzie Głównej Związku Walki Zbrojnej w Warszawie (sierpień 1940 r. – listopad 1941 r.). Podziemie w walce ze zdrajcami Rzeczypospolitej

„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku” Nagroda jury: książka Cezarego Łazarewicza pt. Żeby nie było śladów. Sprawa Grzegorza Przemyka Nagroda czytelników: książka Wojciecha Hausnera, Marka Wierzbickiego pt. Sto lat harcerstwa

Laureaci 8. edycji konkursu (2015) W 2015 nadano nagrody w następujących kategoriach:

„Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Kazimierza Krajewskiego pt. Na straconych posterunkach. Armia Krajowa na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej 1939–1945 (, Wydawnictwo Literackie, 2015) Nagroda czytelników: książka Macieja Gawlikowskiego i Mirosława Lewandowskiego pt. No Future! Historia krakowskiej FMW (, Wydawnictwo Rafael, 2014)

„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku” Nagroda jury: książka Igora Janke pt. Twierdza. Solidarność walcząca – podziemna armia (, Wydawnictwo Wielka Litera, 2014) Nagroda czytelników: książka Agaty Mirek pt. Trudne lata. Wielkie Dni. Zakony żeńskie w PRL (; , Wydawnictwo Apostolicum)

Laureaci 7. edycji konkursu (2014) „Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Tytusa Jaskułowskiego pt. Przyjaźń, której nie było. Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego NRD wobec MSW 1974–1990 Nagroda czytelników: książka Marka Jedynaka pt. Niezależni kombatanci w PRL

„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku” Nagroda jury: książka Moniki Agopsowicz pt. Kresowe Pokucie. Rzeczpospolita ormiańska Nagroda czytelników: książka Jarosława Wróblewskiego pt. Zośkowiec

Laureaci 6. edycji konkursu (2013) „Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Patryka Pleskota pt. Kłopotliwa Panna „S”. Postawy polityczne Zachodu wobec Solidarności na tle stosunków z PRL 1980–1989 Nagrodę czytelników: książka Sławomira Cenckiewicza, Adama Chmieleckiego, Janusza Kowalskiego, Anny K. Piekarskiej pt. Lech Kaczyński. Biografia polityczna 1949–2005

„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku” Nagroda jury: książka Marka Żebrowskiego pt. Jerzy Giedroyć. Życie przed „Kulturą” Nagroda czytelników: książka Marka A. Koprowskiego Wołyń epopeja polskich losów 1939–2013 akt I, akt II

Wyróżnienie specjalne książka Śladami zbrodni. Przewodnik po miejscach represji komunistycznych lat 1944–1956 (oprac. Tomasza Łabuszewskiego)

Laureaci 5. edycji konkursu (2012) „Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” Nagroda jury: książka Dietera Schenka pt. Noc morderców. Kaźń polskich profesorów we Lwowie i holokaust w Galicji Wschodniej Nagrodę czytelników: książka Sławomira Cenckiewicza pt. Długie ramię Moskwy. Wywiad wojskowy Polski Ludowej 1943–1991„Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku”''' Nagroda jury: książka Ryszarda Wolańskiego pt. Eugeniusz Bodo. „Już taki jestem zimny drań” Nagroda czytelników: książka Mirosława Lewandowskiego i Macieja Gawlikowskiego pt. Gaz na ulicach. KPN w Krakowie. Stan wojenny 1981–1982''.

Jury konkursu W 2015 jury konkursu posiadało następujący skład: prof. dr hab. Adam Dobroński prof. dr hab. Antoni Dudek prof. dr hab. Piotr Franaszek prof. dr hab. Grzegorz Łukomski prof. dr hab. Andrzej Nowak prof. dr hab. Wojciech Roszkowski

W latach 2016–2017 jury działało w składzie: dr hab. Jan Jacek Bruski prof. dr hab. Antoni Dudek dr Piotr Gontarczyk prof. dr hab. Andrzej Nowak prof. dr hab. Wojciech Roszkowski dr hab. Mieczysław Ryba prof. dr hab. Jan Rydel dr hab. Bożena Szaynok

W 2018 jury obradowało w składzie: dr hab. Jan Jacek Bruski dr hab. Sławomir Cenckiewicz prof. dr hab. Antoni Dudek dr Piotr Gontarczyk ks. prof. zw. dr hab. Waldemar Graczyk prof. dr hab. Andrzej Nowak prof. dr hab. Jan Rydel Piotr Semka

Przypisy

Kategoria:Historiografia polska Kategoria:Polskie nagrody historyczne Kategoria:Polskie nagrody literackie