Teofil Szopa (ur. 3 sierpnia 1884 – zm. 28 sierpnia 1929 w Wilnie) – polski inżynier technolog, polityk.
Życie Ukończył gimnazjum w OlkuszuHistoria życia koleżeńskiego technologów Polaków, [w:] Księga pamiątkowa inżynierów technologów Polaków wychowańców Instytutu Technologicznego w Petersburgu (w rocznicę stulecia uczelni), Warszawa 1933, s. 46 a następnie Instytut Technologiczny w Petersburgu (1911)Spis Inżynierów Technologów Polaków, [w:] Księga pamiątkowa inżynierów technologów Polaków wychowańców Instytutu Technologicznego w Petersburgu (w rocznicę stulecia uczelni), Warszawa 1933, s. 98. Podczas nauki szkolnej a następnie w Petersburgu utrzymywał się z dawania korepetycjiJarosław Szewczyk, Glinodrzewne budownictwo wiejskie na Wileńszczyźnie, ARCHITECTURAE et ARTIBUS - 2/2009 [dostęp 31.08.2023]. W okresie studiów aktywny członek Związku Młodzieży Polskiej (Zet) oraz Zjednoczenia Młodzieży Narodowej im. Adama Mickiewicza w PetersburguRawicz-Szczerbo Władysław - Polski Petersburg [dostęp 31.08.2023].
Po studiach osiadł w Wilnie gdzie początkowo był kierownikiem Biura Technicznego inż. Mariana LutosławskiegoWaldemar Wołkanowski, Budownictwo w Wilnie międzywojennym – przewodnik chronologiczny (cz. 2), "Wilnoteka" [dostęp 31.08.2023]. Od 1913 kierował pracami budowy Kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Wilnie, według projektu Antoniego WiwulskiegoAleksander Vile Radczenko, Niezrealizowane Sacré-Cœur w Wilnie, Blogerzy Org. [dostęp 31.08.2023] a od początku 1914 był zaangażowany w budowę na Wileńszczyźnie fortów wojskowych. Następnie wraz z Kazimierzem Zimermanem prowadził Biuro Techniczno-Budowlane w Wilnie (1914-1929)Jarosław Szewczyk, Łączenie drewna z kamieniem, zaprawą glinianą lub betonem jako technologia, jako zamysł architektoniczny i jako wytwór kultury materialnej. T. 1 - Dawne rozwiązania systemowe na tle rozwiązań wernakularnych, Białystok 2020, s. 149-150 – które w 1916 wzniosło żelbetonowy pomnik Trzech KrzyżyAleksander Srebrakowski, Spotkania na Wschodzie. Trzy krzyże, "Spotkania z Zabytkami" 1989 nr 6, s. 21. Będąc pod wpływem idei głoszonych przez Johanna Heinricha Hundta i Kajetana Krassowskiego był rzecznikiem odbudowy wsi litewskiej po I wojnie światowej przy wykorzystaniu tradycyjnych technologii bazujących na glinie i drzewie. Swoje poglądy na ten temat wyłożył w artykule opublikowanym w "Kalendarzu Ostrobramskim" z 1917Teofil Szopa, W sprawie odbudowy wsi. Z czego budować?, w: Kalendarz Ostrobramski na rok 1918 (rok III), Wilno 1917, s. 51-60. – w której uzupełnił metodę Kajetana Krassowskiego o system pionowych kanałów, które wspomagały wysychanie dość grubych (70 cm) ścian, a gdy zostały połączone z kanałami komina, stale przesuszały ściany, konserwowały je i utrzymywały we właściwym stanie. Tym samym stał się jednym z twórców i propagatorów specyficznego rodzaju budownictwa z gliny i chrustu, zwanego drzewogliną. W latach I wojny światowej kierował wileńskim skautingiem. W 1916 należał do założycieli i działaczy Polskiego Związku Niepodległościowego LitwyPrzemysław Dąbrowski, Struktura i program Polskiego Związku Niepodległościowego Litwy („Penzel”) – przyczynek do dziejów POW na Litwie i Białorusi, "Przegląd Historyczno-Wojskowy" t. 15, 2014, s. 201.
U zarania II Rzeczypospolitej w grudniu 1918 był współtwórcą Polskiego Zjednoczenia Ludowego. Działacz i członek Komisji Organizacyjnej Komisji Organizacyjnej Straży Kresowej oraz kierownikiem jej wileńskiej ekspozytury(1919)Joanna Gierowska-Kałłaur, Straż kresowa wobec kwestii białoruskiej. Deklaracje i praktyka, "Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej", t. 44, 2009, s. 25, 33, 47. Po zajęciu Litwy Środkowej przez wojska gen. Żeligowskiego (bunt Żeligowskiego), 9 października 1920 był jednym z sygnatariuszy odezwy "Do ludności Litwy Środkowej", którzy jako członkowie Tymczasowej Komisji Rządzącej podpisali ją obok generała (Szopa zasiadł w TKR jako przedstawiciel Straży Kresowej). W strukturze Tymczasowej Komisji Rządzącej 12 października 1920 Teofil Szopa został mianowany przez Naczelnego dowódcę Wojsk Litwy Środkowej gen. Lucjana Żeligowskiego na stanowisko Dyrektora Departamentu Przemysłu Handlu i Odbudowy oraz tymczasowo na funkcję dyrektora Departamentu Skarbu. Jako członek Tymczasowej Komisji Rządzącej stał konsekwentnie na stanowisku bezwzględnej konieczności inkorporacji Wilna i całej Litwy do Polski. Następnie w latach 1922-1929 skoncentrował się na działalności swego biura w WilnieJanczewski Wacław sierżant - Historia Ząbek [dostęp 32.08.2023]. Jego firma m.in. wykonała w latach 1926-1928 budynek Szkoły Powszechnej nr 7 im. Gabriela Narutowicza.
Pochowany na cmentarzu na Antokolu w WilnieTeofil Szopa Antakalnio kapinės [dostęp 32.08.2023].
Życie prywatne Syn chłopa spod Olkusza Mikołaja i Barbary. Ożenił się z Ireną z Bergerów. Jego córką była malarka Barbara Houwalt (1911-2005).
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Petersburskiego Instytutu Technologicznego Kategoria:Członkowie Straży Kresowej Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Ludzie związani z Olkuszem Kategoria:Ludzie związani z Wilnem Kategoria:Pochowani na cmentarzu na Antokolu w Wilnie Kategoria:Politycy Litwy Środkowej Kategoria:Polscy inżynierowie technolodzy Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Zmarli w 1929