Teodor Lacki herbu własnego (zm. 1616) – rotmistrz husarski, pisarz polny litewski, alchemik.
Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej Lackich herbu Lacki, osiadłej na Litwie w ziemi trockiej. Ród ten wywodził się z Wielkiego Księstwa Moskiewskiego, Teodor był wnukiem bojara , który w 1535 razem kniaziem uciekł z Moskwy i przystał na służbę króla polskiegoMaciej Stryjkowski, Kronika polska, litewska, żmudzka i wszystkij Rusi, str.107. W latach 1584–1586 przebywał we Włoszech, następnie podróżował po Francji, Niemczech, Niderlandach i Malcie. Zajmował się alchemią, w 1589 razem z Michałem Sędziwojem pracował w Rzymie nad przemianą miedzi w srebro. Służbę wojskową rozpoczął za panowania Stefana Batorego. W 1600 po wybuchu wojny ze Szwecją o Inflanty, król Zygmunt III Waza polecił Lackiego na urząd pisarza polnego litewskiego, mimo to hetman Krzysztof Radziwiłł mianował pisarzem kogoś innego. W 1601 Lacki jako towarzysz chorągwi husarskiej walczył w bitwach pod Erlaa i Kokenhausen. W następnym okresie wojny walczył pod komendą hetmana Chodkiewicza. W 1604 w bitwie pod Białym Kamieniem dowodził chorągwią husarską. Należał do grona nielicznych rotmistrzów, których żołnierze nie przystąpili do zawiązanych w związku zaległościami w wypłatach żołdu konfederacji.
W czasie bitwy pod Kircholmem jego 200-konna chorągiew husarska była odwodem armii Rzeczypospolitej. Odwód ten został użyty przez Chodkiewicza do walki na prawym skrzydle, Lacki szarżą oskrzydlającą rozbił wojska szwedzkie, następnie rozproszył oddziały idące im na pomoc, jego husaria ścigając wroga weszła na tyły armii Karola IX powodując powszechne zamieszanie i panikęLeszek Podhorodecki, Rapier i koncerz, Książka i Wiedza, Warszawa 1985, s.101-102. W walce Lacki został ranny. Za zasługi w wojnie o Inflanty otrzymał urząd pisarza polnego litewskiego i uposażenie. W czasie rokoszu Zebrzydowskiego stał po stronie króla. Był posłem na sejm w 1607, podczas którego wybrano go do komisji powołanej w celu uspokojenia Rzeczypospolitej. Zmarł w 1619.
Rodzina Żonaty z Izabelą Bonarelli della Rovere, córką Pietro Bonarelliego della Rovere, hrabiego i markiza Orciano, ministra i generała w Księstwie Urbino. Izabela była zarazem siostrą i , literatów i dyplomatów. Z tego związku miał syna, , kasztelana mińskiego, żmudzkiego, starostę generalnego żmudzkiego, oraz córkę Katarzynę, poślubioną Teodorowi Skuminowi Tyszkiewiczowi, podskarbiemu litewskiemu.
Przypisy
Bibliografia Stanisław Herbst, Lacki Teodor [w] Polski Słownik Biograficzny, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław 1971, tom XVI/3, s,407.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Teodor Lacki Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1607 Kategoria:Pisarze polni litewscy Kategoria:Polscy alchemicy Kategoria:Rotmistrzowie husarii Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-szwedzkiej 1600–1611 (strona polska) Kategoria:Zmarli w 1616