Chalid Muhammad al-Asad, Khaled Assad, Khaled al-Asaad (, Ḫālid Muḥammad al-Asʿad; ur. 1932 w Palmyrze, zm. 18 sierpnia 2015 tamże) – syryjski archeolog i wykładowca. Od 1963 do przejścia na emeryturę w 2003 dyrektor muzeum Palmyry. Otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej w 1999 roku. Zginął zamordowany przez terrorystów Państwa Islamskiego za odmowę ujawnienia miejsca ukrycia zabytków.
Prace archeologiczne Uważany za pioniera syryjskiej archeologii. Odkrywca wielu zabytkowych cmentarzysk w tym jednego bizantyjskiego w ogrodzie muzeum Palmiry. Zajmował się zawodowo wykopaliskami i konserwacją Palmiry. Był jej naczelnym konserwatorem przez czterdzieści lat począwszy od 1963 roku. Współpracował z niemieckimi, amerykańskimi, francuskimi, polskimi i szwajcarskimi misjami archeologicznymi.
Ukoronowaniem jego pracy było wpisanie Palmiry na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W 2003 roku, wraz z polsko-syryjską ekipą odkrył mozaikę z III wieku n.e. przedstawiająca bitwę człowieka z uskrzydlonym zwierzęciem, którą określił jako „jedno z najcenniejszych odkryć Palmyry”. W 2001 roku ogłosił odkrycie 700 srebrnych monet z VII wieku n.e. z wizerunkami królów Chosrowa I i Chosrowa II z dynastii Sasanidów, panujących w Persji przed arabskim podbojem.
Jego syn Walid przejął prace ojca w Palmirze, gdy ten odszedł na emeryturę. Został on aresztowany wraz z ojcem w sierpniu 2015 roku, jego los pozostaje nieznany.
Śmierć Po zajęciu Palmyry przez siły Państwa Islamskiego został uwięziony i torturowany celem wyjawienia miejsca ukrycia zabytków. 18 sierpnia 2015 dokonano jego publicznej egzekucji poprzez ścięcie głowy. Jego ciało wystawiono na widok publiczny z tablicą zarzucającą mu apostazję od islamu, idolatrię i wspólpracę z niewiernymi.
W 2021 poinformowano o odkryciu jego ciała na terenach wiejskich 10 km od Palmiry.
Upamiętnienie Jeszcze w 1999 otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
W październiku 2015 pośmiertnie nadano mu syryjski Cywilny Order Zasługi ().
W październiku nadano jego imię odrestaurowanemu Arsenałowi Republiki w Pizie, we Włoszech.
W 2022 z inicjatywy archeologów hiszpańskich zainaugurowano ruch na rzecz przeniesienia Międzynarodowego Dnia Archeologii na 18 sierpnia dla upamiętnienia jego śmierci.
Przypisy
Kategoria:Archeolodzy Kategoria:Syryjscy naukowcy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Straceni przez dekapitację Kategoria:Ofiary tortur Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2015