Jan RogowskiW ewidencji wojskowej był określony jako Jan Rogowski III (Rocznik Oficerski 1923 (s. 1755), Rocznik Oficerski 1924 (s. 1594)). ps. „Chodakowski”, „Lechosław” (ur. 13 września 1894 w Ostrowie, zm. 28 marca 1980 w Katowicach) – podporucznik piechoty Wojska Polskiego II RP, oficer Związku Walki Zbrojnej–Armii Krajowej. Nauczyciel, działacz kombatancki i społeczny, pisarz.

Życiorys Jan Rogowski urodził 13 września 1894. Był synem Jana i Bronisławy z domu Wyrostkiewicz. W 1913 chlubnie ukończył VIII klasę i chlubnie zdał egzamin dojrzałości w oddziałach równorzędnych C.K. IV Gimnazjum we Lwowie (w jego klasie był m.in. Stefan Mękarski). Działał w Polskich Drużynach Strzeleckich. Organizował ruch skautingowy w Częstochowie.

Po wybuchu I wojny światowej służył w Legionie Wschodnim, a później wstąpił do Legionów Polskich w jednostkach w składzie II Brygady, w których został mianowany sekcyjnym 8 czerwca 1915. Odniósł rany w walkach na froncie karpackim, przebywał na leczeniu. Ukończył Szkołę Podoficerskiej Legionów Polskich. Awansowany na kaprala służył w Departamencie Wojskowym Naczelnego Komitetu Narodowego odkomenderowany do Biura Werbunkowego w Busku (od października 1915 do 1917). Był wykładowcą na kursie dla przyszłych nauczycieli w Busku. Mianowany sierżantem 19 listopada 1916. Współorganizował Polską Organizację Wojskową na ziemi buskiej i został komendantem obwodu buskiego POW. Później był żołnierzem Krajowego Inspektoratu Zaciągu Wojska Polskiego i Polskiego Korpusu Posiłkowego. W 1918 został aresztowany i internowany przez Austriaków.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego w listopadzie 1918. Uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej i wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 5 pułku artylerii polowej. Został awansowany do stopnia podporucznika rezerwy ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 83 pułku Strzelców Poleskich w garnizonie Kobryń.

Pod koniec 1920 podjął przerwane studia na Wydziale Filozoficznym polskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, które ukończył w 1923 uzyskując tytuł doktora filozofii w specjalizacji geografia (praca doktorska pt. Przyczynek do problemu granic politycznych, promotor: prof. Franciszek Bujak). W międzyczasie w 1931 był delegatem Polskiego Komitetu Plebiscytowego we Lwowie. Pracował jako nauczyciel w Korpusie Kadetów Nr 1 we Lwowie. Ponadto został zatrudniony w Gimnazjum Narcyzy Żmichowskiej i Gimnazjum Juliusza Słowackiego oraz w VII Państwowym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki we Lwowie i w 1934 został dyrektorem tej szkoły pełniąc to stanowisko do końca istnienia II Rzeczypospolitej w 1939.

Działał społecznie. Pełnił funkcję prezesa okręgu lwowskiego Związku Legionistów Polskich (ponownie wybrany w czerwcu 1932). Wygłaszał wykłady i odczyty. Był redaktorem czasopisma „Panteon Polski”.

Po wybuchu II wojny światowej brał udział w obronie Lwowa w trakcie kampanii wrześniowej jako oficer dowództwa artylerii. Po nastaniu okupacji sowieckiej, a od połowy 1941 okupacji niemieckiej działał w konspiracji. Zaangażował się w tajne nauczanie, a także funkcjonował jako szef Biura Informacji i Propagandy Okręgu Lwów Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej.

Po zakończeniu wojny, w toku przymusowych wysiedleń ludności polskiej ze Lwowa, zamieszkał w październiku 1945 w Bytomiu. Był nauczycielem w śląskich szkołach: Gimnazjum i Liceum w Piekarach Śląskich, w Państwowych Szkołach Budownictwa w Bytomiu, Technikum Drogowym w Bytomiu, Technikum Samochodowym w Gliwicach.

Zarówno w okresie II RP, jak w czasie PRL publikował dzieła w zakresie historii, publicystyki, powieści, sztuki. Publikował także w pismach „Katolik”, „Kierunki”, „Wrocławski Tygodnik Katolików”, „Gość Niedzielny”, „Dziennik Zachodni”.

W 1954 odszedł na emeryturę. Zmarł 28 marca 1980 w Katowicach. Został pochowany w Katowicach.

Publikacje Polska a morze (1925) Mazurzy pruscy (1926) Dzieje wojska polskiego na Syberii (1927) Z walk o Lwów (1929) Dzieje Legionów Polskich w zarysie w dwudziestolecie ich czynu (1934) Leonidas. Powieść na tle historii (1935) Jakub Strepa. Zbiór opowiadań dla młodzieży (1937) Pod zielonym dachem (1970) Córka rycerza Sławomira

Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi (1938) Krzyż Obrony Lwowa

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci V Gimnazjum Państwowego we Lwowie Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Członkowie Komend Okręgów AK Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie terytorialnych władz organizacyjnych Związku Legionistów Polskich Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Komendanci Obwodów POW Kategoria:Ludzie związani z Buskiem-Zdrojem Kategoria:Ludzie związani z Bytomiem Kategoria:Ludzie związani z Piekarami Śląskimi Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Nauczyciele związani ze Lwowem Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Obrony Lwowa Kategoria:Pochowani w Katowicach Kategoria:Podporucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy geografowie Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Wojskowi związani ze Lwowem Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1980 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Legionu Wschodniego Kategoria:Żołnierze Okręgu Lwów Armii Krajowej Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)