Edward Krzyżanowski (zm. 11 grudnia 1909 w Wiedniu) – polski lekarz, znany balneolog, autor popularnych dzieł medycznych, działacz społeczny. C. k. radca, zastępca marszałka powiatowego, starszy lekarz miejski i kolejowy, obywatel honorowy miast Buczacza, Jazłowca. Pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Buczaczu.
Życiorys mały|lewo|190px|Były szpital powiatowy w Buczaczu Był inicjatorem budowy i dyrektorem szpitala powiatowego w Buczaczu. Pod koniec XIX wieku przy pomocy Edwarda Krzyżanowskiego prowadzone wykopaliska na zamku w Buczaczu. W szczególności, wykopali pocisk o masie 200 kg, dwojga – po 50 funtów, jeszcze dwojga – po 15 funtów (ostatnie były wmurowane w zewnętrznej ścianie kościoła Wniebowzięcia NMP z napisem: „Od ataków tatarskich”). Przyczynił się do napisania przez ks. Sadoka Barącza wywiadu «Pamiątki buczackie». Przez długie lata pracował jako lekarz zdrojowy w TruskawcuOsobiste. Zmarli. „Kurier Lwowski”. 583, s. 5, 14 grudnia 1909..
W 1884 – lekarz miejski w BuczaczuSzematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1884. Lwów, 1884, s. 271.. W kwietniu 1887 uczestniczył w obchodach z powodu jubileuszu dr. Alfreda Biesiadeckiego we Lwowie. Na jego wniosek uczestnicy obchodu złożyli przeszło 200 guldenów na zakup akcji poznańskiego banku ziemskiego, mienia jubilata. Kwota miała być uzupełniona do potrzebnej wysokości dalszymi składkamiKronika. Jubileusz dr. Alfreda Biesiadeckiego. „Kurier Lwowski”. Dodatek numeru 106, s. 3–4, 16 kwietnia 1887.. W grudniu 1888 złożył datek na Towarzystwo opieki nad weteranami z roku 1831Kronika. Sprawozdanie lwowskiej komisji. „Kurjer Lwowski”. 4, s. 3–4, 4 stycznia 1889..
Po ukonstytuowaniu z początkiem 1895 Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Buczaczu został wybrany jego prezesemBuczacz. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. R. XV. 3, s. 31 , marzec 1895.. W 1907 wzmiankowany jako zastępca prezesa Wydziału powiatowej kasy oszędności w BuczaczuOna została otwarta 22 kwietnia 1899 na mocy uchwały Rady powiatowej z dnia 12 maja 1898 i podstawie statutów zatwierdzonych reskryptem c.k. Namieśnictwa we Lwowie z dnia 16 września 1898 l. 81122, → zob. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów, 1908, s. 831..
Napisał (po polsku i ukraińsku) dzieło medyczne „Przeciw cholerze” („Katechizm choleryczny czyli Co robić podczas cholery?”), które zostało wydane w 1892 przez Komitet wydawnictwa dziełek ludowych we LwowieKomitet wydawnictwa dziełek ludowych we Lwowie. „Kurier Lwowski”. 218, s. 3, 6 sierpnia 1892.. W 1900 w Buczaczu wydał „Poradnik dla leczących się w Truskawcu” (wydanie II)Poradnik dla leczących się w Truskawcu. „Kurier Lwowski”. 157, s. 5, 8 czerwca 1900..
28 lipcaJulian Erdstein: Zabiegi gminy buczackiej o gimnazjum państwowe. W: Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Liceum i Gimnazyum w Buczaczu za rok szkolny 1938–1939. Buczacz, 1939, s. VIII.Na początku sierpnia – publikacja o tym w „Kurjerze Lwowskim”. 1892 na mocy uchwały Rady gminnej w Buczaczu otrzymał honorowe obywatelstwo m. Buczacza wraz z miejscowym starostą powiatowym Emilem SchuttemObywatelstwo honorowe. „Kurier Lwowski”. 219, s. 5, 7 sierpnia 1892. za zasługi dla miasta, w szczególności za starania w sprawie otwarcia C. K. Państwowego Gimnazjum w Buczaczu. W listopadzie 1901 cesarz nadał mu tytuł radcy cesarskiegoOsobiste. C. k. autonomia. „Kurier Lwowski”. 322, s. 4, 20 listopada 1892..
Zmarł w szpitalu powszechnym w Wiedniu. Został pochowany na miejskim cmentarzu w Buczaczu, gdzie jest dość dobrze zachowany jego nagrobek obok kaplicy grobowej hrabiów Kajetana i Pawła Potockich.
Przypisy
Bibliografia Sadok Barącz: Pamiątki buczackie. Lwów: Drukarnia Gazety narodowej, 1882, 168 s. Anna Sylwia Czyż, Bartłomiej Gutowski: Cmentarz miejski w Buczaczu. Warszawa: drukarnia «Franczak» (Bydgoszcz) 2009, 208 s., 118 il., s. 51. seria: Zabytki kultury polskiej poza granicami kraju, seria C, zeszyt 3. .
Linki zewnętrzne Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej: tom I, s. 179.
Kategoria:Członkowie Rady Powiatowej Buczackiej (autonomia galicyjska) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (zabór austriacki) Kategoria:Honorowi obywatele Buczacza (zabór austriacki) Kategoria:Honorowi obywatele Jazłowca (zabór austriacki) Kategoria:Pochowani na cmentarzu miejskim w Buczaczu Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Urodzeni w XIX wieku Kategoria:Zmarli w 1909