Centranthus amazonum Fridlender & A.Raynal – gatunek rośliny z rodziny kozłkowatych (Valerianaceae Batsch). Występuje endemicznie na włoskiej wyspie Sardynii.
Rozmieszczenie geograficzne Rośnie endemicznie na włoskiej wyspie Sardynii. Został zaobserwowany tylko w Monti del Gennargentu na stokach góry Monte Oliena, w środkowo-wschodniej części wyspy.
Morfologia thumb|180px|left|Pokrój Pokrój Bylina zielna, skupiona, dorastająca do 45–90 cm wysokości. Łodyga jest zdrewniała, wyprostowana, skręcona, ma siną barwę ze smugami, bardzo rozgałęziona z krótkimi odgałęzieniami. Także korzenie drugorzędne są zdrewniałe. Liście Naprzeciwległe. Mają owalnie lancetowaty kształt i siną barwę. Mierzą 5–10 cm długości i 1,5–3 cm szerokości. Mają 3–7 par żyłek, mniej lub bardziej równoległych. Kwiaty Zebrane w baldachogrona. Kwiaty mają białoróżową barwę. Owoce Niełupki z puchem kielichowym o długości 5–6 cm, który przystosowany jest do wiatrosiewnego rozprzestrzeniania się.
Biologia i ekologia Rośnie w wąwozach oraz na klifach w szczelinach skalnych. Występuje na wysokości około 1200 m, a według innych źródeł od 1300 do 1400 m n.p.m. Preferuje wapienne podłoże. Najlepiej rośnie w miejscach zacienionych. Kwitnie od maja do lipca, natomiast owoce pojawiają się od czerwca do lipca.
Ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych został zaliczony do kategorii CR – gatunków krytycznie zagrożonych. Roślina znana jest tylko z jednej subpopulacjiPojęcie subpopulacji (podpopulacji) jest wprowadzane w przypadkach ocen zagrożenia populacji silnie rozczłonkowanych, co wzmaga wymieranie taksonu. W przypadkach, gdy subpopulacje są małe i w znacznym stopniu izolowane, rekolonizacja opuszczonych stanowisk jest mało prawdopodobna (zob. metapopulacja oraz J. Mitka, Metodyka oszacowania stopnia zagrożenia populacji roślin i ich siedlisk)., której liczebność jest mniejsza niż 50 osobników. Jej mały rozmiar sprawia, że gatunek ten jest bardzo wrażliwy na czynniki zewnętrzne, szczególnie takie jak wypasu kóz, zbieranie okazów przez kolekcjonerów czy ewentualnie osuwiska. Jego niska różnorodność genetyczna może także ograniczyć zdolność gatunku do adaptacji do zmieniających się warunków środowiskowych. Zagrożeniem jest również rozwój infrastruktury turystycznej. Budowa dróg sprzyja rozprzestrzenianiu się obcych gatunków inwazyjnych, zwłaszcza ostrogowca czerwonego (Centranthus ruber), który może krzyżować się z C. amazonum.
Ten gatunek jest uprawiany w Conservatoire botanique national de Brest we Francji, a jego nasiona są wysyłane do Conservatoire botanique national méditerranéen de Porquerolles. Nie podjęto jeszcze żadnych działań prawnych na rzecz ochrony tego gatunku, jak również nie jest chroniony in situ, ponieważ gatunek ten został po raz pierwszy opisany relatywnie niedawno – w 1998 roku.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Kozłkowate