thumb|Grób Aleksandra Gajkowicza na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Aleksander Gajkowicz (ur. 1 maja 1897 w Teklinopolu na Wileńszczyźnie, zm. 26 listopada 1971 w Warszawie) – polski inżynier, budowniczy dróg i mostów, jeden z twórców nowoczesnego drogownictwa w Polsce. Autor wielu prac naukowych z tej dziedziny. Budowniczy Polski Ludowej.

Wczesne lata Syn Floriana i Marii z Engelsonów. W 1899 jego rodzina przeniosła się z Wileńszczyzny do guberni archangielskiej. Tam początkowo pracował jako nadzorca wyrębu lasów nad Dźwiną Północną. Od 1904 uczęszczał do rosyjskiej szkoły parafialnej.

Po ukończeniu szkoły średniej podjął studia w Petersburgu, Kijowie i w Warszawie, gdzie uczył się na Politechnice. Przed II wojną światową pracował m.in. w warszawskim zarządzie dróg miejskich oraz był radcą budownictwa Urzędu Wojewódzkiego Warszawskiego. We wrześniu 1937, podczas I Polskiego Kongresu Inżynierów we Lwowie, kierowana przez Gajkowicza Komisja Związku Inżynierów Drogownictwa przedstawiła postulat wybudowania 4–6 tys. km autostrad w ciągu 30 lat. W 1939 był naczelnikiem wydziału w Ministerstwie Komunikacji.

Po 1945 był m.in. urzędnikiem w Ministerstwie Komunikacji (pełnił funkcję dyrektora Departamentu Dróg Kołowych). Był również współzałożycielem Naczelnej Organizacji Technicznej.

Sprawował także funkcję dyrektora generalnego Centralnego Zarządu Dróg Publicznych i wiceministra komunikacji. Z jego inicjatywy w 1955 powstał Instytut Budownictwa Drogowego (IBD).

Był członkiem Komitetów Wykonawczych Światowej Organizacji Federacji Inżynierskich i Światowej Organizacji Kongresów Drogowych.

Z nazwiskiem Gajkowicza wiąże się budowa 25 tys. km nowych dróg i modernizacja w latach 1945−1965 ok. 32 tys. istniejących dróg.

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 2B-tuje-13).

Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1 września 1971)Twórca nowoczesnych dróg polskich. Osobistości 200-lecia Centralnej Administracji Drogowej „w uznaniu wybitnych zasług w dziedzinie drogownictwa oraz długoletniej działalności politycznej i społecznej”. Order Sztandaru Pracy II klasy (22 lipca 1952) „za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie budownictwa”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (15 lipca 1955) „za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie transportu drogowego”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (15 sierpnia 1947) „za zasługi w dziele odbudowy dróg w Polsce”. Złoty Krzyż Zasługi (trzykrotnie: 9 listopada 1931 „za zasługi na polu pracy zawodowej i społecznej”., 6 czerwca 1939 „za zasługi w służbie państwowej”., 20 lipca 1946) „za zasługi położone w dziele organizacji administracji kolejowej oraz odbudowy i uruchomienia komunikacji i transportu kolejowego na terenie kraju”. Medal Niepodległości (16 marca 1937) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (15 stycznia 1955) „na wniosek Ministra Transportu Drogowego i Lotniczego”.

Upamiętnienie Od jego imienia w 1975 nazwano jedną z ulic na warszawskim TargówkuUchwała nr 34 Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 24 listopada 1975 r. w sprawie nadania nazw ulicom, Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 30 grudnia 1975 r., nr 16, poz. 115, s. 2.. Ulica imienia Aleksandra Gajkowicza znajduje się także w Pułtusku. Tam też, na rogu ul. Gajkowicza i Bulwaru 5 Brygady Saperów, umieszczono tablicę pamiątkową mu poświęconą.

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Wiceministrowie i urzędnicy PRL Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1971