thumb|240px|Tablica informacyjna o obiekcie zabytkowym na kamienicyprzy ul. 3 Maja 7 Zabytki Sanoka – lista zabytków nieruchomych z terenu miasta Sanoka objętych ochroną i opieką.
Historia W połowie 1895 konserwatorami na obwód sanocki zostali mianowani książę dr Andrzej Lubomirski we Lwowie (w sekcji I dla przedmiotów z czasów przedhistorycznych i starożytnej sztuki klasycznej), hr. Jan Szeptycki w Przyłbicach (w sekcji II dla zabytków sztuki średniowiecznej), prof. dr Bolesław Ulanowski w Krakowie (w sekcji III dla archiwaliów).
W okresie PRL zostało utworzone stanowisko Powiatowego Konserwatora Zabytków w Sanoku w 1966, po czym ujęto w spisie zabytków 166 obiektów na obszarze powiatu sanockiego i 70 w powiecie leskim, a przed 1970 liczba obiektów w obu powiatach łącznie wynosiła ok. 400.
Wynikiem działań Komisji Opieki nad Zabytkami, powstałej przy oddziale PTTK w Sanoku, w 1978 umieszczono na fasadzie kilku budynków tablice informujące o zabytkowym charakterze tychże obiektów: dom mansjonarski, kościół farny, kościół franciszkanów, cerkiew Świętej Trójcy, przy zajazd przy ul. R. Traugutta, budynek przy ul. T. Lenartowicza, kamienica przy ul. K. Wielkiego 6, kamienica przy ul. 3 Maja 7, Rynek (zbiorowa informacja o zabudowie kamieniczek), Willa Zaleskich – na ostatnim budynku tablica nie zachowała się (inicjatorką akcji była Mieczysława Czopor, a za treść tablic odpowiadali Wojciech Salwa i Stefan Stefański).
Według wersji ww. Stefana Stefańskiego z 1991, oprócz głównych 12 obiektów zabytkowych w ścisłym centrum miasta, w Sanoku istnieje jeszcze ok. 250 zabytkowych domów i wilii.
Lista zabytków Stan od 1972 roku W wyniku weryfikacji rejestru zabytków architektury na obszarze regionu i wprowadzeniu do spisu obiektów dotychczas pominiętych, został uaktualniony rejestr zabytków dla Sanoka w jego nowych granicach administracyjnych (obejmujący także dzielnice/osiedla: Dąbrówka, Olchowce, Zahutyń, Dolina, Zagórz), ważny od maja 1972. Tenże wykaz zabytków Sanoka obejmował 61 obiektów, nie licząc Parku Etnograficznego Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku (potraktowany jako zwarty zespół wyjątkowej wartości):
Rejestr Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Lista zabytków nieruchomych z terenu miasta Sanoka wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków (stan na 30 czerwca 2021; obiekty wymieniony w kolejności chronologicznego wpisu do rejestru):
Gminna Ewidencja Zabytków Gminna Ewidencja Zabytków miasta Sanoka została założona w formie zbioru kart adresowych została założona zarządzeniem Burmistrza Miasta Sanoka Wojciecha Blecharczyka z 16 maja 2014. Łącznie w dokumencie z 2014 figurowało 234 pozycji. Zarządzeniem Burmistrza Miasta Sanoka Tadeusza Pióry z 9 marca 2015 zmieniono treść załącznika do zarządzenia z 16 maja 2014, który otrzymał nowe brzmienie. Łącznie w dokumencie z 2015 figurowało 229 pozycji. Zarządzeniem Burmistrza Miasta Sanoka Tadeusza Pióry z 24 listopada 2016 zmieniono treść załącznika do zarządzenia z 16 maja 2014, który otrzymał nowe brzmienie. Łącznie w dokumencie z 2016 figurowało 245 pozycji. Zarządzeniem Burmistrza Miasta Sanoka Tadeusza Pióry z 6 września 2018 zmieniono treść załącznika nr 1 do zarządzenia z 16 maja 2014, który otrzymał nowe brzmienie oraz dodano załącznik nr 2, stanowiący spis katalogowy stanowisk archeologicznych zlokalizowanych na terenie Sanoka. Łącznie w dokumencie z 2018 figurowało 234 pozycji zabytków nieruchomych oraz 106 stanowisk archeologicznych.
Do gminnej ewidencji zabytków w Sanoku zostały wpisane obiekty nieruchome.
Obiekty w poniższym spisie zostały uszeregowane wedle alfabetycznej kolejności nazwy ulicy; osobno ujęto cmentarze.
Obiekty już nie widniejące w ewidencji
Cmentarz Centralny Na obszarze Cmentarza Centralnego w Sanoku znajdują się nagrobki podlegające ochronie prawnejInformacje udostępnione przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Przemyślu, Delegatura w Krośnie: Cmentarze zabytkowe miasta Sanoka wpisane do rejestru zabytków.. Pierwotnie, wobec braku miejscowego konserwatora zabytków, w 1978 grupa miejska w składzie Edward Zając (dyrektor Muzeum Historycznego w Sanoku), Barbara Bandurka (plastyk miejski) i Krystyna Kilar (przewodnik muzealny) po inwentaryzacji wskazała łącznie 43 nagrobki (5 w części „Matejki Stary” i 38 w części „Rymanowski Stary”) uznając je za posiadające wartość historyczną i zaproponowała ich zachowanie. Ustalono łączną liczbę 65 obiektów zabytków, w tym w części „Rymanowski Stary” 16 oraz w części „Matejki Stary” i w jej bezpośrednim obrębie 49.
Część przy ulicy Jana Matejki Grobowiec Mateusza (1814-1886) i Karoliny (1830-1901) Beksińskich Nagrobek Grzegorza Chanulaka (1807-1886) Nagrobek Balbiny Germak (1880-1949) Nagrobek Jana (zm. 1926) i Marii (zm. 1930) GermakówMaria Germak z domu Burnatowicz, zm. 17 sierpnia 1930. Oboje mieli córkę Joannę (zm. 1879 w wieku 5 lat). Nagrobek Feliksa Gieli (1859-1936) Nagrobek Heinrichów: Józefa Drozd z domu Heinrich (1838-1889)Józefa Drozd z domu Heinrich była żoną Józefa Drozda, urzędnika w Sanoku zm. 1896. , bracia Juliusz Heinrich (1836-1884), Kornel Heinrich (1833-1888) Grobowiec rodziny Kawskich: Marian (1876-1932), Czesława, z d. Nemetz (1880-1976), Jadwiga Rudy (1910-1994); symbolicznie wymieniona Alojza „Lolusia” Kawska (1907–1908) Nagrobek rodziny Konieczków: Wincenty (1852-1888), Teodozja (1861-1943), Seweryna Keller z d. Konieczko (1883-1951), Stanisława (1881-1971), Maria Keller (1909-2003), Apolonia Ostoja Świerczyńska (1829-1917) Grobowiec rodziny Löwy: Anna (1847-1912), Józef (1841-1917), Franciszek (1890-1968), Halina Nagrobek Władysława Niedźwieckiego (1848-1857)Syna właściciela Górek Aleksandra Niedźwieckiego. Por. Grobowiec rodziny Pollaków: Karol (1818-1880) Grobowiec rodziny Suszków: Michał Nuncjusz (1916-1939), Cyprian (1922-1945), Stanisława (1887-1954), Michał (1860-1960) Nagrobek Amalii Celestyny Świtalskiej (1840-1882) Nagrobek Maryana Truszkowskiego (1879-1890)Uczeń II klasy C.K. Gimnazjum w Sanoku do 1890. Por. oraz dwa niezidentyfikowane, z XIX wieku (w tym jeden autorstwa Stanisława Piątkiewicza)
Część przy ulicy Rymanowskiej
Obiekty niezachowane Niektóre z obiektów wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków uległy likwidacji: Budynek przy ul. Tadeusza Kościuszki 18) Dom przy ul. Jagiellońskiej (położony przy budynku szkoły pod numerem 22) Dom przy ul. Zamkowej 22 1958 – Dom przy ul. Tadeusza Kościuszki 32 1958 – Dom przy ul. Rybackiej 13 1958 – Dom przy ul. Rybackiej 17 1958 – Dom przy ul. Zamkowej 6 1959 – Dom przy ul. Rybackiej 8 1975 – Dwór przy ul. Zamkowej 19 (z 1888)
Obiekty przeniesione Na terenie Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku znajdują się obiekty zabytkowe przeniesione z innych miejsc:
Dworek Stupnickich z ulicy Tadeusza Kościuszki w Sanoku Dom przy ul. Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury 6a w Sanoku Przed 1960 dworek rybacki z Sanoka został zabezpieczony i przeniesiony do MBL Zagroda nr 37 z Chmiela Karczma (wcześniej ratusz) z Domaradza Zagroda nr 47 z Michniowca Zagroda nr 26 z Michniowca Stodoła plebańska z Nozdrzca Zagroda z Pielgrzymki Stodoła z zagrody nr 9 ze Posady Jaćmierskiej Spichrz plebański z Przeczycy Zagroda nr 9 z Roztok Dolnych Chałupa nr 11 ze Skorodna Chałupa nr 68 ze Skorodna Chałupa nr 168 ze Skorodna Chałupa z zagrody nr 9 ze Smolnika Budynek nr 38 z Ustrobnej Chałupa nr 10 ze Wołkowyi
Zobacz też Lista zabytków w gminie Sanok w artykule „Wiki Lubi Zabytki”
Przypisy
Bibliografia
Sanok