mały|Grób profesora Mariusza Żydowo na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Mariusz Maciej Ojcomił Żydowo (ur. 2 lipca 1925 w Kutnie, zm. 30 kwietnia 2017 w Gdańsku) – polski lekarz i biochemik, profesor nauk medycznych, w latach 1981–1982 rektor Akademii Medycznej w Gdańsku.
Życiorys Urodził się 2 lipca 1925 roku w Kutnie, w rodzinie Zdzisława Łazarza (1891–1981) i Heleny Karoliny z domu Kasparek (1895–1970)Grób profesora Mariusza Żydowo na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku [dostęp 2025-02-17].. W latach 30. XX w. zamieszkał z rodziną w Gdyni, uczył się w gimnazjum na Grabówku.
Podczas II wojny światowej przebywał w Kutnie, pracował na kolei, uczył się na tajnych kompletach.
W 1945 roku uzyskał eksternistycznie maturę w Łodzi i wrócił z rodziną do Gdyni. Był pierwszym studentem Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Gdańsku w powojennej Polsce, jako że posiada indeks nr 1 pierwszego powojennego rocznika tych studiów. Po studiach pracował na macierzystej uczelni jako asystent i adiunkt w latach 1948–1960, w 1951 roku uzyskał stopień doktora medycyny, studiował także na Wydziale Biochemii Politechniki Gdańskiej (1953). Odbył roczny staż naukowy na Wydziale Biochemii University of Cambridge (1958/1959). W 1960 roku objął stanowisko docenta, potem pełnił funkcję kierownika Zakładu Chemii Biologicznej Wydziału Farmaceutycznego (1962−1965), kierownika Zakładu Biochemii Wydziału Lekarskiego (od 1966 roku) i rektora AMG (1981−1982), jako pierwszy został wybrany demokratycznie na stanowisko rektora. W 1966 roku został profesorem nadzwyczajnym, zaś w 1978 roku otrzymał tytuł naukowy profesora zwyczajnego. Był zaangażowany w rozbudowę Zakładów Teoretycznych GUMed-u i wyposażenie ich w nowoczesny sprzęt i aparaturę.
Pełnił funkcje przewodniczącego gdańskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Biochemii (1962−1968) i wiceprzewodniczącego Komitetu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk (1976−1980), należał też do prezydium Komitetu Etyki w Nauce PAN. Od 1959 roku należał do Biochemical Society, od 1980 roku do Komisji Nauk Fizjologicznych PAN. Działał w Polskiej Akademii Umiejętności, pomysłodawca i organizator konferencji dydaktycznych kierowników katedr biochemii wydziałów lekarskich, organizator i pierwszy przewodniczący Gdańskiego Stowarzyszenia Akademickiego, należał do komitetu redakcyjnego m.in. „Acta Biochemica Polonica”.
Na polu badań naukowych odkrył lokalizację i różną zależność kinetycznych właściwości dezaminazy AMP u zwierząt zmiennocieplnych i stałocieplnych od temperatury. Badał mechanizm powstawania doświadczalnej martwicy mięśnia sercowego. Autor wielu prac naukowych.
W wyborach parlamentarnych w 1991 roku bez powodzenia kandydował do Senatu w województwie gdańskimObwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 października 1991 r. o wynikach wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych w dniu 27 października 1991 r. ()..
Od 1950 roku był mężem Marii Danuty z domu Żawrockiej (1925−2013), z którą przeżył w związku małżeńskim 63 lata. Ojciec Krzysztofa (1957–1984).
Zmarł w Gdańsku, pochowany 12 maja 2017 roku na cmentarzu Srebrzysko (rejon I, groby rodzinne A).
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1995)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 lipca 1995 r. o nadaniu orderów. (). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973) Medal Księcia Mściwoja II (2000) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1981) Odznaka „Za Zasługi dla Gdańska” (1973) Medal „Zasłużonemu Akademii Medycznej w Gdańsku” (1975) Medal 50-lcia Akademii Medycznej w Gdańsku (1996) Medal 30-lecia Akademii Medycznej w Gdańsku (1975) Źródło:.
Nagrody i wyróżnienia tytuł doktora honoris causa Akademii Medycznej w Gdańsku (1995) Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza (1998) tytuł „Medicus Nobilis” przyznany przez Polskie Towarzystwo Lekarskie (2011)
Przypisy .
Kategoria:Absolwenci Akademii Medycznej w Gdańsku Kategoria:Członkowie Komitetu Biochemii i Biofizyki PAN Kategoria:Członkowie Komitetu Etyki w Nauce PAN Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Doktorzy honoris causa Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Laureaci polskich nagród naukowych Kategoria:Ludzie urodzeni w Kutnie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Kategoria:Polscy biochemicy Kategoria:Rektorzy Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2017