Drzewiak (Dendrolagus) – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii, na Nowej Gwinei i okolicznych wyspach.
Morfologia Długość ciała 42–89 cm, długość ogona 41,5–96,5 cm; masa ciała 5,4–23 kg (samce są większe i cięższe od samic).
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1840 roku niemiecki przyrodnik Salomon Müller w publikacji autorstwa Coenraada Jacoba Temmincka o tytule Verhandelingen over de natuurlijke geschiedenis der Nederlandsche Overzeesche Bezittingen. Müller wymienił dwa gatunki – Dendrolagus inustus i Hypsiprymnus ursinus – nie wyznaczając gatunku typowego; w ramach późniejszego oznaczenia w 1888 roku angielski zoolog Oldfield Thomas na typ nomenklatoryczny wyznaczył drzewiaka niedźwiedziego (D. ursinus).
Etymologia Dendrolagus (Dendrolegus, Drendrolagus): dendron ‘drzewo’; λαγως lagōs ‘zając’.
Podział systematyczny Wyróżniono czternaście współcześnie występujących gatunków należących do Dendrolagus: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxDendrolagus bennettianusDe Vis, 1887drzewiak czarnostopygatunek monotypowyendemit Australii: północno-wschodni Queensland (rzeka Daintree na północ aż do Cooktown, na zachód do Mount Windsor Tablelands; zakres wysokości: 0–1400 m n.p.m.DC: 54–75 cmDO: 63–84 cmMC: 6,3–13,4 kgDendrolagus lumhotziR. Collett, 1884drzewiak jasnolicy gatunek monotypowyendemit Australii: północno-wschodni Queensland (od Mount Carbine Tableland na południe do Kirrimy); zakres wysokości: 0–1600 m n.p.m.DC: 42–71 cmDO: 52–84 cmMC: 4,7–9,9 kgcentruj|80pxDendrolagus inustusS. Müller, 1840drzewiak szary 2 podgatunkipółnocno-zachodnia i północna Nowa Gwinea w Indonezji i Papui-Nowej Gwinei (na zachód od Wewak, włącznie z wyspą Yapen); prawdopodobnie wyspy Papui Zachodniej; zakres wysokości: 100–1400 m n.p.m.DC: 55–89 cmDO: 64–96 cmMC: 7–23 kgcentruj|150pxDendrolagus ursinus(Temminck, 1836)drzewiak niedźwiedzigatunek monotypowyendemit Indonezji: północno-zachodnia Nowa Gwinea (półwyspy Ptasia Głowa i Bomberai)DC: 53–73 cmDO: 59–72 cmMC: brak danych Dendrolagus mbaisoFlannery, Boeadi & A.L. Szalay, 1995drzewiak naziemny gatunek monotypowyendemit Indonezji: środkowo-zachodnia Nowa Gwinea (regiony Tembagapura i Kwiyawagi oraz Góry Śnieżne); zakres wysokości: 2700–3500 m n.p.m.DC: 66–67 cmDO: 41–52 cmMC: 5,4–8,6 kgcentruj|80pxDendrolagus dorianusE.P. Ramsay, 1883drzewiak jednobarwnygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: środkowe górskie obszary w południowo-wschodniej półwyspowej części Nowej Gwinei; zakres wysokości: 600–3650 m n.p.m.DC: 55–78 cmDO: 45–66 cmMC: 8,2–13,4 kgcentruj|150pxDendrolagus mayriW. Rothschild & Dollman, 1933drzewiak samotnygatunek monotypowyendemit Indonezji: znany z półwyspu Wondiwoi w Papui ZachodniejDC: około 63,5 cmDO: około 57 cmMC: około 9,3 kg Dendrolagus notatusMatschie, 1916drzewiak papuaskigatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: Nowa Gwinea (wschodnie Góry Centralne); zakres wysokości: 900–3100 m n.p.m.DC: 51–69 cmDO: 43–56 cmMC: 6–9,1 kgDendrolagus stellarumFlannery & Seri, 1990drzewiak górskigatunek monotypowyNowa Gwinea w Indonezji i Papui-Nowej Gwinei: zachodnie Góry Centralne (od Tembagapury do Hak-Orn); zakres wysokości: 2600–4000 m n.p.m.DC: 61–70 cmDO: 49–58 cmMC: 6,5–9,5 kg Dendrolagus scottaeFlannery & Seri, 1990drzewiak stokowygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: północna Nowa Gwinea (góry Bewani i Torricelli); zakres wysokości: 900–1700 m n.p.m.DC: 56–75 cmDO: 52–59 cmMC: 6,8–11,5 kgcentruj|150pxDendrolagus goodfellowiO. Thomas, 1908drzewiak dwupręgi 2 podgatunkiendemit Papui-Nowej Gwinei: Góry Centralne i południowo-wschodni półwyspowy obszar Nowej Gwinei; introdukowany do Nowej Brytanii w Archipelagu Bismarcka; zakres wysokości: około 2860 m n.p.m.DC: 50–84 cmDO: 53–85 cmMC: 5,6–9,5 kgDendrolagus pulcherrimusFlannery, 1993drzewiak złotogrzbietygatunek monotypowydwie rozłączne populacje w północnej Nowej Gwinei: Indonezja (góry Foja) i Papua-Nowa Gwinea (góry Torricelli); zakres wysokości: 680–1700 m n.p.m.DC: 58–63 cmDO: 71–72 cmMC: 7–7,2 kgcentruj|150pxDendrolagus matschieiFörster & W. Rothschild, 1907drzewiak rudygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: północno-wschodnia Nowa Gwinea (półwysep Huon); introdukowany na wyspę Umboi; zakres wysokości: 1000–3300 m n.p.m.DC: 51–66 cmDO: 45–68 cmMC: 7–10 kgDendrolagus spadixTroughton & Le Souef, 1936drzewiak nizinnygatunek monotypowyendemit Papui-Nowej Gwinei: południowo-środkowa Nowa Gwinea (hinterland Zatoki Papua); zakres wysokości: 0–800 m n.p.m.DC: 50–64 cmDO: 62–72 cmMC: 7–9,1 kg Kategorie IUCN: – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek narażony, – gatunek zagrożony, – gatunek krytycznie zagrożony.
Opisano również gatunek wymarły z plejstocenu Nowej Gwinei: Dendrolagus noibano
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Kangurowate