Stanisław Grzeszczuk (ur. 11 listopada 1934 w Krakowie, zm. 20 października 1999 tamże) – historyk literatury polskiej, księgoznawca, edytor. Zajmował się głównie literaturą staropolską i oświeceniową. W latach 1978–1981 dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej.
Życiorys Urodził się w Krakowie, w rodzinie Stanisława, urzędnika, geodety, i Heleny z Wosallów. W rodzinnym mieście przeżył okupację niemiecką.
Uczęszczał do I Liceum Ogólnokształcącego im. B. Nowodworskiego w Krakowie. Po zdaniu matury w 1952 studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim, w 1956 uzyskał magisterium. W tym samym roku został asystentem w Katedrze Historii Literatury Polskiej UJ, a w 1959 członkiem Komisji Historycznoliterackiej Oddziału PAN w Krakowie.
W 1960 uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych na podstawie zbioru studiów o braciach – Krzysztofie i Łukaszu Opalińskich. Jego promotorem był Kazimierz Wyka. W 1966 na podstawie pracy Studia o literaturze sowizdrzalskiej uzyskał stopień doktora habilitowanego. W 1973 został mianowany profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego, a w 1984 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego.
Współpracował również z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Rzeszowie (w latach 1967–1992) i Uniwersytetem Śląskim (od 1995 r. kierował Zakładem Nauk Pomocniczych Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej UŚ). W 1994 założył w Instytucie Filologii Polskiej UJ Katedrę Edytorstwa i Nauk Pomocniczych, którą kierował.
W latach 1967–1974 pełnił funkcję wicedyrektora, a w latach 1978–1981 dyrektora Biblioteki Jagiellońskiej. W latach 1969–1975 był redaktorem Biuletynu Biblioteki Jagiellońskiej.
Artykuły i recenzje ogłaszał w wielu pismach naukowych, m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Przeglądzie Historycznym”, „Zeszytach Naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego”, „Ruchu Literackim”.
Zmarł w Krakowie, pochowany 25 października 1999 w części wojskowej cmentarza Rakowickiego (kwatera 4 woj.-III-12). mały|grób prof. Stanisława Grzeszczuka na cmentarzu Rakowickim, w części wojskowej, przy ul. Prandoty w Krakowie
Sprawowane stanowiska 1967–1974 – wicedyrektor Biblioteki Jagiellońskiej do spraw naukowych, wydawniczych i zbiorów specjalnych. 1974–1978 – kierownik Zakładu (później Katedry) Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Instytutu Filologii Polskiej UJ. 1978–1981 – dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej. 1987–1990 – przewodniczący Komisji Historycznoliterackiej Oddziału PAN w Krakowie. 1994–1999 – kierownik Katedry Edytorstwa i Nauk Pomocniczych UJ.
Wybrane publikacje O Satyrach Krzysztofa Opalińskiego. Próba syntezy, Wrocław 1961. Błazeńskie zwierciadło. Rzecz o humorystyce sowizdrzalskiej XVI i XVII wieku, Kraków 1970. W stronę Kochanowskiego. Studia, charakterystyki, interpretacje, Katowice 1981. Kochanowski i inni. Studia, charakterystyki, interpretacje, Katowice 1988. Między historią i bibliografią literatury staropolskiej. Studia, Rzeszów 1992.
Wybrane prace edytorskie: Ł. Opaliński, Wybór pism, Wrocław 1959 (BN I 172). A. Naruszewicz, Satyry, Wrocław 1962 (BN I 179). Antologia literatury sowizdrzalskiej, Wrocław 1966, 1985 (BN I 186).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka „Zasłużony dla Województwa Rzeszowskiego” (1983)
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda indywidualna III stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za wyróżniającą się pracę habilitacyjną (1967)KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12]. nagrody Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki (1971, 1973, 1978, 1979, 1982)
Przypisy
Bibliografia Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, red. J. Czachowska, A. Szałagan, t. III, Warszawa 1994. J.S. Gruchała, Stanisław Grzeszczuk (11 XI 1934 – 20 X 1999), „Ruch Literacki” 2000, z. 1. Słownik badaczy literatury polskiej, red. J. Starnawski, t. V, Łódź 2002.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie Kategoria:Zmarli w 1999