Wacław Szalewicz h. Szaława (ur. 14 maja 1895 w folwarku Niepracha, zm. 1 listopada 1978 w Krakowie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Krzyża Złotego i Srebrnego Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 14 maja 1895Roczniki Oficerskie 1928, 1932 podawały datę urodzenia 14 maja 1895. w folwarku Niepracha (powiat lidzki, ówczesne Imperium Rosyjskie, późniejszy powiat lidzki II RP) jako syn Józefa Anzelma Szalewicza herbu Szaława (1857–1917) i Teresy z domu Berdowskiej (1863–1932). Miał siostrę Helenę (1897–1986) i brata Stanisława (1899–1919), zginął walcząc w szeregach Samoobrony Ziemi Lidzkiej. Wacław Szalewicz kształcił się w Korpusie Kadetów w Połocku, gdzie zdał maturę w 1913, po czym podjął studia na Wydziale Mechanicznym Państwowego Instytutu Politechnicznego w Sankt Petersburgu im. Piotra Wielkiego.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Został zweryfikowany w stopniu kapitana artylerii. W maju 1919 został dowódcą IV dywizjonu 2 pułku artylerii polowej wielkopolskiej (późniejszy 17 pułk artylerii polowej). Dywizjon przemianowano wkrótce na II, a sam kpt. Szalewicz na własną prośbę zwolniony został z Sił Zbrojnych Polskich byłego zaboru pruskiego. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 5 pułku Ułanów Zasławskich. Rozkazem z 7 sierpnia 1920 ministra spraw wojskowych otrzymał zlecenie organizacji dywizjonu artylerii ochotniczej przy baterii zapasowej 16 pułku artylerii polowej w Grudziądzu, który został nazwany I dywizjon 216 pułku artylerii polowej Ochotników Kresowych w składzie Wojska Litwy Środkowej. Za udział w wojnie otrzymał Order Virtuti Militari. Został awansowany na stopień majora artylerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był p.o. zastępcy dowódcy swojej jednostki macierzystej, przemianowanej na 29 pułk artylerii polowej, garnizonującego w Grodnie. Został awansowany na stopień podpułkownika artylerii ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925. Od 1928 do 1932 pełnił funkcję dowódcy 9 dywizjonu artylerii konnej w garnizonie Baranowicze. Został awansowany na stopień pułkownika artylerii ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932
Od 1932 sprawował stanowisko dowódcy 3 pułku artylerii lekkiej Legionów w garnizonie Zamość. Został awansowany do stopnia pułkownika artylerii. W Zamościu był prezesem obwodowej Ligi Morskiej i Rzecznej. W 1938 został przeniesiony do służby w Katowicach. Zamieszkiwał tam w kamienicy przy ulicy Powstańców 26.
Po wybuchu II wojny światowej brał udział w kampanii wrześniowej jako dowódca piechoty dywizyjnej 13 Kresowej Dywizji Piechoty, stacjonującej w Równem i funkcjonującej w składzie Korpusu Interwencyjnego. Kierując 13 Brygadą Piechoty podjął nieudaną próbą odbicia Tomaszowa Lubelskiego. W okresie agresji na Polskę kierował również z dobrym skutkiem tzw. policyjną zaporą w Chełmie, mającą za zadanie dbać o ład i porządek oraz odsyłać zagubionych żołnierzy do formowanych jednostek wojskowych.
Został wzięty przez Niemców do niewoli i był osadzony w obozie jenieckim Oflag II C Woldenberg i pełnił tam funkcję (naj)starszego obozu. Od 15 sierpnia 1942 do 31 marca 1944 sprawował stanowisko Najstarszego Obozu. Na terenie obozu prowadził Instytut Rosyjski, w ramach którego nauczano języka i organizowano bibliotekę i który został zlikwidowany przez władze obozu po ataku Niemiec na ZSRR z połowy 1941. Później wnioskował do gen. Juliusza Rómmla o odznaczenie bojowe uczestników ucieczek z obozu II C; 13 kwietnia 1967 Ministerstwo Obrony Narodowej PRL zatwierdziło odznaczenie Orderem Virtuti Militari jeńców obozu.
Po wojnie pracował w Wojewódzkim Zjednoczeniu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Krakowie. Przez wiele lat był prezesem Koła Woldenberczyków w Krakowie oraz pełnił funkcję członka zarządu okręgu ZBoWiD w Krakowie. Był autorem wspomnień pt. Organizacja i walki odtworzonej 13 Dywizji (Brygada) Piechoty Kresowej pod Chełmem, Hrubieszowem, Tomaszowem Lubelskim, Krasnobrodem i Terespolem. 3 maja 1977 został mianowany przez samozwańczego Prezydenta Wolnej Polski na Wychodźstwie (z lat 1972–1990) Juliusza Nowinę-Sokolnickiego na stopień generała brygady
Zmarł 1 listopada 1978 w KrakowieWedług błędnych źródeł 1 września 1978. . Był żonaty od 1920 z Heleną (1900–1975), miał córkę Marię (1921–1981). Wszyscy troje zostali pochowani w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera 10 A WOJ-płn-2).
Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6799 (10 maja 1922) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937) „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (19 marca 1931) „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Medal Niepodległości (23 grudnia 1933) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej (Litwa Środkowa, 1926)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 3 marca 1926 r. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Międzyaliancki
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Ligi Morskiej i Kolonialnej (1930–1939) Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Dowódcy 9 Dywizjonu Artylerii Konnej Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 13 Kresowej Dywizji Piechoty Kategoria:Jeńcy Oflagu II C Woldenberg Kategoria:Ludzie związani z Baranowiczami Kategoria:Ludzie związani z Połockiem Kategoria:Ludzie związani z Zamościem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Oficerowie 29 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Pochowani na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Wacław Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Wojskowi Litwy Środkowej Kategoria:Wojskowi związani z Grodnem Kategoria:Wojskowi związani z Krakowem Kategoria:Zmarli w 1978