Placówka Straży Granicznej w Zbereżu imienia gen. Wilhelma Orlik-Rückemanna – graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania w ochronie granicy państwowej na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej z Ukrainą.

Formowanie i zmiany organizacyjne Placówka Straży Granicznej w Zbereżu (PSG w Zbereżu) z siedzibą w Zbereżu, została powołana 24 sierpnia 2005 Ustawą z 22 kwietnia 2005 O zmianie ustawy o Straży Granicznej...W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej ()., w strukturach Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z przemianowania dotychczas funkcjonującej Strażnicy Straży Granicznej w Zbereżu (Strażnica SG w Zbereżu). Znacznie rozszerzono także uprawnienia komendantów, m.in. w zakresie działań podejmowanych wobec cudzoziemców przebywających na terytorium RP.

Z końcem 2005 odeszli ze służby ostatni funkcjonariusze służby kandydackiej. Było to możliwe dzięki intensywnie realizowanemu programowi uzawodowienia, w ramach którego w latach 2001–2006 przyjęto do NOSG 1280 funkcjonariuszy służby przygotowawczej.

31 stycznia 2007 nastąpiło oficjalne zakończenie rozbudowy placówki. W ramach rozbudowy wykonano nowy budynek placówki, budynek garażowo-techniczny, drogi i ogrodzenie.

31 grudnia 2010 w placówce służbę pełniło 39 funkcjonariuszy.

Ochrona granicy PSG w Zbereżu ochrania wyłącznie odcinek granicy rzecznej z Ukrainą przebiegającą środkiem koryta rzeki granicznej Bug.

W ramach Systemu Wież Obserwacyjnych Straży Granicznej (SWO SG), od 9 września 2009 do ochrony powierzonego odcinka granicy państwowej placówka wykorzystuje wieżę obserwacyjną w miejscowości Sobibór z lokalnym ośrodkiem nadzoru w placówce SG w ZbereżuWieża zostanie zmodernizowana. Modernizacja wszystkich 13 wież na granicy wschodniej ma zakończyć się do 10 sierpnia 2021. Wieże otrzymają nowe systemy optoelektroniczne. Każdy z nich ma składać się z zestawu urządzeń optoelektronicznych przeznaczonych do instalacji na istniejących wieżach oraz urządzeń do ich kontroli przeznaczonych do instalacji w lokalnych ośrodkach nadzoru. W skład każdego systemu mają wejść: głowica optoelektroniczna zlokalizowana na wieży, system zasilania, stanowisko operatora, system dwustronnej transmisji danych, system rejestracji, a także niezbędne do obsługi wszystkich elementów zestawy narzędzi i akcesoriów. „Oczami” nowych wież mają być: kamera światła dziennego, chłodzona kamera termowizyjna (co najmniej trzeciej generacji), dalmierz laserowy, a ma znaleźć się na zmechanizowanej platformie obrotowej. Przy czym kamera termowizyjna ma pozwalać na wykrycie obiektu na dystansie nie mniejszym niż 13500 m, jego rozpoznanie na dystansie nie mniejszym niż 6700 m, a identyfikację na dystansie nie mniejszym niż 3200 m. W przypadku kamery światła dziennego, musi ona umożliwić wykrycie obiektu o wymiarze 1,5 m na 1,5 m z odległości 10 km. Wspomniany dalmierz laserowy ma zapewnić operatorowi pomiar odległości co najmniej w zakresie dystansu 200–1400 m (przy dobrej widoczności)..

W lutym 2019 placówka otrzymała na wyposażenie do ochrony granicy specjalistyczny pojazd obserwacyjny tzw. PJNSamochodami bazowymi PJN są pojazdy przystosowane do jazdy w trudnym terenie i wyposażone w nowoczesne kamery termowizyjne, kamery światła dziennego oraz dalmierze laserowe..

Terytorialny zasięg działania Stan z 25 czerwca 2025: Od znaku granicznego nr: kanał wodny pomiędzy znakami granicznymi nr 1042–1043 do znaku granicznego nr trójstyk RP-RB-UA. thumb|Granica polsko-białoruska-ukraińska, trójstyk RP, RB, UA (wrzesień 2020) Stan z 1 września 2021: Od znaku granicznego nr 1041 do znaku granicznego nr 1079. W strefie nadgranicznej linia rozgraniczenia z: Placówką Straży Granicznej we Włodawie: włącznie znak graniczny nr 1079, drogą polną do drogi Włodawa – Sobibór, skrzyżowanie drogi Włodawa – Sobibór z drogą za leśniczówką w miejscowości Dubnik, włącznie Żłobek, skrzyżowanie dróg Włodawa – Chełm – Żłobek, skrzyżowanie dróg Włodawa – Chełm – Tarasiuki, dalej granicą gmin Wyryki i Włodawa, Wyryki i Hańsk, Stary Brus i Hańsk, Stary Brus i Urszulin. Placówką Straży Granicznej w Woli Uhruskiej: wyłącznie znak graniczny nr 1041, punkt triangulacyjny 172,5, Stulno, linią kolejową Chełm – Włodawa, dalej granicą gmin Włodawa i Wola Uhruska, Hańsk i Wola Uhruska, Hańsk i Sawin, Hańsk i Wierzbica, Urszulin i Wierzbica. Placówką Straży Granicznej w Lublinie: granicą gmin Urszulin i Cyców, Urszulin i Ludwin, Urszulin i Sosnowica. Poza strefą nadgraniczną: z powiatu włodawskiego gmina: Urszulin.

Stan z 30 grudnia 2014: Obszar służbowej działalności Placówki SG w Zbereżu był położony w powiecie włodawskim i obejmuje w całości gminę Hańsk oraz w części gminy Włodawa i Wola Uhruska.

Stan z 1 sierpnia 2011: Całkowita długość ochranianej rzecznej granicy z Ukrainą wynosiła 36,69 km: Od znaku granicznego nr 1041 do znaku granicznego nr 1123. (Na wysokości znaku granicznego nr 1123 stykały się granice: Polski, Białorusi i Ukrainy – trójstykPołożenie trójstyku RP, RB i UA → ). W strefie nadgranicznej linia rozgraniczenia z: Placówką Straży Granicznej we Włodawie: włącznie znak graniczny nr 1123, skrzyżowanie drogi Sobibór – Włodawa z linią kolejową, w miejscowości Tarasiuki, skrzyżowanie dróg Włodawa – Chełm – Tarasiuki, dalej granicą gmin Wyryki oraz Włodawa i Hańsk. Placówką Straży Granicznej w Woli Uhruskiej: wyłącznie znak graniczny nr 1041, punkt triangulacyjny 172,5, Stulno, linią kolejową Chełm – Włodawa, dalej granicą gmin Włodawa i Hańsk oraz Wola Uhruska i Sawin. Poza strefą nadgraniczną: z powiatu włodawskiego gmina Urszulin.

Stan z 31 stycznia 2007: Obszar służbowej działalności Placówki SG w Zbereżu obejmował powiat włodawski (gminę Hańsk oraz część gminy Włodawa i część gminy Wola Uhruska). Długość ochranianego przez Placówkę SG odcinka granicy państwowej wynosił około 37 km i była to wyłącznie granica rzeczna z Ukrainą, przebiegająca środkiem koryta rzeki granicznej Bug.

Placówki sąsiednie Placówka SG we Włodawie ⇔ Placówka SG w Woli Uhruskiej, Placówka SG w Lublinie – 1.09.2021 Placówka SG we Włodawie ⇔ Placówka SG w Woli Uhruskiej – 1.08.2011 i 31.01.2007.

Nadanie imienia placówce Nadanie imienia placówce podano za:

Dzięki staraniom płk. SG Mariana Pogody podjęto inicjatywę nadania Placówce SG w Zbereżu imienia „gen. bryg. Wilhelma Orlika-Rückemanna”, ostatniego dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza, który pod koniec września 1939 roku, idąc od Szacka w kierunku Wytyczna, prowadził podwładnych także przez Zbereże i okoliczne wsie. Przedsięwzięcia w tym zakresie do wiosny 2011 roku były w bardzo zaawansowanym stadium. 1 października 2011 roku podczas obchodów 72 rocznicy bitwy pod Wytycznem nastąpiło nadanie Placówce SG w Zbereżu imienia generała Wilhelma Orlik-Rückemanna. W uroczystym odsłonięciu tablicy pamiątkowej, upamiętniającej to wydarzenie uczestniczyli, wnuk generała oraz jego syn, gen. bryg. SG Leszek Elas – Komendant Główny Straży Granicznej oraz gen. bryg. SG Jarosław Frączyk – Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej. Tu, w miejscu ostatniej bitwy KOP doszło do spotkania A. Kotuły żołnierza gen. Rückemanna z synem i wnukiem generała, którzy przybyli z Kanady na uroczystości nadania imienia Placówce.

Komendanci placówki por. SG/mjr SG Artur Rapa (był 31.01.2007) ppłk SG Zbigniew Kosz (był 27.11.2012–był w 2015) kpt. SG/mjr SG Andrzej Kupracz (od 1.12.2016) mjr SG Edmund Orzeł (był 2.11.2017) mjr SG/ppłk SG Leonard Janowicz (był 17.01.2019) ppłk SG Radosław Kasztelan (był 11.03.2024–obecnieStan na dzień 6 maja 2026.).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Zbereż Kategoria:Zbereże