Marek Krzysztof Janiak (ur. 14 sierpnia 1950 w Warszawie) – polski naukowiec, profesor nauk medycznych, radiobiolog, immunolog, epidemiolog, lekarz wojskowy, pułkownik w stanie spoczynku, w latach 2002–2007 komendant i następnie dyrektor Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii, wieloletni kierownik Zakładu Radiobiologii i Ochrony Radiacyjnej WIHiE.
Kariera zawodowa Ukończył Wojskową Akademię Medyczną w Łodzi w 1974 (z czwartą lokatą na roku) i podjął pracę jako asystent (potem starszy asystent) w Zakładzie Biologicznego Działania Promieniowań Niejonizujących WIHiE (u doc. dra hab. S. Szmigielskiego); pracę doktorską pt. Uszkodzenie błon komórkowych w hodowli komórek prawidłowych i transformowanych wirusem SV-40 poddanych działaniu hipertermii 43 °C obronił w WIHiE w 1978, zaś habilitował się tam w 1986 na podstawie rozprawy pt. Modyfikacja nieswoistych reakcji cytotoksyczności komórkowej pod wpływem preparatu Propionibacterium granulosum KP-45. Tytuł profesora zwyczajnego uzyskał w 2008 r.
Uczestniczył w następujących zagranicznych stażach naukowych: kursie Onkologii Eksperymentalnej Międzynarodowej Unii do Walki z Rakiem w Royal Marsden Hospital w Londynie (wrzesień 1977), „Europejskiej Szkole Immunologii Nowotworów” Uniwersytetu w Utrechcie (październik 1987), stypendium Alberta Cancer Board w Edmonton (1992-1993), jako Visiting Scientist przebywał w Laboratorium Hematologii Doświadczalnej Wydziału Medycznego Uniwersytetu Alberty w Kanadzie (1993-1994) oraz wziął udział w kursie dla Wykładowców Szkoleń w zakresie Postępowania Medycznego z Ofiarami Wypadków Jądrowych w Centrum Organizacji Pomocy w Wypadkach Radiacyjnych (REAC/TS) w Oak Ridge National Laboratory w USA (październik 1997).
W latach 2001–2002 zastępca komendanta, a od czerwca 2002 r. ostatni komendant Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii w Warszawie (do marca 2003 r.) i od tego samego roku (do końca czerwca 2007) pierwszy dyrektor tegoż Instytutu, w latach 1996–2020 kierownik Zakładu Radiobiologii i Ochrony Radiologicznej. W latach 2005–2008 pełnił obowiązki Konsultanta krajowego ds. obronności w dziedzinie epidemiologii, Konsultanta wojskowej służby zdrowia w dziedzinie epidemiologii oraz Konsultanta wojskowej służby zdrowia w dziedzinie medycyny pracy. thumb|240px|Promocja oficerska lekarzy WAM w Łodzi (1974); Marek Janiak klęczy pierwszy z lewej
Autor i współautor ponad 120 prac naukowych z dziedziny radiobiologii, onkologii eksperymentalnej, patofizjologii i immunologii opublikowanych w czasopismach zagranicznych i krajowych oraz ponad 300 wystąpień i prezentacji na krajowych i międzynarodowych zjazdach i sympozjach naukowych.
Publikacje (wybór) Marek K. Janiak, Bogusław Gnatowski, AIDS – karta choroby, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa, 1987, . Marek K. Janiak, Andrzej J. Wójcik (red.), Medycyna zagrożeń i urazów radiacyjnych, PZWL, Warszawa 2004, . Krzysztof W. Zieliński, Marian Brocki, Marek K. Janiak, Andrzej Wiśniewski (red.), Patologia obrażeń i schorzeń wywołanych współczesną bronią w działaniach wojennych i terrorystycznych, wydawnictwo MON, Warszawa, 2010, . Marek K. Janiak, Aneta Cheda, Ewa M. Nowosielska (red.) Pokojowe i terrorystyczne zagrożenia radiacyjne, wyd. Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego, Warszawa 2012, .
Członkostwo w stowarzyszeniach i organizacjach naukowych Polskie Towarzystwo Badań Radiacyjnych im. Marii Skłodowskiej-Curie – od 1979 r. (w latach 1998–2001 przewodniczący Oddziału Warszawskiego; w latach 2001–2013 członek Zarządu Głównego; w latach 2007–2013 – prezes; od 2016 r. Członek Honorowy); Polskie Towarzystwo Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej – od 1979 r. (w latach 1990–1993 Sekretarz Naukowy Zarządu Głównego); Komitet Fizyki Medycznej, Radiobiologii i Diagnostyki Obrazowej PAN – od 1996 r. (w latach 1999–2006 przewodniczący Komisji Ochrony Radiologicznej i Radiobiologii, w latach 2007–2010 członek Komisji Higieny Radiacyjnej i Radiobiologii); Rada Sanitarno-Epidemiologiczna przy Głównym Inspektorze Sanitarnym (przewodniczący Komisji Higieny Radiacyjnej i Bioterroryzmu) – 21.02.2011-20.02.2014; Komitet Naukowy ONZ ds. Skutków Promieniowania Atomowego (United Nations Scientific Committee for the Effects of Atomic Radiation – UNSCEAR) – od 2005 r. (doradca, następnie zastępca Przedstawiciela Polski); Rada ds. Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej przy Prezesie Państwowej Agencji Atomistyki – od 2016 r.
Nagrody i wyróżnienia Międzynarodowa Nagroda Fundacji im. J.G. Zimmermanna za Badania nad Rakiem, przyznana przez Towarzystwo Przyjaciół Wydziału Medycznego Uniwersytetu w Hanowerze (zespołowo) – maj 1976 r. Nagroda zespołowa I stopnia Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych w zakresie radiobiologii za cykl trzech publikacji nt. „Pobudzenie układu odpornościowego myszy poddanych jednorazowym i wielokrotnym ekspozycjom na niskie dawki promieniowania X”, XV Zjazd PTBR, Siedlce, 20-23.09.2010 r. Nagroda zespołowa I stopnia za artykuł przeglądowy pt. „Cancer immunotherapy: how low-level ionizing radiation can play a key role”, XVIII Zjazd PTBR, Kielce, 16-19.09.2019 r.
Przypisy J. Bzdęga, J. Kubica, J. Kosiński, M.K. Janiak, M.P. Dąbrowski (red.), 65 lat Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii im. gen. Karola Kaczkowskiego. BEL Studio sp. z o.o., Warszawa, 2010. Członkowie honorowi i regularni PTBR.
Medale i Nagrody Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych im. Marii Skłodowskiej-Curie: Laureaci nagród naukowych PTBR, 2019 r. Historia PTBR. . .
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Absolwenci Wojskowej Akademii Medycznej Kategoria:Pułkownicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej