Jan Edward Bryk (ur. 16 maja 1899 w Busku, zm. 1940 w ZSRR) – polski prehistoryk i archeolog, wykładowca i nauczyciel, działacz społeczny, burmistrz Kamionki Strumiłowej, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Ignacego i Barbary z domu Felbinger urodzony 16 maja 1899 w Busku. Ukończył naukę w szkole powszechnej w rodzinnej miejscowości, a potem w C. K. II Gimnazjum w Tarnopolu.

W latach 1915–1918 był internowany przez Rosjan i wywieziony do Permu. Po rewolucji bolszewickiej wrócił do Tarnopola. Członek POW. Wstąpił do Wojska Polskiego i służył w wojnach z Ukraińcami i bolszewikami. W 1921 zdał maturę w macierzystym gimnazjum. W latach 1921–1922 pracował w Urzędzie Wojewódzkim Tarnopolskim. W 1922 rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Lwowskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, które ukończył w 1926 na utworzonym w 1924 Wydziale Humanistycznym. W 1927 uzyskał stopień naukowy doktora filozofii w zakresie antropologii i prehistorii.

16 września 1925 został przeniesiony z XII Państwowego Gimnazjum we Lwowie do XI Państwowego Gimnazjum we Lwowie. Od 1926 do 1931 pracował jako młodszy asystent, asystent i od 1931 starszy asystent w Zakładzie Prehistorii UJK, kierowanym przez prof. Leona Kozłowskiego. Prowadził zajęcia ze studentami na uczelni. Przeprowadził badania archeologiczne: na obszarze Małopolski Wschodniej latem 1930 oraz na terenie cmentarzyska w Bukównej. Publikował prace w zakresie swojej dziedziny naukowej. Był członkiem komisji prehistorycznej i antropologicznej Polskiej Akademii Umiejętności. W 1931 zdobył też dyplom magistra filozofii w dziedzinie polonistyki. Później członek Komisji Prehistorii i Antropologii Polskiej Akademii Umiejętności.

Działał w Związku Strzeleckim (od 1921 komendant obwodu w Tarnopolu, od 1926 członek zarządu okręgowego, od 1930 członek zarządu głównego). Od 1932 do 1934 nauczyciel we lwowskim gimnazjum.

W 1933 lub w 1934 został wybrany burmistrzem Kamionki Strumiłowej i sprawował urząd do września 1939 (do tego czasu zamieszkiwał przy ulicy Żółkiewskiego 35). Był prezesem klubu piłkarskiego w mieśce, prezesem podokręgu PZPN, członkiem powiatowego komitetu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, członkiem zarządu LOPP, Ligi Morskiej i Kolonialnej oraz Towarzystwa Popierania Budowy Publicznej Szkoły Powszechnej.

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD w listopadzie 1939 w Kamionce Strumiłowej lub 10 kwietnia 1940. W 1940 został zamordowany przez NKWD na Ukrainie i pogrzebany w Bykowni. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 72/1-47 oznaczony numerem 299; dosłownie określony jako Jan Brik). Został pochowany na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Od 1927 był mężem Janiny z domu Gajda. Mieli córkę Jadwigę (ur. 1928). Obie zostały deportowane na ziemie kazachskie 13 kwietnia 1940.

Publikacje Czaszki z Remenowa (1925) Les crânes de Remenów (1935) Osady epoki kamiennej na wydmach nadbużańskich (1925) Kultury epoki kamiennej na wydmach zachodniej części południowego Wołynia (1928) Neolityczne kurhany ze szkieletami skurczonymi w Kaczanówce w pow. skałackim, woj. tarnopolskie (1930) Tymczasowe sprawozdanie z badań archeologicznych we Wschodniej Małopolsce (1930) Scytyjski kurhan w Kaczanówce (1932) Kurhany w Rusiłowie i Krasnem (1933) Badania archeologiczne w Ostapiu na Podolu (1936) Tymczasowe sprawozdanie z badań archeologicznch w Bukównie, pow. tłumacki (w: Sprawozdania PAU 37/5, 21-22)

Ordery i odznaczenia Medal Niepodległości (15 czerwca 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Legionowy Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Burmistrzowie miast II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Internowani w Rosji w czasie I wojny światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Busku Kategoria:Ludzie związani z Kamionką Strumiłową Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Nauczyciele związani ze Lwowem Kategoria:Polscy nauczyciele historii Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką pamiątkową Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Polscy archeolodzy Kategoria:Polscy prehistorycy Kategoria:Polscy nauczyciele języka greckiego Kategoria:Polscy nauczyciele języka łacińskiego Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Zmarli w 1940