mały|Wizerunek Joanny Muszkowskiej-Penson na muralu „Kobiety Wolności” w Gdańsku Joanna Helena Muszkowska-Penson (ur. 25 października 1921 w Warszawie, zm. 30 czerwca 2023 w Sopocie) – polska lekarka i nauczycielka akademicka, profesor nauk medycznych, działaczka opozycji w okresie PRL, bliska współpracowniczka Lecha Wałęsy.
Życiorys Córka bibliologa Jana Muszkowskiego i Janiny z domu Badior. W 1939 ukończyła X Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Warszawie. W 1940 została żołnierką Związku Walki Zbrojnej w Warszawie. W marcu 1941 zatrzymana i osadzona na Pawiaku, we wrześniu tegoż roku osadzona w niemieckim obozie koncentracyjnym Ravensbrück, skąd została wyzwolona w kwietniu 1945.
W 1950 ukończyła studia na Akademii Medycznej w Łodzi. W 1961 doktoryzowała się, a w 1971 uzyskała stopień doktora habilitowanego. W 1976 otrzymała tytuł profesorski w zakresie nauk medycznych. Specjalizowała się w zakresie nefrologii i chorób wewnętrznych. W latach 1950–1980 zatrudniona w Klinice Chorób Nerek Akademii Medycznej w Gdańsku, następnie do 1991 w szpitalu wojewódzkim, w którym zajmowała stanowisko ordynatora oddziału internistycznego.
W czasie wydarzeń sierpniowych w 1980 wspierała strajkujących stoczniowców, dołączyła następnie do „Solidarności”. Po wprowadzeniu stanu wojennego w swoim mieszkaniu ukrywała m.in. Piotra Dyka. W latach 80. była także osobistą lekarką i tłumaczką Lecha Wałęsy. 14 kwietnia 1984 została zatrzymana i następnie aresztowana za kolportowanie wydawnictw drugiego obiegu. Pozbawienie wolności powszechnie znanej i szanowanej lekarki spotkało się z protestami – petycję o jej uwolnienie podpisało kilka tysięcy osób. Ostatecznie Joanna Muszkowska-Penson została zwolniona po kilku dniach. Kontynuowała działalność opozycyjną, m.in. w maju i sierpniu 1988 udzielała się jako lekarka w czasie strajków w Stoczni Gdańskiej i w gdańskim porcie.
W 1991 przeszła na emeryturę, po czym wyjechała do córki do Glasgow. W 2006 powróciła do Polski, podjęła pracę w biurze Lecha Wałęsy.
Od 1954 była żoną Jakuba Pensona, w latach 60. rektora Akademii Medycznej w Gdańsku.
Została pochowana 7 lipca 2023 na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku.
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2006)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2006 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (). Złoty Krzyż Zasługi (1975) Medal Księcia Mściwoja II (2014) Medal „Zasłużonemu Akademii Medycznej w Gdańsku” (1980) Medal 30-lecia Akademii Medycznej w Gdańsku (1975) Medal 50-lecia Akademii Medycznej w Gdańsku (1995) Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka” (2016) Tytuł honorowego obywatela Gdańska (2018)
Upamiętnienie Jej wizerunek znalazł się na powstałym w 2019 muralu „Kobiety Wolności” na stacji PKM Strzyża w Gdańsku. W 2021 na dawnym domu Joanny Muszkowskiej-Penson przy ul. Tuwima 29 w Gdańsku odsłonięto poświęconą jej tablicę pamiątkową.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci X Liceum Ogólnokształcącego im. Królowej Jadwigi w Warszawie Kategoria:Absolwenci Akademii Medycznej w Łodzi Kategoria:Członkowie Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechu Wałęsie Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Honorowi obywatele Gdańska Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Kategoria:Polonia w Wielkiej Brytanii Kategoria:Polscy interniści Kategoria:Polscy nefrolodzy Kategoria:Polscy stulatkowie Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Więźniowie KL Ravensbrück Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Więźniowie polityczni w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1957–1989 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Zmarli w 2023