Plac Jagielloński w Radomiu – jeden z głównych placów Radomia, położony w dzielnicy Śródmieście. Usytuowany w pobliżu skrzyżowania ulic Kelles-Krauza i Struga. Przez ulicę Focha łączy się z placem Konstytucji 3 Maja.
Historia
Od połowy XIX wieku teren, na którym w późniejszym okresie wytyczono plac, wykorzystywany był przez stacjonujące w Radomiu wojska carskie jako miejsce nauki jazdy konnej (pierwotne określenie placu – Rajszula, zaczerpnięte z języka niemieckiego i oznaczające szkołę jazdy konnej, pochodziło właśnie od tej funkcji) J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 183–184. W ostatniej dekadzie XIX w. zorganizowano na terenie obecnego placu targowisko miejskie, na obszarze którego wzniesiono w 1898 najnowocześniejszą w Królestwie Polskim halę targowąJ. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 81. Aż do lat 50. XX wieku, kiedy targowisko przeniesiono w inny rejon miasta, plac pełnił zarówno funkcje targowe jak i był miejscem różnego rodzaju uroczystości masowych.
Nazwa
Nazwa placu wielokrotnie ulegała zmianom: 1890–1918: pl. Musztry 1918–1925: pl. Wolności 1925–1942: pl. Jagielloński 1942–1945: przejściowo Deutscher Platz, do 1945 Reichsplatz 1945–1950: pl. Jagielloński 1950–1990: pl. Zwycięstwa od 1990: pl. Jagielloński
Architektura
Zabudowa placu jest zróżnicowana, zarówno pod względem stylu jak i gabarytów.
Pierzeja północna: budynek galerii handlowej, wzniesiony w latach 2009–2011,
Pierzeja wschodnia: modernistyczny budynek Teatru Powszechnego im. Jana Kochanowskiego, ukończony w 1991J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 268,
Pierzeja południowa: zwarty ciąg kamienic czynszowych z przełomu XIX i XX wieku.
W południowej części placu wznosi się zabytkowy budynek hali targowej, wybudowanej w 1898 według projektu Augusta Załuskiego, architekta miejskiego Radomia. W chwili otwarcia była najnowocześniejszym tego typu obiektem w Królestwie Polskim. Stoiska były wyposażone w szereg udogodnień technicznych, np. bieżącą wodę, co w tym okresie było ewenementem. Hala wpisana jest do rejestru zabytków.
W latach 1953–1993 w północno-wschodniej części placu Jagiellońskiego stał Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej , od 2004 znajdujący się na Cmentarzu Prawosławnym przy ulicy WarszawskiejJ. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 195
Galeria
Przypisy
Jagielloński