thumb| thumb|240px

Amylka oliwkowa, krążniczka oliwkowa (Lecidella elaeochroma (Ach.) M. Choisy) – gatunek grzybów z rodziny misecznicowatych (Lecanoraceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostówWiesław Fałtynowicz, The Lichenes, Lichenicolous and allied Fungi of Poland. Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, .

Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lecidella, Lecanoraceae, Lecanorales, Lecanoromycetidae, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1803 Erik Acharius nadając mu nazwę Lecidea parasema var. elaeochroma (odmiana jednego z gatunków misecznicy). Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1950 M. Choisy.

Niektóre synonimy nazwy naukowej:

Nazwa polska według W. Fałtynowicza.

Charakterystyka Plecha skorupiasta o zarysie okrągłym lub eliptycznym i grubości do 0,5 mm, rzadko do 1 mm. Powierzchnia gładka, nierówna, chropowata lub brodawkowata, o barwie białawej, szarej, żółtawej lub oliwkowozielonej. Często przedplesze jest ciemniejsze. Brak urwistków i izydiów. Hypotecjum czerwonobrunatne lub żółtobrunatne, czasami z kryształkami. Epihymenium zielonoczarniawe, niebiesko zielone lub szaro-niebieskie, rzadko oliwkowe, zwykle bez kryształów. Obłocznia bezbarwna, o grubości 55–105 μm z prostymi, rozgałęzionymi lub rzadko anastomozującymi wstawkami.

Licznie występują owocniki typu apotecjum. Mają średnicę 0,5–1,5 mm, kształt kolisty, kanciasty lub nieregularny, tarczki czarne lub ciemnobrązowe. Brzeżki początkowo są dosyć grube, później cienkie i dość często zanikają. W jednym worku powstaje po 8 jednokomórkowych zarodników. Są hialinowe, elipsoidalne do szerokoelipsoidalnych, o gładkich i grubych ścianach. Mają rozmiar 9–19 × 4,5–10 μm. Pyknidiów brak.

Reakcje barwne: plecha na powierzchni K +, KC + żółty, C + pomarańczowy, żółty P + żółty. Zawiera liczną gamę związków chemicznych zaliczanych do metabolitów wtórnych, m.in.: kwas methylthiophaniowy, thiophanic, atranorin, chloroatranorin, isoarthothelin i asemon. Stwierdzono występowanie kilku chemotypów, które różnią się składem metabolitów wtórnych.

Występowanie i siedlisko Stwierdzono występowanie w Ameryce Północnej, Europie i Australii. W Polsce jest gatunkiem pospolitym na obszarze całego kraju.

Rośnie na korze drzew i na drewnie, głównie drzew liściastych, rzadko iglastych. Spotykany jest zarówno na drzewach rosnących samotnie (a więc o korze lepiej oświetlonej), jak i na drzewach w lesie.

Przypisy

Kategoria:Misecznicowate Kategoria:Porosty Kategoria:Mykobiota Polski