Jadwiga Sabina Ludwińska, ps. „Hela”, „Marta” (ur. 1 października 1907 w Młodzawach, zm. 21 stycznia 1999) – polska działaczka komunistyczna, członkini tzw. Drugiej Grupy Inicjatywnej Polskiej Partii Robotniczej.
Życiorys Właściwe nazwisko Szyfra GoldszlakPiotr Gontarczyk, Uwagi o pracy Ryszarda Nazarewicza Armii Ludowej dylematy i dramaty „Dzieje najnowsze”, R. XXXI – 1999, 4, PL ISSN 0419-8824.. W 1926 r. wstąpiła do KZMP w Łodzi. Nazwisko Goldszlak nosiła jeszcze w czasie procesu w 1927 r. w Łodzi, w którym była oskarżona wraz z 11 innymi osobami o „zamach na ustalony w drodze praw zasadniczych ustrój państwowy Polski (art. 102 cz. II K.K.)”Wielki proces polityczny w Łodzi – „Głos Polski” nr 357a z 30 grudnia 1927 r., s. 6., który zakończył się 31 grudnia 1927 r. wyrokiem „półtora roku twierdzy” oraz zmianą kwalifikacji na art. 129 K.K.24 komunistów skazano wczoraj, „Głos Polski” nr 1 z 1 stycznia 1928 r., s. 11. Następnie od 1929 r. działała w KPP. Była członkinią Komitetu Miejskiego KPP w Będzinie i Dąbrowie Górniczej, następnie komitetów okręgowych KPP w Zagłębiu Dąbrowskim i Łodzi. Za prowadzoną działalność polityczną była wielokrotnie aresztowana. Oprócz wyroku z 1927 r., w 1934 r. została skazana na 4 lata, a w 1937 r. na 8 lat więzienia.
We wrześniu 1939, po agresji niemieckiej na Polskę, zwolniona z więzienia w Fordonie, wstąpiła do Batalionów Robotniczych w Warszawie. Po kapitulacji miasta w obawie przed aresztowaniem przez Niemców uciekła do ZSRR, gdzie w latach 1939–1942 była pracowniczką umysłową w kołchozieMarcel Reich-Ranicki przed Centralna Komisją Kontroli Partyjnej (1950–1957), „Zeszyty Historyczne” 2009, nr 167, s. 249.. Po nawiązaniu kontaktu z komunistami polskimi w Związku Radzieckim, m.in. ze szwagrem Anastazym Kowalczykiem i Romanem Śliwą, została w 1942 r. wysłana do Polski w tzw. Drugiej Grupie inicjatywnej.
W czerwcu 1942 roku jako wysłanniczka Komitetu Centralnego, z Augustynem Micałem z Krakowa, pomagała odtworzyć terenową organizację partyjną w obwodzie gorlicko-sanockimA. Ciulik, Z. Orzeł-Trawińska, PPR w latach 1942–1944 w walce o narodowe i społeczne wyzwolenie Rzeszowszczyzny, Rzeszów 1957, s. 8.. Pełniła funkcję sekretarz okręgu PPR i członkini komitetu obwodowego PPR w Krakowie. Była też pełnomocniczką KC PPR na okręg płocko-sierpecki.
Od maja 1945 r. była III sekretarzAdam Dziuba, Demokracja burżuazyjna się skończyła, [w:] Studia z dziejów ziemi rybnicko-wodzisławskiej w latach 1945–1989 pod red. A. Dziurok, B. Kloch, „Zeszyty Rybnickie” 12, Rybnik 2011, s. 17–70. i kierowniczką Wydziału Personalnego w KW PPR, a po zjeździe zjednoczeniowym w 1948 r. PZPR, w Katowicach. Od 20 maja 1949 r. była starszym instruktorem w Wydziale Personalnym, a następnie Kadr w KC PZPR. W latach 1950–1957 pełniła funkcję sekretarz ds. propagandy KW w OpoluKrzysztof Tarka, Opole w 1956 r., w: Stalinizm i rok 1956 na Górnym Śląsku, Opole, 16.10.2006.Mariusz Patelski, Sekretarz „poczciwy” – Paweł Wojas, w: Pismo Uniwersytetu Opolskiego „Indeks” nr 9–10 (113–114) listopad – grudzień 2010, s. 73, ISSN 1427-7506., w latach 1957–1958 była dyrektorem Rozgłośni Polskiego Radia w Opolu. Od 1965 pełniła funkcję dyrektorki Muzeum Lenina w Warszawie„Filatelistyka” nr 13 (160), rok IX, Warszawa, 1 lipca 1962, s. 242.„Filatelistyka” nr 14 (185), rok X, Warszawa, 15 lipca 1963, s. 274.. Autorka haseł w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego.
Autorka książek: Drogi i ludzie (1969), Na wyzwolonym Śląsku (1977) i Życie nielegalne (1988).
Zmarła 21 stycznia 1999Protokoły posiedzeń Sekretariatu KC PPR 1945–1946, oprac. A. Kochański, Warszawa 2001, s. 50.Centrum władzy. Protokoły posiedzeń kierownictwa PZPR. Wybór z lat 1949–1970, oprac. A. Dudek, A. Kochański, K. Persak, Warszawa 2000, s. 57..
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 18 stycznia 1946 „w uznaniu zasług dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej w dziele pracy organizacyjnej przy utworzeniu administracji państwowej i samorządu, uruchomieniu uczelni i odbudowie demokratycznej państwowości polskiej na ziemiach Województwa Śląsko-Dąbrowskiego”., 22 lipca 1949 „zasługi w pracy samorządowej”.) Odznaka Honorowa „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1968)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu, nr 5, poz. 47, z 7 czerwca 1968, s. 3.
Publikacje
Przypisy
Bibliografia
„Z pola walki”, nr 4(16) z 1961 r. Jadwiga Ludwińska. W partyjnej grupie spadochronowej.
Kategoria:Autorzy biogramów w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego Kategoria:Członkowie Robotniczej Brygady Obrony Warszawy Kategoria:Dyrektorzy muzeów w Warszawie Kategoria:Działacze Komunistycznego Związku Młodzieży Polski Kategoria:Działacze Komunistycznej Partii Polski Kategoria:Instruktorzy Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (1944–1989) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużonemu Opolszczyźnie” Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy przestępcy Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Sekretarze Komitetów Wojewódzkich PPR Kategoria:Skazani wyrokami sądów II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Więźniowie polityczni w II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w XX wieku