thumb| thumb|240px|Morfologia

Jałowiec grecki, jałowiec wyniosły (Juniperus excelsa M. Bieb.) – gatunek rośliny z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Rośnie dziko w południowo-wschodniej i wschodniej Europie (Albania, Macedonia, Grecja, Rumunia, Krym) oraz niektórych rejonach Azji (Oman, Cypr, Liban, Syria, Turcja, Armenia, Azerbejdżan, Krasnodar, Kazachstan, Kirgistan, Turkiestan, Tadżykistan,Uzbekistan, Pakistan, Indie).

Morfologia Drzewo o piramidalnym pokroju i wysokości do 16 m. Pędy są cienkie, wyrastające na nich igły mają średnicę poniżej 1mm. Często liście przybierają formę pośrednią między igłami a łuskami. Na większości drzew występują zarówno kwiaty żeńskie, jak i męskie. Szyszkojagody mają średnicę ok. 1 cm, w stanie dojrzałym są purpurowobrunatne.

Biologia i ekologia Nad Morzem Śródziemnym rośnie w lasach iglastych i mieszanych, na stepach, alpejskich piargach i morenach. Jego pionowy zasięg wynosi 100 – 3000, a nawet 3950 m n.p.m. Zazwyczaj występuje na suchych zboczach gór na podłożu wapiennym w pobliżu wybrzeża, ale spotykany jest także w głębi kontynentu, w górach zbudowanych ze skał krzemianowych. W Azji Środkowej występuje głównie w zachodniej części licznych pasm górskich w towarzystwie innych gatunków jałowców: Juniperus semiglobosa, Juniperus pseudosabina. Często spotykany jest także na północnych stokach gór wraz ze świerkiem Picea schrenkiana.

Zastosowanie Drewno jest twarde i trwałe, jednak rośnie powoli. Trzeba około 200 lat, by drzewo osiągnęło rozmiary przydatne do użytku. Używane jest do wyrobu mebli i różnych sprzętów gospodarstwa domowego. Drewno jest używane na opał. Jałowiec grecki był przedmiotem wielu badań z zakresu etnobotanikiAtefeh Pirani, Hamid Moazzeni, Shahab Mirinejad, Farzaneh Naghibi and Mahmoud Mosaddegh. Ethnobotany of Juniperusexcelsa M. Bieb.(Cupressaceae) in Iran (www.ethnobotanyjournal.org/vol9/i1547-3465-09-335.pdf). W medycynie ludowej jest uważany za roślinę leczniczą. Wywar z żeńskich szyszek używany jest do leczenia zaburzeń miesiączkowania u kobiet, bolesnych miesiączek, niepłodności i torbieli macicy. W prowincjach Kohgilūyé va Boyer-Ahmad natomiast doustnie spożywane szyszki stosowane są przez mężczyzn do leczenia chorób prostaty. Mieszkańcy prowincji Isfahan dymem z jałowca greckiego okadzają swoje zwierzęta hodowlane, zabijając w ten sposób pasożyty w ich skórze. Liście są używane jako jeden ze składników kadzidła. Jest uprawiany jako roślina ozdobna. Ogrodnicy wyhodowali kultywary różniące się pokrojem od typowej formy, np. kolumnowy jałowiec 'Stricta', czy formy karłowate. W niektórych regionach gałązki z żeńskimi szyszkami są używane do dekoracji.

Udział w kulturze W drugiej Księdze Kronik jest cytat: „Nadeślij mi też drzewa cedrowego, cyprysowego i sandałowego z Libanu”. W cytacie tym hebrajskie słowo 'algummîm w Biblii Tysiąclecia przetłumaczono jako drewno sandałowe. Zdaniem niektórych znawców roślin biblijnych słowo to powinno być przetłumaczone jako drewno jałowca greckiego, drewno sandałowe bowiem sprowadzane było z Ofiru w Indiach, a nie z Libanu. Jałowiec grecki rośnie w Libanie wśród cyprysów i cedrów. Prawdopodobnie również jałowiec grecki opisany jest jako szósta roślina w Księdze Izajasza (41,19), on też kryje się pod słowem tidhār w Księdze Ezechiela (27,3-5). W niektórych regionach (np. w Azerbejdżanie i Golestanie) drzewo jałowca greckiego jest czczone jako drzewo święte i jest sadzone na cmentarzach.

Przypisy

Kategoria:Cyprysowate Kategoria:Rośliny biblijne