Zygmunt Szafranowski26 stycznia 1934 ogłoszono sprostowanie daty urodzenia ze „2 lutego 1892” na „20 lutego 1893”. (ur. 20 lutego 1893 w Suwałkach, zm. 1 maja 1973 w Londynie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Był synem Konstantego i Marii z d. Grockiej. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich. Służył w 4 kompanii III batalionu 1 pułku piechoty w składzie I Brygady. Mianowany chorążym od 2 grudnia 1915, później podporucznikiem. Podczas bitwy pod Konarami tymczasowo był dowódcą plutonu 3 kompanii. Został dwukrotnie ranny. Po kryzysie przysięgowym został internowany w obozie w Szczypiornie, zaś po ujawnieniu swojej rangi oficerskiej był przetrzymywany przez Niemców w obozach w Havelbergu, Rastadt i Werl.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego w listopadzie 1918. Zweryfikowany do stopnia kapitana był dowódcą II batalionu w 8 pułku piechoty Legionów. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej i wojnie polsko-bolszewickiej. W tym czasie, od stycznia do marca 1920 brał udział w walkach o wyzwolenie Łatgali. Od 16 sierpnia do 2 października 1920 był dowódcą 8 pułku piechoty Legionów. Za swoje czyny wojenne otrzymał Order Virtuti Militari.

Został awansowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Od 1923 do 26 kwietnia 1928 pełnił funkcję zastępcy dowódcy 73 pułku piechoty w Katowicach. Został awansowany do stopnia podpułkownika od 1 stycznia 1928 i z lokatą 47 w korpusie oficerów piechoty. 26 kwietnia 1928 roku został przeniesiony do 10 pułku piechoty w Łowiczu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. Później był zastępcą dowódcy 25 pułku piechoty w Piotrkowie. W listopadzie 1933 roku został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto celem odbycia praktyki w służbie uzupełnień. W czerwcu 1934 ogłoszono jego przeniesienie do Powiatowej Komendy Uzupełnień Kałusz na stanowisko komendanta. W sierpniu 1935 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Białystok na stanowisko komendanta. W 1938 dowodzona przez niego jednostka została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Białystok, a zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę komendant rejonu uzupełnień.

Po wybuchu II wojny światowej Z. Szafranowski był najstarszym stopniem oficerem w Białymstoku, a wobec braku zorganizowanej odgórnie obrony miasta, podjął się jej tworzenia (wspomagał go kpt. Tadeusz Kosiński), formując żołnierzy z pododdziałów marszowych i zapasowych (batalion marszowy 42 pułku piechoty i niepełny Batalion Wartowniczy nr 33). Został dowódcą obrony Białegostoku w okresie kampanii wrześniowej (siedziba dowództwa mieściła się w pałacu Chaima Nowika przy obecnej ulicy Lipowej 35).

Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został internowany na terenach litewskich, po czym aresztowany przez Sowietów i osadzony w obozie w Kozielsku, skąd 2 lipca 1940 trafił do obozu jenieckiego NKWD w Griazowcu, gdzie od 1940 przebywali polscy jeńcy. Po zawarciu układu Sikorski-Majski z 30 lipca 1941 wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Od 16 października 1941 do 31 października 1942 był dowódcą 16 pułku piechoty (późniejszego 16 Lwowskiego batalionu strzelców) w strukturze 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty (jego poprzednikiem został ppłk Kazimierz Kierkowski). W tym czasie podczas ewakuacji Armii Polskiej jednostka pokonywała teren w kierunku Iraku i Iranu). Był oficerem Polskich Sił Zbrojnych.

Po zakończeniu wojny pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Zmarł 1 maja 1973 w Londynie. thumb|Pomnik Obrońców Białegostoku 1939 r. Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1188 – 17 maja 1921 Krzyż Niepodległości (24 października 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (10 sierpnia 1938) Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Srebrny Medal za Długoletnią Służbę Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Odznaka za Rany i Kontuzjena podstawie fotografii Odznaka „Za wierną służbę” Państwowa Odznaka Sportowa Order Pogromcy Niedźwiedzia III klasy (1925, Łotwa)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 4 lutego 1926 r. Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (1928, Łotwa)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r.

Upamiętnienie Został ustanowiony Pomnik Obrońców Białegostoku 1939 r., stworzony na osiedlu Wysoki Stoczek.

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich zbrodnia katyńska jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Dowódcy 8 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Dowódcy pułków piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Griazowcu (1940–1941) Kategoria:Jeńcy polscy obozu NKWD w Kozielsku (1939–1940) Kategoria:Komendanci uzupełnień II Rzeczypospolitej Kategoria:Legioniści internowani po kryzysie przysięgowym w Szczypiornie Kategoria:Londyńska Polonia Kategoria:Ludzie urodzeni w Suwałkach Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Białegostoku (1939) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 16 Pułku Piechoty (PSZ) Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 1941–1942 Kategoria:Podpułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Pogromcy Niedźwiedzia Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Wojskowi związani z Białymstokiem Kategoria:Wojskowi związani z Katowicami Kategoria:Zastępcy dowódcy 8 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Zastępcy dowódcy 10 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Zastępcy dowódcy 25 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Zastępcy dowódcy 73 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Zmarli w 1973 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej