61. ceremonia wręczenia Oscarów – 61. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 29 marca 1989 w Shrine Auditorium w Los Angeles. Wręczono podczas niej nagrody w 23 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 1988, a także trzy pozakonkursowe nagrody specjalne. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana przez kanał telewizyjny ABC, a jej oglądalność wyniosła około 42,619 milionów widzów.
Nominacje zostały ogłoszone 15 lutego 1989 przez prezesa Akademii, Richarda Kahna, i aktorkę Anne Archer. Najwięcej (8) otrzymał ich film Rain Man. Sigourney Weaver jako piąta osoba w historii otrzymała dwie nominacje aktorskie w tym samym roku. Podczas ceremonii najwięcej nagród (4), w tym w kategorii najlepszy film, zdobył Rain Man.
Ceremonia była szeroko krytykowana w prasie i przemyśle filmowym ze względu na decyzje artystyczne producenta, . Retrospektywnie była nazywana w mediach najgorszą w historii Oscarów.
Laureaci i nominowani Kategorie konkursowe
+Lista laureatów (pogrubioną czcionką) i nominowanych Należy rozwinąć listę „Awards Year(s)” i wybrać 1988. Najlepszy film Najlepsza reżyseria Rain Man – Missisipi w ogniu – i Niebezpieczne związki – i Pracująca dziewczyna – Przypadkowy turysta – Lawrence Kasdan, i | Barry Levinson – Rain Man Charles Crichton – Rybka zwana Wandą Mike Nichols – Pracująca dziewczyna Alan Parker – Missisipi w ogniu Martin Scorsese – Ostatnie kuszenie Chrystusa Najlepszy aktor pierwszoplanowy Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Dustin Hoffman – Rain Man jako Raymond Babbitt Gene Hackman – Missisipi w ogniu jako Anderson Tom Hanks – Duży jako Josh Edward James Olmos – Wszystko albo nic jako Max von Sydow – Pelle zwycięzca jako Lasse Karlsson Jodie Foster – Oskarżeni jako Sarah Tobias Glenn Close – Niebezpieczne związki jako markiza de Merteuil Melanie Griffith – Pracująca dziewczyna jako Tess McGill Meryl Streep – Krzyk w ciemności jako Sigourney Weaver – Goryle we mgle jako Dian Fossey Najlepszy aktor drugoplanowy Najlepsza aktorka drugoplanowa Kevin Kline – Rybka zwana Wandą jako Otto Alec Guinness – Mała Dorrit jako William Dorrit Martin Landau – Tucker. Konstruktor marzeń jako Abe River Phoenix – Stracone lata jako Danny Pope Dean Stockwell – Poślubiona mafii jako Tony „The Tiger” Russo Geena Davis – Przypadkowy turysta jako Muriel Joan Cusack – Pracująca dziewczyna jako Cyn Frances McDormand – Missisipi w ogniu jako pani Pell Michelle Pfeiffer – Niebezpieczne związki jako madame de Tourvel Sigourney Weaver – Pracująca dziewczyna jako Katharine Parker Najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran Najlepszy scenariusz oparty na materiale z innego medium Rain Man – scenariusz: Ronald Bass i ; historia: Barry Morrow Byki z Durham – Duży – Gary Ross i Rybka zwana Wandą – scenariusz: John Cleese; historia: John Cleese i Charles Crichton Stracone lata – Niebezpieczne związki – Christopher Hampton Goryle we mgle – scenariusz: ; historia: Anna Hamilton Phelan i Mała Dorrit – Nieznośna lekkość bytu – Jean-Claude Carrière i Philip Kaufman Przypadkowy turysta – i Lawrence Kasdan Najlepszy film nieanglojęzyczny Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Pelle zwycięzca (Dania) (Węgry) Kobiety na skraju załamania nerwowego (Hiszpania) (Belgia) Salaam Bombay! (Indie) – – i – Bruce Weber i – – i Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny Najlepszy krótkometrażowy film aktorski – i – – i – i – i – i – i – i Najlepszy krótkometrażowy film animowany Najlepsza muzyka oryginalna – John Lasseter i – – i Fasolowa wojna – Dave Grusin Goryle we mgle – Maurice Jarre Niebezpieczne związki – George Fenton Przypadkowy turysta – John Williams Rain Man – Hans Zimmer Najlepsza piosenka oryginalna Najlepsza scenografia „” (Pracująca dziewczyna) – muzyka i tekst: Carly Simon „” (Bagdad Café) – muzyka i tekst: „Two Hearts” (Buster) – muzyka: ; tekst: Phil Collins Niebezpieczne związki – scenografia: Stuart Craig; dekoracja wnętrz: Kto wrobił królika Rogera? – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Rain Man – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Tucker. Konstruktor marzeń – scenografia: Dean Tavoularis; dekoracja wnętrz: Wariatki – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Najlepsze zdjęcia Najlepsze kostiumy Missisipi w ogniu – Peter Biziou Kto wrobił królika Rogera? – Dean Cundey Nieznośna lekkość bytu – Sven Nykvist Rain Man – John Seale Tequila Sunrise – Conrad L. Hall Niebezpieczne związki – James Acheson Garść prochu – Książę w Nowym Jorku – Tucker. Konstruktor marzeń – Milena Canonero Zachód słońca – Patricia Norris Najlepszy montaż Najlepsza charakteryzacja Kto wrobił królika Rogera? – Arthur Schmidt Goryle we mgle – Missisipi w ogniu – Rain Man – Szklana pułapka – i Sok z żuka – , i Książę w Nowym Jorku – Rick Baker Wigilijny show – i Najlepszy dźwięk Najlepszy montaż efektów dźwiękowych Bird – , , i Goryle we mgle – , i Kto wrobił królika Rogera? – , , i Missisipi w ogniu – , , i Szklana pułapka – , , i Kto wrobił królika Rogera? – i Szklana pułapka – i Willow – Ben Burtt i Najlepsze efekty specjalne Kto wrobił królika Rogera? – , , i Szklana pułapka – , , i Willow – Dennis Muren, , i
Nagrody specjalne Nagrody honorowe National Film Board of Canada – „w uznaniu 50. rocznicy istnienia oraz pełnego zaangażowania w inicjowanie działalności artystycznej, twórczej i technologicznej, a także dążenie do doskonałości w każdej dziedzinie tworzenia filmów” Eastman Kodak Company – „w uznaniu fundamentalnego wkładu firmy w sztukę filmową w pierwszym stuleciu historii filmu” Oscar za osiągnięcie specjalne – „za reżyserię animacji w Kto wrobił królika Rogera?”
Statystyki
+ Filmy z co najmniej dwiema nagrodami Nagrody Film 4 Rain Man 3 Kto wrobił królika Rogera? Niebezpieczne związki
+ Filmy z co najmniej dwiema nominacjami Nominacje Film 8 Rain Man 7 Missisipi w ogniu Niebezpieczne związki 6 Kto wrobił królika Rogera? Pracująca dziewczyna 5 Goryle we mgle 4 Przypadkowy turysta Szklana pułapka 3 Rybka zwana Wandą Tucker. Konstruktor marzeń 2 Duży Książę w Nowym Jorku Mała Dorrit Nieznośna lekkość bytu Pelle zwycięzca Stracone lata Willow
Przebieg thumb|upright|Scena podczas próby do ceremonii thumb|upright|Lucille Ball na czerownym dywanie przed ceremonią thumb|upright|Mimi Rogers i Tom Cruise na czerownym dywanie przed ceremonią thumb|upright|Drew Barrymore i Corey Feldman na czerownym dywanie przed ceremonią thumb|upright|Patrick Swayze i Lisa Niemi na czerownym dywanie przed ceremonią thumb|upright|Goldie Hawn i Kurt Russell na czerownym dywanie przed ceremonią thumb|upright|Olivia Newton-John i na czerownym dywanie przed ceremonią thumb|upright|Anne Archer na czerownym dywanie przed ceremonią Prezenterzy + Prezenterzy podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Prezenterzy Rola Richard Kahn przemowa powitalna Tom Selleck zapowiedź Melanie Griffith i Dona Johnson Melanie GriffithDon Johnson wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa Jane Fonda prezentacja filmu Rain Man Kim NovakJames Stewart wręczenie nagród w kategoriach najlepszy dźwięk i najlepszy montaż efektów dźwiękowych Robert Downey Jr.Cybill Shepherd wręczenie nagrody w kategorii najlepsza charakteryzacja Patrick Swayze prezentacja hołdu dla filmów muzycznych z lat 50.wręczenie nagrody w kategorii najlepsza muzyka oryginalna Olivia Newton-John zapowiedź Donalda Sutherlanda i Kiefer Sutherland Donald SutherlandKiefer Sutherland wręczenie nagrody honorowej dla National Film Board of Canada Anjelica Huston prezentacja filmu Missisipi w ogniu Willem DafoeGene Hackman wręczenie nagrody w kategorii najlepsza scenografia Bo DerekDudley Moore wręczenie nagrody w kategorii najlepsze kostiumy Billy Crystal zapowiedź hołdu dla stepowania w filmach Sammy Davis Jr.Gregory Hines wręczenie nagrody w kategorii najlepsza piosenka oryginalna Candice BergenJacqueline BissetJack Valenti wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny Barbara Hershey prezentacja filmu Przypadkowy turysta Michael CaineSean ConneryRoger Moore wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy Beau BridgesJeff BridgesLloyd Bridges wręczenie nagrody w kategorii najlepsze efekty specjalne Walter Matthau zapowiedź Lucille Ball i Boba Hope’a Lucille BallBob Hope zapowiedź występu „I Wanna Be an Oscar Winner” Geena DavisJeff Goldblum wręczenie nagrody w kategorii najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny Edward James OlmosMax von Sydow wręczenie nagrody w kategorii najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Anne Archer prezentacja filmu Niebezpieczne związki Robin Williams wręczenie nagrody za osiągnięcie specjalne Demi MooreBruce Willis wręczenie nagrody w kategorii najlepsze zdjęcia Carrie FisherMartin Short wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film aktorski i najlepszy krótkometrażowy film animowany Michael Douglas wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy Ali MacGraw prezentacja filmu Pracująca dziewczyna Farrah FawcettRyan O’Neal wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż Angie Dickinson prezentacja segmentu Richard DreyfussAmy Irving wręczenie nagrody w kategorii najlepszy scenariusz napisany bezpośrednio na ekran Michelle PfeifferDennis Quaid wręczenie nagrody w kategorii najlepszy scenariusz oparty na materiale z innego medium Goldie HawnKurt Russell wręczenie nagrody w kategorii najlepsza reżyseria Tom CruiseDustin Hoffman wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa Cher wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film
Występy muzyczne + Występy muzyczne podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Wykonawcy Utwory Coral BrowneCyd CharisseDale EvansAlice FayeMerv GriffinDorothy LamourRob LoweTony MartinVincent PriceRoy RogersLily Tomlin „”„You Are My Lucky Star”„”„Proud Mary”„” Patrick DempseyCorey FeldmanJoely FisherMelora HardinRicki LakeChad LoweTracy NelsonCorey ParkerD.A. PawleyHolly RobinsonChristian SlaterBlair Underwood „(I Wanna Be an) Oscar Winner”
Ceremonia thumb|upright|, producent ceremonii, podczas Balu Gubernatorów po jej zakończeniu thumb|upright|Czerwony dywan przed wejściem do Shrine Auditorium W październiku 1988 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) zatrudniła do produkcji najbliższej ceremonii . Poinformowała ponadto, że nie będzie nad nią pracował wieloletni reżyser oscarowych gal, Marty Pasetta. Carr, który pracował jako konsultant przy poprzednich ceremoniach (począwszy od 50. w 1978), zdradził w wywiadzie, że produkcja Oscarów była od dzieciństwa jego marzeniem. Również w październiku 1988 AMPAS ogłosiła, że Marvin Hamlisch będzie kierownikiem muzycznym gali, ponadto skomponuje na jej potrzeby nową muzykę. Carr zaangażował jako głównego scenarzystę , który później piastował tę pozycję do 2014. Jako druga scenarzystka została zatrudniona . Reżyserem gali był .
Carr zadecydował o nieangażowaniu żadnego prowadzącego. Zamiast tego skupił się na organizacji prezenterów, którzy mieli wręczać nagrody lub zapowiadać kolejne punkty scenariusza w duetach lub grupach, uformowanych na podstawie powiązań, scharakteryzowanych jako: „pary, towarzysze, współgwiazdy i kompani”. Rozbudował tradycyjny czerwony dywan i wydłużył transmisję z przybycia gości. Zadecydował o zainstalowaniu przed wejściem do Shrine Auditorium 5 milionów kwiatów, sprowadzanych z Holandii dwoma samolotami. Za kulisami zorganizował luksusową przestrzeń dla gwiazd, nazwaną Club Oscar. Zainicjował także dwie zmiany w przebiegu ceremonii, które zostały zachowane przez AMPAS na stałe: prezentacje zmontowanych nagrań przedstawiających produkcje nominowane w kategorii najlepszy film oraz wymóg, by przed wyczytaniem laureatów prezenterzy powiedzieli słowa: „A Oscara otrzymuje/otrzymują…” („And the Oscar goes to…”).