Wacław Policzkiewicz (ur. w 1890 w Warszawie, zm. 27 sierpnia 1937 w Leningradzie) – polski i sowiecki działacz komunistyczny, członek PPS-Lewicy, SDKPiL oraz SDPRR(b), RKP(b) i WKP(b), funkcjonariusz Czeka, OGPU i NKWD.

Biogram Pochodził z warszawskiej rodziny robotniczej. Jego rodzicami byli Teofil Antoni Policzkiewicz (1871–1914), malarz pokojowy, i Zofia z Dobrowolskich (1865–1932). Był najstarszy spośród licznego rodzeństwa, z którego jednak, oprócz niego, jeszcze tylko dwoje dożyło wieku dorosłego. Otrzymał tylko elementarne wykształcenie, pracował jako robotnik na Pradze.

Od 1906 r. należał do PPS-Lewicy, a w 1909 r. przeszedł do Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy, gdzie działał w praskim Zarządzie Dzielnicowym. Aresztowany w 1912 został osadzony w X Pawilonie Cytadeli warszawskiej, a następnie zesłany na Syberię.

Wyszedł na wolność podczas rewolucji lutowej 1917 r. i wkrótce znalazł się w Piotrogrodzie, gdzie wstąpił do Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików) (przyjęty z zaliczeniem stażu partyjnego od 1907 r.). Wziął udział w rewolucji październikowej, po której od 1918 r. pracował w CzeKa w Moskwie i Tule. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. był funkcjonariuszem Wydziału Specjalnego Frontu Zachodniego Armii Czerwonej. Pozostał w ZSRR, kontynuując służbę w sowieckich organach bezpieczeństwa. Od 1922 r. był członkiem przedstawicielstwa OGPU przy Leningradzkim Okręgu Wojskowym. W latach 1927–1930 pełnił funkcję naczelnika OGPU w Pskowie, a następnie naczelnika wydziału miejsc odosobnienia (łagrów) NKWD na Krymie.

Podczas wielkiej czystki został aresztowany 15 lipca 1937 pod zarzutem działalności kontrrewolucyjnej, po czym wykluczony z WKP(b). Wyrokiem z 25 sierpnia 1937 skazano go na śmierć i dwa dni później rozstrzelano. Podczas czystki zginął też jego brat Roman (ur. w 1899 w Warszawie, bezpartyjny funkcjonariusz NKWD, strażnik łagru w Saratowie) i szwagier Leon Kromplewski.

Bibliografia Księga Polaków uczestników rewolucji październikowej 1917–1920. Biografie, oprac. L. Kalestyńska, A. Kochański, W. Toporowicz, Warszawa 1967, s. 682 O faszystowsko-powstańczej szpiegowskiej, dywersyjnej, defetystycznej i terrorystycznej działalności wywiadu polskiego w ZSRR, tłum. i oprac. A. Kochański, „Polityka i Społeczeństwo” 2008, nr 5, s. 201–243 Wspomnienia siostrzenicy, Iriny Kromplewskiej-Jamanowej, z 14 X 2013 r. (dostęp 31.12.2014)

Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej-Lewica (1906–1918) Kategoria:Funkcjonariusze Czeki Kategoria:Polacy i obywatele polscy w Armii Czerwonej (1918–1946) Kategoria:Politycy polskiego pochodzenia Kategoria:Politycy SDKPiL Kategoria:Polscy działacze KPZR Kategoria:Polscy funkcjonariusze rosyjskich i radzieckich służb specjalnych Kategoria:Polscy komuniści Kategoria:Polscy komuniści straceni w ramach czystek stalinowskich Kategoria:Polscy rewolucjoniści Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona bolszewicka) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Zmarli w 1937 Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie