Jakub ZapałaW ewidencji wojskowych C. K. Armii był określany w języku niemieckim jako „Jakob Zapala”. W ewidencji Wojska Polskiego II RP stosowano zapis „Jakób Zapała”. (ur. 5 lipca 1893 w Koninie, zm. 1940 w Kijowie) – major żandarmerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Jakuba i Zofii z domu Wojtyczek. Ukończył gimnazjum w Tarnowie z maturą w 1913. Przez cztery semestry studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (miał ukończyć studia na UJ). Należał wówczas do Związku Strzeleckiego.

Po wybuchu I wojny światowej został wcielony do C. K. Armii. Ukończył szkołę oficerów rezerwy na Morawach, po czym jako dowódca plutonu w randze chorążego 15 stycznia 1915 został skierowany na front. W marcu 1915 został ranny, jednak nadal uczestniczył w ofensywie na wschód. Został mianowany podporucznikiem piechoty w rezerwie z dniem 1 stycznia 1916. Był przydzielony do 56 pułk piechoty. Był instruktorem i wykładowcą na kursie podoficerskim i w szkole oficerskiej w Opawie. W marcu 1918 został mianowany komendantem dworca kolejowego Kraków Płaszów. 1 maja 1918 awansowany do rangi porucznika. Od sierpnia 1918 kierownik Ekspozytury Rolniczej w Kolbuszowej. U schyłku wojny uczestniczył w rozbrajaniu Austriaków, po czym samowolnie został dowódcą w powiecie kolbuszowskim. Organizował wówczas straż obywatelską, żandarmerię polową oraz kompanię piechoty, która następnie została wcielona do 17 pułku piechoty.

1 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Został awansowany na stopień kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Do marca 1919 był dowódcą wojskowym w powiecie kolbuszowskim, po czym odkomenderowany do 18 pułku piechoty na przeszkolenie. Od maja 1919 chory trafił do szpitala, po czym skierowany do 20 pułku piechoty na stanowisko adiutanta w batalionie zapasowym. Na własny wniosek przeniesiony 20 maja 1920 do żandarmerii polowej i został kierownikiem wydziału personalnego w Szefostwie Żandarmerii Polowej w Warszawie. Od 26 sierpnia 1921 oficer do zleceń i dowódca plutonu w 1 dywizjonie żandarmerii w Warszawie. Na przełomie lutego i marca 1922 przeszedł III kurs oficerów żandarmerii w Grudziądzu. W sierpniu 1922 został dowódcą plutonu nr 5 Warszawa. Od 1924 do 1927 pracował nadal w 1 dywizjonie żandarmerii oraz w Oddziale II Sztabu Generalnego. W kwietniu 1927 został odkomenderowany do 3 dywizjonu żandarmerii i objął tam funkcję p.o. kwatermistrza. W 1928 ponownie był oficerem 1 dywizjonu żandarmerii. 23 grudnia 1929 został wyznaczony na stanowisko pełniącego obowiązki kwatermistrza 1 dywizjonu żandarmeriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 379.. 28 stycznia 1931 został zatwierdzony na stanowisku kwatermistrza 1 dywizjonu żandarmeriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 6.. 29 stycznia 1932 Prezydent RP Ignacy Mościcki awansował go na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 1. lokatą w korpusie oficerów żandarmeriiDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 30 stycznia 1932 roku, s. 98..

Na początku 1939 był II zastępcą dowódcy (kwatermistrz) 1 dywizjonu żandarmerii. W lipcu 1939 miał zostać skierowany do Ministerstwa Spraw Wojskowych, rzekomo do oddziału II na kierunku wschodnim.

Po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej w dniach ok. 5–7 września 1939 ewakuował się wraz z pracownikami ministerstwa. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD w okolicach Probużnej. Został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie. Tam w 1940 został zamordowany przez NKWD. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 57/3-11 oznaczony numerem 1092). Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Był żonaty, miał córki Danutę i Alinę.

Ordery i odznaczenia thumb|Tabliczka upamiętniająca na ścianie kościoła św. Karola Boromeusza w Warszawie Medal Niepodległości (3 maja 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1931) „za zasługi na polu bezpieczeństwa wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Państwowa Odznaka SportowaNa podstawie Odznaka Strzelecka Krzyż Oficerski Orderu Korony Rumunii (Rumunia, przed 1924) Krzyż „Pro Ecclesia et Pontifice” (Stolica Apostolska) Srebrny Medal za Męstwo Wojskowe (Włochy)

austro-węgierskie Srebrny Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (przed 1918) Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (przed 1917) i z mieczami (przed 1918) Brązowy Medal Waleczności 2 klasy (przed 1917) Krzyż Wojskowy Karola (przed 1918)

Zobacz też

jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej kampania wrześniowa

Przypisy

Bibliografia Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych.

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Majorowie żandarmerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką Strzelecką Kategoria:Odznaczeni Państwową Odznaką Sportową Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem za Męstwo Wojskowe Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1940