Józef Kaiser (ur. 6 lipca 1897 w Wadowicach, zm. 1940 w ZSRR) – podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Józefa i Karoliny z Matkowskich urodzony 6 lipca 1897 w Wadowicach, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii. Od 1908 do 1910 uczył się w gimnazjum w Krakowie, następnie w szkołach wojskowych c. i k. Armii w Ems, Krakowie i Wiedniu. Zdał maturę, a następnie od 1 września 1916 do 17 sierpnia 1918 był słuchaczem Akademii Artylerii w Traiskirchen. Po jej ukończeniu został mianowany podporucznikiem i wysłany na front włoski, gdzie do listopada 1918 walczył w szeregach c. i k. Pułku Artylerii Polowej Nr 4 jako pierwszy oficer 4. baterii.

12 grudnia 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. 9 stycznia 1919 jako młodszy oficer 3. baterii 11 pułku artylerii polowej (później przemianowanej na 6. baterię 4 pułku artylerii polowej) został wysłany z Krakowa na front w Małopolsce Wschodniej przeciwko Ukraińcom. Następnie walczył na wojnie z bolszewikami. Wyróżnił się 17 marca 1920 w wypadzie na stację kolejową Białokurowicze, w czasie którego podjął walkę z dwoma pociągami pancernymi wroga, które broniły wykolejonego pociągu pancernego „Komunist” i obydwa pociągi zmusił celnym ogniem do ucieczki; jednocześnie odparł ogniem kartaczowym szarżę szwadronu sowieckiej kawalerii. Szczególnie wyróżnił się 10 września 1920 w bitwie pod Rohatynem. 8 października 1920 dowódca II dywizjonu 4 pap, major Maksymilian Landau sporządził wniosek o odznaczenie Orderem Virtuti Militari, w którym napisał:

Rozkazem Dowództwa 6 Armii został odznaczony Orderem Virtuti Militari. 13 kwietnia 1921 Naczelny Wódz zatwierdził nadanie orderu.

Na początku 1921 został przeniesiony z 4 pap do baterii zapasowej 12 pułku artylerii polowej. 28 lutego 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w artylerii, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej. 15 listopada 1921 został przyjęty do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza II Kursu Normalnego. 1 października 1923, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Dowództwa Piechoty Dywizyjnej 4 Dywizji Piechoty na stanowisko oficera sztabu. Został awansowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924. Służył wówczas w dowództwie 4 Dywizji Piechoty, jego oddziałem macierzystym był 4 pułk artylerii polowej. Z dniem 1 sierpnia 1924 został przeniesiony z 4 DP do Oddziału Ogólnego Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu na stanowisko referenta (etat Sztabu Generalnego). Od 1 czerwca 1926 do 21 września 1927 odbył praktykę liniową na stanowisku dowódcy 3. baterii 3 pułku artylerii polowej Legionów w Zamościu. W międzyczasie (od 20 lipca do 11 października 1926) pełnił obowiązki szefa sztabu 3 Dywizji Piechoty Legionów w tym samym garnizonie. 23 września 1927 został oficerem do prac przy dowódcy Okręgu Korpusu Nr II i generale inspekcjonującym, gen. dyw. Władysławie Jungu. 6 grudnia 1928 został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu nr II w Lublinie na stanowisko kierownika Referatu Wyszkolenia i Oddziału Wyszkolenia. Od września 1929 był kierownikiem Referatu Transportowego w Sztabie Głównym. Z dniem 18 lutego 1931 został przeniesiony z Oddziału IV Sztabu Głównego do Szefostwa Komunikacji Wojskowych. 2 kwietnia 1932 został odkomenderowany na II pięciomiesięczny Kurs Doskonalający dla oficerów artylerii w Szkole Strzelania Artylerii w Toruniu. 9 października 1933 został przeniesiony do 18 pułku artylerii lekkiej w Ostrowi Mazowieckiej na stanowisko dowódcy I dywizjonu. 4 lutego 1934 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1934 stopień majora w korpusie oficerów artylerii i 35. lokatą. 9 lutego tego roku został przesunięty na stanowisko dowódcy III dywizjonu. 7 czerwca 1934 roku ogłoszono przeniesienie do 28 Dywizji Piechoty w Warszawie na stanowisko szefa sztabu. Na stopień podpułkownika został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 37. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W tym czasie pełnił służbę w 5 pułku artylerii lekkiej we Lwowie na stanowisku dowódcy II dywizjonu.

W czasie kampanii wrześniowej był szefem Oddziału I Sztabu Armii „Prusy”. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej został aresztowany przez Sowietów. Był przetrzymywany w Samborze, po czym w maju 1940 został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie. Tam został zamordowany wiosną 1940 przez funkcjonariuszy NKWD. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 21 września 2012 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 56/3 z maja 1940, pozycja 116 – oznaczony numerem 1201; jego tożsamość została podana jako Józef Kajzer).

Był kawalerem.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 627 – 13 kwietnia 1921 Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1936 „za zasługi w służbie wojskowej”. Srebrny Krzyż Zasługi – 25 maja 1929 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”M.P. z 1929 r. nr 123, poz. 303. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Ludzie urodzeni w Wadowicach Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 5 Lwowskiego Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie 18 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie dowództwa Armii „Prusy” Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Szefowie sztabu 28 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1940