Filip IV pod Fragą – portret olejny hiszpańskiego malarza Diega Velázqueza.
Okoliczności powstania portretu Od 1623 roku Diego Velázquez sprawował funkcję nadwornego malarza króla Filipa IV. Do jego obowiązków należało portretowanie władcy i członków rodziny królewskiej. W 1640 roku wybuchła rewolta w Katalonii i Aragonii, w wyniku której armia francuska zajęła te regiony. W 1644 roku armia hiszpańska rozpoczęła kampanię odbicia zajętych terenów; w czerwcu tego samego roku król Filip IV pojawił się na odbijanych terenach, m.in. w wyzwolonej Fradze. Towarzyszył mu Velázquez, który (według relacji Palomina, biografa artysty) namalował portret króla w trzy dni, by jak najszybciej wysłać go królowej Elżbiecie Burbon, do Madrytu.
Opis Na wszystkich wcześniejszych portretach króla wykonanych przez Velázqueza, Filip odziany był na czarno, przedstawiony na ciemnym tle, co nadawało mu poważny, majestatyczny wygląd. Na portrecie z Fragi malarz po raz pierwszy ukazał władcę w odmienny sposób. Król został sportretowany w trzech czwartych. Ma na sobie czerwony płaszcz naczelnego wodza, który nosił podczas wjazdu do odzyskanej Lleidy, w prawej ręce trzyma buławę opartą o biodro, a w lewej dłoni kapelusz.
Portret na przestrzeni lat był kilkakrotnie kopiowany. Najlepsza i najbardziej znana kopia znajduje się w londyńskim Dulwich College. Pierwotnie portret uważano za oryginalną pracę Diega Velázqueza, dopiero w 1911 roku, hiszpański znawca i krytyk sztuki Aureliano de Beruete y Moret atrybucję dzieła przypisał zięciowi mistrza, Juanowi del Mazo.
Proweniencja Obraz trafił do Madrytu i 16 sierpnia 1644 roku został wystawiony pod pozłacanym baldachimem w kościele św. Marcina z Tours (San Martín). W 1748 roku, Ferdynand VI podarował go księciu Parmy. Następnie portret trafiał do różnych pomniejszych kolekcji m.in.: w Zamku Wartegg w Szwajcarii, do kolekcji w Schwarzau am Steinfelde w Austrii (1864), po 1907 roku do zamku Liechtenegg w Austrii. W 1910 roku książę Eliasz Parmeński sprzedał portret londyńskiej firmie Thomas Agnew & Sons, zajmującej się handlem dzieł sztuki. W 1911 roku trafił do Nowego Jorku do zbiorów Frick Collection. W 2010 roku obraz został poddany konserwacji w waszyngtońskim Metropolitan Museum of Art.
Przypisy (źródło: Art in The Frick Collection: Paintings, Sculpture, Decorative Arts, New York: Harry N. Abrams, 1996).
Bibliografia
Kategoria:Obrazy Diega Velázqueza Kategoria:Portrety postaci historycznych Kategoria:Obrazy we Frick Collection