Bławatowiec obrożny (Lipaugus streptophorus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bławatnikowatych (Cotingidae). Występuje na granicy Wenezueli, Gujany i skrajnie północnej Brazylii. Niezagrożony wyginięciem.
Taksonomia Autorami oryginalnego opisu są Osbert Salvin i Frederick DuCane Godman. Ukazał się w 1884 na łamach czasopisma „Ibis”. Zawierał notkę o upierzeniu samca, miejscu znalezienia holotypu (Roraima) i miejscu, do którego przekazano okaz (zapisane jako museo nostro – należy zaznaczyć, że zbiory Goodmana i Salvina trafiły do Muzeum Historii Naturalnej w Londynie). Bławatowiec obrożny otrzymał nazwę Lathria streptophora; obecnie IOC umieszcza go w rodzaju Lipaugus. Gatunek monotypowy.
Morfologia Długość ciała wynosi blisko 22 cm; pozostałe wymiary (w mm, gdy nie napisano inaczej) przedstawia tabela: Skrzydło Ogon Dziób Skok Masa ciała (g) Samiec 121–130 91–95 21–23 20,5–21 52–65 Samica 119–126 93 24–25 23 Występuje dymorfizm płciowy. U samca wierzch ciała, w tym barkówki, kuper i pokrywy nadogonowe, łupkowoszary, ciemny. Sterówki oraz lotki I przybierają bardziej brązową barwę. Popielata barwa brody i gardła na brzuchu i bokach przechodzi w jaśniejszą. Pokrywy podogonowe w kolorze magenta, podobnie jak obroża na szyi i szersza (do 2 cm) zaczynająca się pod szyją. U młodego samca obszary w kolorze magenta są poprzetykane płowymi piórami. Samica nie posiada barwnych obroży, a jej pokrywy podogonowe są kasztanowe po rdzawocynamonowe. Wygląd ptaka młodocianego nieznany. Osobniki obu płci mają dziób ciemnobrązowy lub czarnobrązowy, jaśniejszy u nasady żuchwy; nogi szare po czarniawe, nieco jaśniejsze na stopach; tęczówka brązowa.
Zasięg występowania Bławatowiec obrożny występuje na granicy Wenezueli, Gujany i skrajnie północnej Brazylii na obszarze szacowanym przez BirdLife International na 47 400 km². Endemiczny dla obszaru Pantepui. W Brazylii spotykany w rejonie Uei-tepui i Roraima. W Wenezueli wykazany z Sierra de Lema, Ptari-tepui, Aprada-tepui, Acopan-Tepui, Uei-tepui i Roraima; w Gujanie m.in. z Mount Kowa i Kaieteur.
Ekologia Środowiskiem życia L. streptophorus są wilgotne podgórskie i górskie lasy oraz ich obrzeża, od środkowych warstw po korony drzew. Spotykany od 1000 do 1800 (zwykle ponad 1300) m n.p.m. W swoim zasięgu wysokość różni ten gatunek od bławatowca krzykliwego (Lipaugus vociferans), jednak bławatowiec obrożny występuje niżej, na płaskowyżu Potaro. Prócz tego napotkać go można w gęstych lasach wtórnych zdominowanych przez zaczerniowate (Melastomataceae).
Swoją pieśń bławatowiec obrożny prezentuje nieczęsto, nawet w godzinach porannych. Samce mogą zebrać się w grupie 2–3, by śpiewać; wtedy ich głos niesie się na kilkaset metrów. Zdaje się, że system kojarzenia typu lek nie występuje, choć Barnett et al. podaje opis zachowania uznanego za lek, podobnego jak u bławatowca dużego (L. fuscocinereus). Pieśń stanowi czysty gwizd, wznoszący się i opadający, zapisywany jako sueet-suEEEeeeeoo. Często odzywa się również gwizdem skreeyr lub sweeu, w transkrypcji również w formie wee/weest. W porównaniu do innych przedstawicieli Lipaugus, bławatowiec obrożny częściej siada w odkrytych miejscach, np. na wyeksponowanych nagich konarach. Większość pożywienia gatunku stanowią owady, możliwe, że zjada również owoce.
Lęgi Większość informacji nieznana. Snow (1982) wspomina o samicy zbierającej materiał gniazdowy w towarzystwie samca w kwietniu 1986.
Status zagrożenia Przez IUCN gatunek klasyfikowany jest jako najmniejszej troski (LC, Least Concern). Mimo ograniczonego zasięgu występowania, gatunek nie kwalifikuje się do rangi narażonego lub zagrożonego – większość środowiska w zasięgu bławatowca obrożnego pozostaje nienaruszona. Liczebność populacji nie została oszacowana; w 1996 ptak ten został opisany jako dość pospolity. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na wylesianie. Występuje na dwóch obszarach uznanych za ostoje ptaków IBA, jest to m.in. Park Narodowy Canaima.
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Bławatnikowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Gujany Kategoria:Fauna Wenezueli Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1884 roku Kategoria:Taksony opisane przez Osberta Salvina