Zdzisław Sarewicz (ur. 1 czerwca 1930 w Jordanowie, zm. 11 czerwca 2015 w Krakowie) – generał brygady, funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa i Urzędu Ochrony Państwa.
Życiorys Syn Feliksa i Janiny. Jego poprzednie nazwisko to Skwarek. W 1948 ukończył gimnazjum ogólnokształcące w Myślenicach, a w 1950 tamtejsze liceum handlowe. Od 1947 działał w Związku Walki Młodych, a następnie w Związku Młodzieży Polskiej w Jordanowie i Myślenicach. W 1950 znalazł zatrudnienie w Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Jordanowie. W tym samym roku został kierownikiem personalnym w Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy „Wielobranżowa” w Jordanowie. W 1952 rozpoczął naukę na Wydziale Dyplomatyczno-Konsularnym Szkole Głównej Służby Zagranicznej w Warszawie, który ukończył w 1956.
W okresie od 1 września 1956 do 10 listopada 1956 był uczestnikiem kursu w Centrum Wyszkolenia KdsBP w Legionowie. Od stycznia do listopada 1957 pracował w Międzynarodowej Komisj Nadzoru i Kontroli w Wietnamie. Po powrocie do kraju do września 1958 pracował jako handlowiec w CHZ „Rolimpex”. Do służby w Departamencie II MSW został przyjęty 8 września 1958 na stanowisko oficera operacyjnego Wydziału VIII.
Od 1 sierpnia 1962 pełnił funkcję starszego oficera operacyjnego w tym samym wydziale, a następnie 1 lipca 1965 został inspektorem Wydziału V. 1 lutego 1968 przeniesiono go do Wydziału I, gdzie pełnił służbę jako inspektor, a od 1 stycznia 1969 jako starszy inspektor. W okresie od 20 sierpnia 1969 do 1 listopada 1970 urlopowany w związku z oddelegowaniem do MSZ i pracy w Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w LaosieBiogram IPN. Pełnił tam funkcję oficera operacyjnego i posługiwał się pseudonimem „Hor”, oficjalnie pełnił funkcję doradcy politycznego. W lutym 1970 został zastępcą szefa Delegacji PRL w Laosie. Po powrocie do Polski został zatrudniony w grudniu 1970 jako inspektor Wydziału I Departamentu II MSW.
Od 1 kwietnia 1971 zajmował kierownicze stanowiska w Departamencie II MSW, początkowo jako zastępca naczelnika Wydziału VII, a od 10 sierpnia 1971 jako pełniący obowiązki naczelnika. 15 listopada 1971 został naczelnikiem Wydziału IX, a 1 sierpnia 1972 naczelnikiem Wydziału IV. Od 15 lipca 1974 był jednym z zastępców dyrektora Departamentu II MSW Władysława Pożogi. W pierwszej połowie 1975 pełnił równocześnie funkcję zastępcy wojewódzkiego pełnomocnika Ministra Spraw Wewnętrznych ds. organizacji jednostek MO i SB województwa rzeszowskiego.
20 października 1980 został dyrektorem Departamentu II MSW. Na czele kontrwywiadu stał do 26 września 1983, następnie został przeniesiony do wywiadu na analogiczne stanowisko dyrektora Departamentu I MSW. 1 listopada 1989 wszedł w skład ścisłego kierownictwa MSW, obejmując (w miejsce Władysława Pożogi) funkcję szefa Służby Wywiadu i Kontrwywiadu. W ramach swych obowiązków sprawował nadzór nad zwalczaniem obcych służb specjalnych, nadzorował Departamenty I i II MSW, Biura Szyfrów i Paszportów oraz sprawy związane z kontrolą ruchu granicznego. Odpowiadał również za koordynację współpracy MSW z WOP w zakresie zadań związanych z ochroną kontrwywiadowczą i wywiadowczą. 11 maja 1990 odszedł ze stanowiska Szefa SWiK.
W okresie reorganizacji resortu spraw wewnętrznych był ostatnim kierownikiem Grupy Operacyjnej „Wisła” w Moskwie (od 1 czerwca 1990 do 1996). Służbę zakończył w 1997 jako funkcjonariusz Zarządu Wywiadu UOP. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawienekrolog na łamach Wyborczej.. (kwatera 206-4-19)
Ordery i odznaczenia Był odznaczony: Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1984)Lista odznaczonych /w/ "Rzeczpospolita", nr 240, 6-7 października 1984, s. 4. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”, Medalem 30-lecia Polski Ludowej, Medalem 40-lecia Polski Ludowej, Odznaką „10 Lat w Służbie Narodu”, Srebrną Odznaką „Za zasługi w ochronie porządku publicznego”, Brązową Odznaką „Za zasługi w ochronie porządku publicznego”, Złotą Odznaką „W Służbie Narodu”, Srebrną Odznaką „W Służbie Narodu”, Orderem Czerwonej Gwiazdy (ZSRR).
Awanse 1956 – chorąży, 1959 – podporucznik, 1962 – porucznik, 1965 – kapitan, 1969 – major, 1973 – podpułkownik, 1977 – pułkownik, 1981 – generał brygady.
Zobacz też Biuro Studiów SB
Przypisy
Bibliografia
Ludzie bezpieki w walce z Narodem i Kościołem. Służba Bezpieczeństwa w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1944–1978 – Centrala, red. Mirosław Piotrowski, Lublin 2000 Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, tom III, 1975–1990, red. Paweł Piotrowski, Warszawa 2008 Zbigniew Siemiątkowski: Wywiad a władza. Wywiad cywilny w systemie sprawowania władzy politycznej w PRL, Warszawa 2009
Linki zewnętrzne Biogram w jęz. rosyjskim
Kategoria:Funkcjonariusze Departamentu I MSW PRL Kategoria:Funkcjonariusze Departamentu II MSW PRL Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2015 Kategoria:Generałowie Służby Bezpieczeństwa PRL Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w ZSRR Kategoria:Ludzie urodzeni w Jordanowie