Galeria Remont – galeria sztuki współczesnej działająca w Warszawie w okresie od 1 kwietnia 1972 r. do 6 listopada 1979 r. Mieściła się przy ul. Waryńskiego 12/14 w Warszawie, w Domu Studenckim „Riviera” Politechniki Warszawskiej, była częścią klubu studenckiego Remont. Gościła wielu twórców, artystów polskich i zagranicznych, wydawała publikacje, organizowała międzynarodowe konferencje, wystawy i działania wychodzące poza oficjalne ramy sztuki.
Galeria Remont prezentowała fotografię eksperymentalną i fotokonceptualizm, tworzoną m.in. przez Lucjana Demindowskiego, Krzysztofa Wojciechowskiego, Elżbietę Tejchman, Andrzeja Jórczaka, Andrzeja Lachowicza, Antoniego Mikołajczyka, Zygmunta Rytkę, Henryka Gajewskiego oraz inne przejawy sztuki współczesnej obejmujące performance, sztukę stempli, sztukę książki, audio-art. Organizowała międzynarodową współpracę artystów i prowadziła działalność wydawniczą.
Historia i działalność Założycielem i kierownikiem Galerii był Henryk Gajewski, fotografik (członek ZPAF), student Wydziału Elektroniki Politechniki Warszawskiej. Jedną z pierwszych ekspozycji w 1972 roku, była jego autorska wystawa pt. „Ona”.
Jesienią 1972 roku zapadła decyzja o przeniesieniu Galerii z zaadaptowanej sali konferencyjnej do osobnego pomieszczenia i nadaniu jej nazwy Galeria Remont. W Galerii zaczęto prezentować prace m.in. Zbigniewa Dłubaka, Andrzeja Lachowicza, Natalii LL, Jana Stanisława Wojciechowskiego, Elżbiety Tejchman, Józefa Robakowskiego, Zygmunta Rytki, Wojciecha Bruszewskiego. Projekty realizowane w Galerii spotkały się z ostrą reakcją władz SZSP. Jesienią 1973 roku odsunięto Henryka Gajewskiego z zajmowanego stanowiska. Dzięki poparciu środowiska studenckiego został on odsunięty tylko na kilka miesięcy. Po połączeniu klubów Riviera i Galerii Remont, ponownie został wybrany na kierownika galerii.
W 1973 roku do Henryka Gajewskiego dołączyli Andrzej Jórczak i Krzysztof Wojciechowski, który szybko zrezygnował z współprowadzenia galerii. Współprowadzący galerię Henryk Gajewski i Andrzej Jórczak nawiązali bliższe kontakty z Janem Świdzińskim i Zbigniewem Dłubakiem. Prezentowana była twórczość z nurtu konceptualnego, jak np. wystawa Andrzeja Jórczaka z 1973 r. pt. „Otwieranie okna”
W 1975 roku rozpoczął się cykl spotkań zatytułowanych PROCES. Spotkania PROCES polegały na aranżowaniu spotkań z artystami, w trakcie których przedstawiali oni swoje prace i podczas rozmowy z uczestnikami wernisażu, przekształcali je i tworzyli zupełnie nowe projekty.
Galeria Remont pełniła funkcję ośrodka informacji i archiwum sztuki najnowszej. Wydawano tzw. Art Texty – były to publikacje w języku polskim i angielskim z artykułami oraz założeniami programowymiWydawnictwo Galerii RemontGaleria Remont, Biuletyn z 1973 roku; Henryk Gajewski, Andrzej Jórczak, Krzysztof WojciechowskiKatalog wystawy Zbigniewa Dłubaka "Systemy". W ramach takich działań powstały założenia sztuki kontekstualnej zaprezentowane przez ich twórcę Jana Świdzińskiego w wydawnictwie Galerii pt. „Sztuka jako sztuka kontekstualna”Jan Świdziński, Sztuka jako sztuka kontekstualna, Art Text, Galeria Remont, 1977.. Międzynarodowe kontakty Galerii obejmowały Europę Środkową i Zachodnią oraz Amerykę. Efektem tych kontaktów był udział w międzynarodowych imprezach, m.in. projekt Contextual Art w Lund (Szwecja); Video International w Aarhus Kunstmuseum (Dania)Fred Licht Video International: Exhibition February 10-22, 1976, Aarhus Kunstmuseum, Demark Kunstmuseum 1976 oraz 5th International Encounter on Video w Internationaal Cultureel Centrum w Antwerpii (Belgia).
W 1974 roku zrealizowana została akcja zatytułowana Andy Warhol, która miała być spotkaniem z amerykańskim artystą. Spotkanie było fikcyjne, ale odbiło się szerokim echem przyciągając telewizję, dziennikarzy, popularnych aktorów i wielu artystówByło to działanie oparte na wypracowanym przez latynoamerykański konceptualizm kierunku sztuki mediów, polegającym na dostarczaniu mediom informacje o nieistniejących dziełach i wydarzeniach artystycznych - Eduardo Costa, Raul Escari, Roberto Jacoby, A Media Art (Manifesto), 1966.
W lipcu 1977 r. Jan Świdziński zorganizował w niej międzynarodową konferencję „Art as Activity in the Context of Reality”Sztuka jako działanie w kontekście rzeczywistości. Jej efektem było m.in. zaprezentowanie w Polsce sztuki socjologicznej (Collectif L’Art Sociologique) – zjawiska późnego konceptualizmu, uprawianego wtedy przez Świdzińskiego w formie „sztuki jako sztuki kontekstualnej”.
Jednym z najbardziej znanych i ważnych osiągnięć międzynarodowej działalności Galerii Remont było wprowadzenie do polskiej sztuki współczesnej pojęcia performance„W Polsce termin „performance” upowszechniły dwie zorganizowane w 1978 roku imprezy, obie o zasięgu międzynarodowym: „ International Artists Meeting – I am"(Galeria Remont, kwiecień) oraz „Performance and Body"(Galeria Labirynt, październik). (...) Rok 1978 jest jednak punktem granicznym, jest datą wprowadzenia pojęcia „performance” do języka polskiej krytyki i teorii, zadomawiając się na dobre w słowniku najnowszej sztuki.” - Performance, praca zbiorowa Opracowanie Grzegorz Dziamski, Henryk Gajewski, Jan Wojciechowski - Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1984; ).PRZEZ PERFORMANCE DO SZTUKI - Łukasz Guzek, dwumiesięcznika „Didaskalia” nr 69 (2005)„O sztuce performance w Polsce po ’89 – subiektywnie i wybiórczo” Paulina Kempisty Sztuki Wizualne nr 42 styczeń/luty/marzec 2012Drugim festiwalem były Międzynarodowe Spotkania Artystów „Performance and Body”, zorganizowane pół roku później w galerii sztuki LDK Labirynt w Lublinie. Był to pierwszy festiwal ze słowem „performance” w nazwie.. W 1978 roku Galeria zorganizowała Międzynarodowe Spotkania Artystów pt. ”I am” w ramach których odbyły się pokazy sztuki performance, warsztaty i wykłady dotyczące tego zagadnienia. Do współpracy zaproszono około 50 artystów z Czechosłowacji, Węgier, Holandii, NRD, Francji, Włoch, Szwecji, Anglii, Belgii, Kanady, USA, Kolumbii, Meksyku, Japonii i 26 z Polski. Swój udział zapowiedzieli tacy twórcy jak: Peter Stembera, Joseph Beyus, Yoko Ono, Alison Knowles, Ulisess Carrion i wielu innychPerformance, praca zbiorowa Opracowanie Grzegorz Dziamski, Henryk Gajewski, Jan Wojciechowski - Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1984; , 9788320317343. Jednym z nielicznych materiałów „I am”, poza artykułami w prasie studenckiej, była wydana w 1984 roku książka pt. „Performance”ibidem.
W całym okresie działania Galerii, swoje prace prezentowało ponad dziewięćdziesięciu artystów z kraju i zagranicy; między innymi Klaus Groh (Oldenburg), Gabor Attalai (Budapeszt), Tom J. Gramse (Kassel), Peter Stembera (Praha), Goran Trbuljak (Zagrzeb), Christian Wabl (Amsterdam) i Lloyd Morrison (USA). Po zakończeniu „I am”, Zarząd Główny SZSP, jako właściciel Galerii, zabronił dalszej działalności międzynarodowej i w listopadzie 1979 r. Galeria zakończyła działalność.
Henryk Gajewski przekształcił później Galerię i prowadził ją w latach 1979-1981 pod nazwą „Post Remont” nadając jej charakter post-galerii prowadzącej działania związane z life-streamem i kulturą punk.
Z tradycji ukształtowanych w Galerii Remont wyrosła Mała Galeria i promowała powstałe w niej idee. Większość tych, którzy eksponowali wcześniej swoje prace w Galerii Remont, później związała się z Małą Galerią. Była to grupa fotografów poszukujących, skupionych wokół Zbigniewa DłubakaJan Świdziński w: Andrzej Jórczak 1944-1981: katalog wystawy Mała Galeria PSP-ZPAF Pracowni Sztuk Plastycznych Związku Polskich Artystów Fotografików Warszawa, wrzesień/październik 1982.
Przypisy
Bibliografia „Performance”, praca zbiorowa Bożena Stokłosa red.; opracowanie: Grzegorz Dziamski, Henryk Gajewski, Jan Wojciechowski - Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1984; Katarzyna Urbańska, „Galeria Remont. Nieznana awangarda lat siedemdziesiątych”, Sztuka i Dokumentacja, nr 6 (2012): s. 133-39. Łukasz Guzek RUCH GALERYJNY W POLSCE. ZARYS HISTORYCZNY. OD LAT SZEŚĆDZIESIĄTYCH POPRZEZ GALERIE KONCEPTUALNE LAT SIEDEMDZIESIĄTYCH PO ICH KONSEKWENCJE W LATACH OSIEMDZIESIĄTYCH I DZIEWIĘĆDZIESIĄTYCH. Sztuka i Dokumentacja, nr 7 (2012): Sztuka i Dokumentacja s. 13 - 29 Luiza Nader, Konceptualizm w PRL, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009, s. 12. Marcin Lachowski, Awangarda wobec instytucji. O sposobach prezentacji sztuki w PRL-u, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2006. Jacek Wróblewski, „U Gajewskiego,” Politechnik, nr 20 (1976): s. 7. „O nową formułę – Galerii Remont,” Student, nr 16 (1977) Wiesław Królikowski, „Galeria,” Nowy Medyk, nr 14 (1977) s. 10.
Kategoria:Galerie sztuki współczesnej w Warszawie Kategoria:Polska sztuka współczesna