Konstancja Habsburżanka (ur. 24 grudnia 1588 w Grazu, zm. 10 lipca 1631 w Warszawie) – jako druga żona Zygmunta III Wazy królowa Polski i Szwecji, starościna brodnicka w latach 1625–1631, starościna golubska w latach 1625–1631Senatorowie świeccy, podskarbiowie i starostowie Prus Królewskich: 1454-1772. Toruń 1921, s. 65, 87., starosta leżajskiKrzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 219..
Życiorys Córka arcyksięcia Karola Styryjskiego i Marii Anny Bawarskiej.
Jej dziadkami ze strony ojca byli: cesarz Ferdynand I Habsburg i Anna Jagiellonka, natomiast ze strony matki – Albert V, książę Bawarii. Miała czternaścioro rodzeństwa; w tym cesarza rzymsko-niemieckiego Ferdynanda II, Małgorzatę Austriacką królową Hiszpanii i Portugalii, arcyksięcia Tyrolu , Marię Austriacką księżną Toskanii i Annę Habsburżankę – pierwszą żonę Zygmunta III Wazy, królową Polski i Szwecji.
Po śmierci Anny (zm. 1598) Zygmunt III ożenił się z Konstancją 11 grudnia 1605. Para doczekała siedmiorga dzieci. Po ślubie królowa zdobyła wpływ na politykę króla. Stała się rzeczniczką Habsburgów na polskim dworze. Wpływała na rozdawanie urzędów dworskich, duchownych i senatorskich. Starała się w ten sposób tworzyć stronnictwo dworskie. Aby wzmocnić swoją pozycję wydawała za mąż swoje dwórki za znaczniejszych magnatów, m.in. Albrychta Stanisława Radziwiłła.
Królowa była dobrze wykształcona. Oprócz ojczystego języka niemieckiego znała łacinę, hiszpański, włoski i polski. Nauczyła się go zaraz po swojej koronacji, ale rzadko się nim posługiwała. Była katoliczką, słuchała od dwóch do czterech mszy dziennie, odmawiała różaniec, czytała modlitewniki i brewiarze. Pomimo że miała do dyspozycji dwie kaplice, w wielu komnatach ustawiła ołtarzykiEdward Rudzki, Polskie królowe. Warszawa 1987, t. 2, s. 79..
Była kobietą zapobiegliwą. Chciała zapewnić polski tron swojemu najstarszemu synowi Janowi Kazimierzowi z pominięciem Władysława, syna Zygmunta III z pierwszego małżeństwa, któremu miał przypaść tron szwedzki lub moskiewski. Pomysł ten nie został zrealizowany, a królowa zmarła na udar 10 lipca 1631. Wcześniej kupiła dobra żywieckie, aby po śmierci stały się zabezpieczeniem jej synów i sfinansowała budowę kilku pałaców w Warszawie (wszystkie spłonęły lub zostały zniszczone) dla swoich dzieci. Była także opiekunką księży, malarzy i poetów. Ostatecznie jej sarkofag spoczął w krypcie (bud. 1644) kaplicy Wazów w katedrze wawelskiej konsekrowanej 5 sierpnia 1676.
Galeria
Potomstwo Obraz Imię Data urodzenia Data śmierci Małżeństwa Jan Kazimierz Waza 1607 1608 90px Jan Kazimierz Waza 1609 1672 1. Ludwika Maria Gonzaga90px Jan Albert Waza 1612 1634 90px Karol Ferdynand Waza 1613 1655 90px Aleksander Karol Waza 1614 1634 Anna Konstancja Waza 1616 1616 90px Anna Katarzyna Konstancja 1619 1651 1. Filip Wilhelm
Genealogia Prapradziadkowiecesarz rzymskiMaksymilian I Habsburg(1459–1519) ∞1477 Maria Burgundzka(1457–1482)król AragoniiFerdynand II Aragoński(1452–1516) ∞1469 Izabela I Kastylijska(1451–1504)król PolskiKazimierz IV Jagiellończyk(1427–1492) ∞1454 Elżbieta Habsburżanka(1436–1505)hrabia na CandaleGaston II de Foix-Candale(1448–1500) ∞1469 Katarzyna de Foixksiążę BawariiAlbrecht IV Wittelsbach(1447–1508) ∞1487 Kunegunda Habsburg(1465–1520)margrabia BadeniiFilip I(1479–1533) ∞1503 Elżbieta Wittelsbach(1483–1522)król Kastylii i LeónuFilip I Habsburg(1478–1506) ∞1496 Joanna I Kastylijska(1479–1555)król Czech, król WęgierWładysław II Jagiellończyk(1456–1516) ∞1502 Anna de Foix-Candale(1484–1506) Pradziadkowiekról Kastylii i LeónuFilip I Habsburg(1478–1506) ∞1496 Joanna I Kastylijska(1479–1555)król Czech, król WęgierWładysław II Jagiellończyk(1456–1516) ∞1502 Anna de Foix-Candale(1484–1506)książę BawariiWilhelm IV Wittelsbach(1493–1550) ∞1522 Maria Badeńska(1507–1580)cesarz rzymskiFerdynand I Habsburg(1503–1564) ∞1521 Anna Jagiellonka(1503–1547) Dziadkowiecesarz rzymskiFerdynand I Habsburg(1503–1564) ∞1521 Anna Jagiellonka(1503–1547)książę BawariiAlbrecht V Wittelsbach(1528–1579) ∞1546 Anna Habsburżanka(1528–1590) Rodzicearcyksiążę austriackiKarol Styryjski(1540–1590) ∞1571 Maria Anna Wittelsbach(1551–1608)Konstancja Habsburg (1588–1631) królowa Polski
Zobacz też Rakuszanka Rolka sztokholmska
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Grazu Kategoria:Ludzie związani z Zygmuntem III Wazą Habsburżanka, Konstancja Habsburżanka, Konstancja Kategoria:Habsburgowie Kategoria:Polskie królowe Kategoria:Żony władców Polski Habsburżanka, Konstancja Kategoria:Starostowie brodniccy Kategoria:Starostowie golubscy Kategoria:Starostowie leżajscy