thumb|Okładka pierwszego wydania hymnu „Boże coś Polskę” (1818) mały|Grób Jana Nepomucena Piotra Kaszewskiego na cmentarzu Powązkowskim Jan Nepomucen Piotr Kaszewski (ur. 27 listopada 1783 we wsi Kobylepole pod Poznaniem, zm. 24 września 1845 w Warszawie) – uczestnik kampanii napoleońskiej i powstania listopadowego, major w 4 Pułku Piechoty Liniowej, wirtuoz skrzypiec, kompozytor.
Zarys biografii Ukończył gimnazjum w Trzemesznie. Jednocześnie z nauką w szkole doskonalił umiejętność gry na skrzypcach. Od 1802 roku był skrzypkiem w orkiestrze działającej przy Katedrze gnieźnieńskiej. Opanował również grę na fortepianie, flecie i gitarze. Przez jakiś czas służył w 14 Pułku Kirasjerów płk. Stanisława Małachowskiego. W 1811 roku zaciągnął się do 15 Pułku Piechoty i w jego szeregach odbył kampanię 1812 roku. Uczestniczył w bitwach pod Smoleńskiem, Możajskiem, Czerykowem (tu 29 września został ranny), Tarutinem, Wiaźmą i Berezyną. W kolejnym roku walczył pod Lipskiem (już jako podporucznik, awansowany w 1813), a następnie brał udział w kampanii francuskiej 1814 roku. W 1815 roku, po powrocie do kraju, zaciągnął się do 4 Pułku Piechoty Liniowej. 8 kwietnia 1820 roku awansowany na porucznikaRocznik Woyskowy Królestwa Polskiego, Warszawa 1827, s. 95., a 1 lutego 1830 na kapitana. Co najmniej od 1817 roku należał do masonerii. W 1819 był jednym z 33. członków Loży Göttin von Eleusis. Brał udział w powstaniu listopadowym. Po bitwie pod Grochowem został awansowany na majoraA. Szomański, Walecznych tysiąc...: Z dziejów 4 pułku piechoty liniowej wojska polskiego 1815-1831, Warszawa 1968, s. 50.. Przez kilka lat po upadku powstania przebywał w Prusach. Na wieść o amnestii dla powstańców wrócił do Królestwa, lecz nie uniknął postępowania sądowego i kary za „występowania zbrojnie przeciwko prawowitemu monarsze”. Pozbawiono go możliwości służby publicznej. Jedynym źródłem utrzymania były lekcje muzyki. Zmarł w Warszawie w wieku 62 lat. Został pochowany na Starych Powązkach kwatera 34 rząd 2 grób 16A. Tyszka, Nekrologi Kuriera Warszawskiego 1821-1939, T. 1, 1821-1845, Warszawa 2001, s. 433..
Twórczość kompozytorska Był autorem pierwotnej wersji melodii do hymnu Alojzego Felińskiego „Boże, coś Polskę” (1816), na której Fryderyk Chopin oparł swoje Largo Es-durEncyklopedia muzyki, pod red. Andrzeja Chodkowskiego, Warszawa 1995, s. 432.. Komponował pieśni, msze i utwory na orkiestrę wojskową (marsze, polonezy). Te ostatnie grywała orkiestra 4 Pułku Piechoty w czasie rewii wojskowych na Placu Saskim. Orkiestra była powierzona specjalnej opiece Kaszewskiego. Nieliczne jego dzieła zachowały się do naszych czasów. W zbiorze pt. „Ośm śpiewek polskich z przygrywaniem klawikordu, wiersz Stanisława Okraszewskiego...” (Warszawa 1817), wydano cztery pieśni z muzyką Jana Nepomucena Kaszewskiego: Róża biała, I to minie, Pieśń Hafiza i Kupid zbłąkany. Melodie do dwóch innych pieśni z tego zbioru skomponował Walenty Kratzer, a po jednej Karol Kurpiński i Zofia z Czartoryskich Zamoyska.
Rodzina Był synem szlachcica Jana Kaszewskiego i Agnieszki z Murkowskich. Seweryn hr. Uruski, a za nim wszyscy kolejni autorzy, podają, że matką Jana Nepomucena była Agnieszka z Lemańskich. Informacja ta nie jest zgodna z zapisami metrykalnymi. Z rodziny Lemańskich pochodziła babka Jana Nepomucena – Rozalia, żona Macieja MurkowskiegoM. Formanowicz, Wielkopolskie korzenie Lemańskich herbu Bukowczyk, [w:] „Rocznik Wielkopolskiego Towarzystwa Genealogicznego »Gniazdo«”, Poznań 2014, s. 67.. Ich córką była Agnieszka, która w 1775 roku wyszła za Jana Kaszewskiego. Pobrali się w Buku i tam urodziło się troje najstarszych dzieci. Jan Nepomucen i młodsza od niego Justyna, urodzili się we wsi Kobylepole pod Poznaniem.
Jan Nepomucen Kaszewski ożenił się z Teofilą z Iwańskich (1800–1838). Ich synem był Kazimierz Jan (1825–1910), krytyk literacki, tłumacz, dramaturg i publicysta.
Uwagi
Przypisy J. Skowrońska, Kaszewskl Jan Nepomucen Piotr h. Janina (1783-1847), [w:] „Polski Słownik Biograficzny”, Tom 12, Kraków 1966, s. 200. B. Gembarzewski, Warszawa; Kraków 1905, s. XVII. B. Gembarzewski, Warszawa 1903, s. IX. J. Święcicki, Pamiętnik ostatniego dowódcy pułku 4 piechoty liniowej, Warszawa 1982, s. 160, 231. J. Koffler. Historja muzyKi w zarysle, [w:] L. Komarnicki, S. Małachowski-Łempicki, Kraków 1929, s. 261. Seweryn hr. Uruski, Warszawa 1909, t. 6, s. 253.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Artyści związani z Warszawą (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polscy kompozytorzy romantyzmu Kategoria:Polscy uczestnicy wojen napoleońskich Kategoria:Oficerowie Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Oficerowie piechoty powstania listopadowego Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Bukiem (województwo wielkopolskie) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lipskiem 1813 (strona francuska) Kategoria:Urodzeni w 1783 Kategoria:Zmarli w 1845