thumb|240px|Faustina Bordoni sportretowana przez Rosalbę Carrerę ok. 1725 Faustina Bordoni (ur. 30 marca 1697 w Wenecji, zm. 4 listopada 1781) – włoska mezzosopranistka.
Wczesna kariera Wychowała się pod protekcją arystokratycznych braci kompozytorów Alessandra i Benedetta Marcella. Jej nauczycielem śpiewu był inny kompozytor, Michelangelo Gasparini. Przez wiele lat w służbie Elektora Palatynatu, zadebiutowała w Wenecji w 1716 roku w operze „Ariodante” Carla Francesca Pollarola, śpiewała w swoim rodzinnym mieście do roku 1725 w operach Albinoniego, braci Gasparinich, Giacomellego, Lea, Orlandiniego, ojca i syna Pollarolów i Leonarda Vinciego, między innymi. W latach 1718 i 1719 w Wenecji śpiewała obok Franceski Cuzzoni, jej późniejszej wielkiej rywalki. W tym okresie występowała kilka razy w Reggio nell'Emilia, Neapolu i Parmie, i przynajmniej raz w Mediolanie, Modenie i Florencji. Po niemieckim debiucie w 1723 roku, w operze „Gryzelda” Torriego w Monachium, została ulubienicą publiczności na północ od Alp w latach dwudziestych XVIII wieku, cieszyła się także wielkim sukcesem w Wiedniu (1725–26). Nadano jej przydomek "nowej syreny", znana była powszechnie jako "Faustina".
"Rywalizujące Królowe" Jej londyński debiut, w roli Roksany w Handlowskiej operze Alessandro, miał miejsce 5 maja 1726 roku, u boku Senesina i Cuzzoni. Podczas następnych dwóch sezonów wystąpiła w czterech nowych rolach Handlowskich: Alcesta w Admecie i Pulcheria w Ryszardzie Pierwszym (1727 rok), Emira w Siroe oraz Eliza w Ptolemeuszu (1728). Śpiewała również we wznowieniu Radamista, oraz w operach Ariostiego i Bononciniego. Podczas wystawienia bononciniowskiej opery „Astyanaks” 6 czerwca 1727 roku, powstały zamieszki wśród publiczności pomiędzy jej zwolennikami oraz fanami jej rywalki Cuzzoni w Królewskim Teatrze na Haymarket, w obecności Karoliny, Księżnej Walii. Ten szał zawładnął powszechną wyobraźnią i zaowocował mnóstwem dziennikarskiego wyolbrzymiania – pamflecista John Arbuthnot wydał dzieło: "DIABEŁ u Św. Jakuba: Lub pełne i prawdziwe SPRAWOZDANIE najokropniejszej i krwawej BITWY pomiędzy Madam FAUSTINĄ i Madam CUZZONI", w którym reprymendował obie damy: "Dwóch ludzi po fachu nigdy ze sobą się nie zgadza... Ale któż by pomyślał, że ta zaraza dosięgnie także Haymarketu i pobudzi Dwie Śpiewające Damy do zrywania sobie nawzajem peruk. Nie chcę rozsądzać, kto był agresorem, ale patrząc od pewniejszej strony, obie obciążam winą; jest to jawny wstyd, że dwie tak dobrze urodzone Damy wyzywają się od suk i dziwek." Ostatnie badania pokazały wszakże, że to raczej zwolennicy wokalistek zachowywali się skandalicznie, a nie same śpiewaczki, które wcześniej pracowały razem we Włoszech i kontynuowały wspólną pracę dla Akademii Królewskiej, do czasu gdy dyrektorzy musieli ją rozwiązać ze względu na długiS. Ograjenšek, "Francesca Cuzzoni and Faustina Bordoni: the Rival Queens?" 'Handel and the Divas' katalog wystawy, Handel House Museum, (Londyn, 2008), str. 3–7.
Późniejsza kariera W odróżnieniu od Cuzzoni, Faustina nigdy nie wróciła do Anglii. W latach 1728–1732, udzielała się na scenach głównych włoskich miast, szczególnie Wenecji. W 1730 roku, poślubiła niemieckiego kompozytora, Johanna Adolfa Hassego, a następnego roku para została wezwana na dwór Augusta Mocnego w Dreźnie, gdzie Faustina odnosiła wielki sukces w operze jej męża Cleofide. Byli opisywani przez znanego librecistę Metastasia jako „iście wspaniała para”.
Hasse pozostał na dworze saskim przez ponad trzydzieści lat, a jego żona śpiewała przynajmniej w piętnastu jego operach pomiędzy Caio Fabricio w 1734 roku a Ciro riconosciuto (1751). Faustina mogła jednak wybierać cię w długie podróże do Włoch, ponownie pokazywała się w Neapolu, Wenecji, Parmie i w innych miastach w operach Pergolesiego, Porpory i Vinciego, a także w dziełach swojego męża. Chociaż wycofała się z teatru w 1751 roku, Faustina zachowała swoją pensję i tytuł virtuosa da camera u Elektora aż do śmierci następcy Augusta, Augusta Sasa w 1763 roku.
W tym czasie przeniosła się wraz z mężem do Wiednia, a w końcu do Wenecji w 1773 roku. Mieli dwie córki, obie były wykształconymi śpiewaczkami. W odwiedzinach w 1772 roku, Charles Burney opisał Faustinę jako "niską, wrażliwą i żwawą staruszkę, z dobrymi pozostałościami … tego piękna, za które była tak podziwiana w młodości." W przeciwieństwie do swej rywalki Cuzzoni, która zmarła w ubóstwie, Faustina cieszyła się dostatnią starością.
Bordoni jako artystka Kompozytor Quantz opisał cechy Bordoni, jak podał Charlesowi Burneyowi:
"Faustina miała głos mezzosopranowy, mniej przejrzysty niż przenikliwy. Jej skala obecnie obejmowała b małe do g dwukreślnego; ale później poszerzyła dolne rejestry głosu. Miała w sobie to, co Włosi nazywają un cantar granito; jej wykonanie było wyraziste i błyskotliwe. Miała sprawny język do wyraźnego i szybkiego wymawiania słów oraz giętkie gardło do szybkich pasaży, z takim pięknym trylem, który uruchamiała, kiedy tylko chciała. Czy pasaże były stopniowe, czy skokowe, czy też powtarzały ten sam dźwięk; ich wykonanie było dla niej tak łatwe jak dla każdego instrumentu. Ona była, bez wątpienia, pierwszą, która wprowadziła z sukcesem szybkie powtarzanie tej samej nuty. Miała bardzo dobrą pamięć do własnych zmian i ornamentów, oraz bystry umysł do oddawania słowom ich pełnej wartości i wyrazu."
Burney zauważył moc dźwięku e dwukreślnego w jej głosie. Warto zwrócić uwagę, że połowa aryj pisanych dla niej przez Handla jest osadzona w tonacjach E lub A (dur lub moll), które nadają temu dźwiękowi szczególną wagę.
Przypisy
Bibliografia J. Arbuthnot, The Miscellaneous Works of the Late Dr. Arbuthnot (Londyn, 1751), pp 213–214 C. Burney, The Present State of Music in Germany, the Netherlands and United Provinces (1773) C. Burney, A General History of Music (Londyn, 1789), Vol. 4 F. Rogers, "Handel and Five Prima Donnas" w The Musical Quarterly, tom 29, nr 2 (kwiecień 1943), str. 214–224 Saskia Maria Woyke, Faustina Bordoni: Biographie – Vokalprofil – Rezeption, (Frankfurt 2009)
Kategoria:Artyści związani z Wenecją Kategoria:Włoskie śpiewaczki operowe Kategoria:Włoskie mezzosoprany Kategoria:Urodzeni w 1697 Kategoria:Zmarli w 1781