Puchar Pokoju i Przyjaźni, także Puchar Przyjaźni Krajów Socjalistycznych – powołany przez Polski Związek Motorowy coroczny cykl wyścigów samochodowych, odbywający się wśród kierowców państw socjalistycznych. Organizowany w latach 1963–1990, początkowo wyłącznie dla formuł wyścigowych, później także dla samochodów turystycznych.
Historia Puchar powstał w 1963 roku z inicjatywy członków Polskiego Związku Motorowego, Lecha Tulaka i Jerzego Jankowskiego. Z założenia miał ujednolicić wyścigi samochodowe w krajach socjalistycznych. Każda z eliminacji odbywała się w jednym z krajów rywalizujących w pucharze. Początkowo uczestniczyli w nim kierowcy z Polski, Węgier i NRD; pierwszym mistrzem zostali Heinz Melkus i drużyna NRD. W latach 60. dołączyli kierowcy z Czechosłowacji i ZSRR, a w latach 70. w pucharze rozpoczęli rywalizację również Bułgarzy i Rumuni. Istotą pucharu był brak prywatnych zespołów, zamiast których istniały zespoły narodowe.
Przepisy zawodów zmieniały się w upływem lat. W latach 1963–1964 wyścigi były rozgrywane według przepisów Formuły Junior (poj. do 1100 cm³), a następnie – Formuły 3 (poj. do 1000 cm³), przez co w rywalizacji brały udział m.in. wyposażone w silniki Coswortha Lotusy i De Sanctisy. W 1972 roku wprowadzono przepisy nowej Formuły Wostok, według której silniki musiały mieć pojemność 1300 cm³. W roku 1973 po raz pierwszy uczestniczyły w pucharze samochody turystyczne o poj. 1600 cm³; w 1976 roku pojemność ograniczono do 1300 cm³ i większość kierowców używała Ład.
W połowie lat 80. większość samochodów Formuły Wostok było wyposażonych w zmodyfikowane silniki WAZ-21011 o mocy maksymalnej 90 KM, zdolnej rozwinąć prędkość 220 km/h. W 1989 roku Formułę Wostok zastąpiono Formułą Mondial (poj. 1600 cm³). Zrezygnowano także z organizacji Pucharu Narodów, a w celu propagacji cyklu dopuszczono do rywalizacji kierowców spoza krajów socjalistycznych. Nie przyniosło to spodziewanych efektów i po 1990 roku puchar upadł.
Mistrzowie Sezon Formuła wyścigowa Samochody turystyczne Kierowca Drużynanarodowa Kierowca Drużynanarodowa 1963 Heinz Melkus nie rozgrywano nie rozgrywano 1964 Jerzy Jankowski nie rozgrywano nie rozgrywano 1965 Heinz Melkus nie rozgrywano nie rozgrywano 1966 Heinz Melkus nie rozgrywano nie rozgrywano 1967 Heinz Melkus nie rozgrywano nie rozgrywano 1968 Miroslav Fousek ? nie rozgrywano nie rozgrywano 1969 Vladimír Hubáček nie rozgrywano nie rozgrywano 1970 Vladislav Ondřejík nie rozgrywano nie rozgrywano 1971 Klaus-Peter Krause nie rozgrywano nie rozgrywano 1972 Heinz Melkus nie rozgrywano nie rozgrywano 1973 Albín Patlejch Andrzej Wojciechowski 1974 Karel Jílek Jaroslav Bobek 1975 Madis Laiv Milan Žid 1976 Jiří Červa Milan Žid 1977 Karel Jílek Oldřich Brunclik 1978 Ulli Melkus Vlastimil Tomášek 1979 Václav Lim Vlastimil Tomášek 1980 Ulli Melkus Miroslav Heřman 1981 Jiří Moskal Petr Samohýl 1982 Jan Veselý Vlastimil Tomášek 1983 Ulli Melkus Aleksiej Grigorjew 1984 Ulli Melkus Vlastimil Tomášek 1985 Ulli Melkus Vlastimil Tomášek 1986 Václav Lim Vlastimil Tomášek 1987 Toomas Napa Petr Bold 1988 Wiktor Kozankow Aleksiej Grigorjew 1989 Wiktor Kozankow Jurij Kacaj 1990 Aleksandr Potiechin nie rozgrywano Josef Michl nie rozgrywano
Zobacz też Lista zwycięzców wyścigów Pucharu Pokoju i Przyjaźni Rajdowy Puchar Pokoju i Przyjaźni
Przypisy
Bibliografia
!