10 kompania saperów (10 ksap) – pododdział saperów Polskich Sił Zbrojnych.
Geneza 25 lutego 1942 r. Naczelny Wódz gen. Sikorski podjął decyzję o utworzeniu pierwszej w dziejach oręża polskiego dywizji pancernej. We wrześniu 1942 r. w skład 1 Dywizji Pancernej wchodziły oddziały saperów między innymi 10 kompania saperów. 10 kompania saperów była kontynuatorką Zmotoryzowanego Baonu Saperów, który uczestniczył w walkach w obronie Polski w 1939 r.
W czerwcu 1943 roku kompania została przeniesiona ze Szkocji do Anglii i zakwaterowana we wsi Great WilbrahamMieczysław Borchólski, Z saperami ..., s. 93.. Pod koniec 1943 roku została przeniesiona do miejscowości East Linton niedaleko Dunbar, gdzie zajmowała się rozbrojeniem i oczyszczeniem wybrzeża z pól minowych i pali przeciwdesantowychMieczysław Borchólski, Z saperami ..., s. 101-102..
W składzie 10 Brygady Kawalerii Pancernej i przy takiej obsadzie kompania bierze udział, na wiosnę 1944 roku w ćwiczeniach dywizyjnych i między dywizyjnych w rejonie Scarborough i Pickering w hrabstwie York, a następnie przeszła cały szlak bojowy na kontynencie od sierpnia 1944r"Saperzy w służbie Polsce s. 352-355, 374-380, 458.
Działania kompanii 10 kompania saperów została przetransportowana z Wielkiej Brytanii do Francji w ostatnich dniach lipca 1944 roku na statku Ft. Wirgley. 31 lipca o 16:00 została wyładowana na plaże Normandii. Liczyła wtedy 9 oficerów i 254 szeregowych. Podczas rozładunku sprzętu jedna z trzytonowych ciężarówek spadła z żelaznego pomostu i zatonęła. Po wyładunku kompania udała się do obozu zgrupowania saperów w rejonie Bazenville. 6 sierpnia saperzy kompanii zorganizowali dla oddziałów 10 Brygady Kawalerii Pancernej szkolenie obejmujące znajomość i rozbrajania min i pułapek niemieckich używanych w północnej Francji. Uczestniczyli w nim: z pułków pancernych po jednym oficerze i dwóch podoficerów, z 10 pułku dragonów jeden oficer i czterech podoficerów, ze szwadronu sztabowego jeden oficer i jeden podoficer. Uczestnicy stali się instruktorami saperskimi we własnych oddziałach.
Organizacja wojenna kompanii saperów dowódca kompanii saperów (major) zastępca dowódcy kompanii saperów (kapitan) 3 plutony liniowe a. 4 drużyny pluton dowodzenia wraz z pocztem dowódcy
Każdy pluton saperów liczył 2 oficerów (dowódca plutonu – porucznik i zastępca dowódcy plutonu – podporucznik) oraz 70 saperów.
Łącznie kompania liczyła 9 oficerów i 256 szeregowych. Posiadała 1 radiostację dla dowódcy kompanii oraz 66 pojazdów mechanicznych, w tym 12 półgąsienicowych transporterów opancerzonych Halftrack.
Obsada personalna Dowódcy kompanii: mjr sap. Jan Dorantt (1942 – X 1943 → dowódca Oddziałów Saperów Dywizyjnych 1 DPanc) mjr sap. Wiktor Neklaws (X 1943 – 1945 → dowódca 4 bsap) kpt. sap. Aleksander Koślacz (po zakończeniu działań) Zastępcy dowódcy kompanii: kpt. sap. Adam Gorczyca (1942 – 1943 → dowódca 11 kompanii parkowej saperów) kpt. sap. Stefan Bergander (1943 – 1947) kpt. sap. Aleksander Koślacz kpt. Andrzejewski (po zakończeniu działań) Dowódcy plutonów saperów: I plutonu – por. sap. Mieczysław Borchólski, ppor. Antoni Gruszka II plutonu – por. sap. Włodzimierz Jasieński, ppor. Józef Jarosz III plutonu – ppor. sap. Marian Lewandowski, por. Aleksander Parzycki plutonu dowodzenia – ppor. sap. Aleksander Grzesik, kpt.sap. Zygmunt Koronkiewicz, por. sap. Sala (po zakończeniu działań) oficer rozpoznawczy – kpt.sap. Zbigniew Karwiński, ppor. sap. Stanisław Surawski oficer techniczny – por. sap. Henryk Besser Zastępcy dowódców plutonów saperów: I plutonu – ppor. sap. Henryk Besser ppor. sap. Józef Jarosz ppor. sap. Stanisław Korzeniowski ppor. sap. Aleksander Paprocki
Przypisy
Bibliografia
Adam Szugajew, Saperzy w służbie Polsce, Londyn 1985.
Kategoria:Kompanie saperów Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Oddziały 1 Dywizji Pancernej (PSZ) Kategoria:Oddziały polskie biorące udział w wyzwalaniu Bredy Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie o Chambois Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Falaise Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie o Mont Ormel Kategoria:Oddziały polskie biorące udział w walkach o Wilhelmshaven