Józef Bubella

Józef Bubella (ur. 19 marca 1882 w Rawie Ruskiej, zm. 10 grudnia 1964 w Sanoku) – polski prawnik, komornik sądowy, działacz społeczny, polityk, burmistrz i radny Sanoka.

Życiorys thumb|240px|Grobowiec rodzin Bornstedt i Bubella w Sanoku thumb|240px|Tabliczka nagrobka Józefa i Domiceli Bubella Józef Bubella urodził się 19 marca 1882 w Rawie Ruskiej, w rodzinie Ludwika i Marii z domu OleńczukEdward Zając podał datę dzienną 18 marca 1882.. Ukończył studia prawnicze uzyskując tytuł naukowy doktora; w 1909 był kandydatem adwokackim oraz działaczem partii chrześcijańsko-społecznej w Białej. Podczas I wojny światowej doznał złamania nogi. Za udział w tych działaniach wojennych otrzymał pamiątkową szablę.

W okresie II Rzeczypospolitej zamieszkiwał w Przemyślu i w Sanoku. W 1922 był dyrektorem Sklepu Robotniczego „Praca”. Działał w gnieździe Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Przemyślu•; w 1924 pełnił funkcję sekretarza wydziału, w styczniu 1926 wybrany kierownikiem sceny Zespołu Dramatycznego „Sokoła”, w 1928 został wybrany gospodarzem IV Okręgu, w 1930 wybrany członkiem zarządu. 27 marca 1927 został wybrany zastępcą członka zarządu Koła Towarzystwa Szkoły Ludowej im. Henryka Sienkiewicza w Przemyślu (prezesem został Jan Keller). Pełnił funkcję komornika Sądu Grodzkiego w Sanoku (urzędował przy ulicy Tadeusza Kościuszki 28)•••. Przed 1939 był działaczem Związku Strzeleckiego i innych organizacji w Sanoku.

Podczas II wojny światowej w czasie okupacji niemieckiej jego mieszkanie 4 stycznia 1940 zostało poddane rewizji przez gestapo, a on sam następnie był przesłuchiwany i torturowany w siedzibie tej służby nieopodal swojego domu. 27 lutego 1940 został osadzony w pobliskim niemieckim więzieniu przy sądzie w Sanoku 18 marca 1940. Był podejrzewany o działalność w konspiracji oraz współdziałanie na rzecz przekraczających nielegalnie „zieloną” granicę. Podczas późniejszych przesłuchać nadał był brutalnie traktowany przez Niemców. 18 lub 24 marca 1940 został zwolniony z zastrzeżeniem obowiązku trzykrotnego meldowania się na gestapo każdego dnia, które trwały do 10 listopada 1940 (podczas kilkugodzinnych meldowań w pozycji stojącej zwrócony do ściany był zmuszony do wyczekiwania jednocześnie przysłuchując się prowadzonym obok znęcaniom się nad innymi aresztowanymi). Skutki działań gestapowców na swoim zdrowiu fizycznym i psychicznym odczuwał w kolejnych latach.

Po tym jak u schyłku wojny w wyniku przejścia frontu wschodniego został wyzwolony Sanok, Wojenna Komendantura Miasta Sanoka (według różnych źródeł rozkaz wydał radziecki oficer Armii Czerwonej ppłk Fiodor Jarygin – dowódca 258 pułku 140 Syberyjskiej Dywizji Piechoty, który stanął na czele Wojennej Komendantury Miasta• lub płk Samojtow) mianowała Józefa Bubellę na stanowisko burmistrza miasta 10 sierpnia 1944•••Andrzej Brygidyn: W latach powojennych. Życie polityczne. Początek „nowego ładu”. [w:] Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 755.•. Był on w tym czasie przedstawicielem stworzonego pod koniec lipca 1944 Komitetu Obywatelskiego, który skupiał działaczy przedwojennego Klubu Demokratycznego i funkcjonował w okresie walk o wyzwolenie miasta w 1944 aż do czasu wkroczenia radzieckich decydentów. Desygnacja Bubelli na urząd burmistrza mogła wynikać prawdopodobnie z opóźnionego przybycia do Sanoka przedstawiciela PKWN, co miało nastąpić około dwa tygodnie po mianowaniu, 26 sierpnia 1944Andrzej Brygidyn: W latach powojennych. Życie polityczne. Początek „nowego ładu”. [w:] Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 756.. Jednak po przejęciu władzy w mieście przez Powiatowy Komitet Polskiej Partii Robotniczej, został powołany Zarząd Miejski, Józef Bubella został usunięty z urzędu burmistrza, analogicznie stanowisko utracił następujący po nim Juliusz Bruna. Później stanowisko objął w listopadzie 1944 Stanisław Lisowski. W późniejszym czasie, w 1947 był wiceburmistrzem, a w styczniu 1949 był pełniącym obowiązki burmistrza (w tym czasie urząd ten formalnie sprawował Michał Hipner). 27 marca 1947 razem m.in. z burmistrzem Michałem Hipnerem, dyrektorem Muzeum Ziemi Sanockiej Stefanem Stefańskim, dyrektorem Sanockiej Fabryki Wagonów „Sanowag” Filipem Schneiderem, działaczem PPS Romanem Baczyńskim, przed kamienicą służącą za siedzibę 8 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty witali przybyłego z Krosna generała Karola Świerczewskiego, który następnego dnia poniósł śmierć pod JabłonkamiArtur Bata. Jabłonki: miejsce śmierci generała Karola Świerczewskiego. KAW. 1987. s. 39; Akcja „Wisła”: dokumenty. 1993. s. 110..

Był współzałożycielem utworzonego w 1944 koła i został członkiem zarządu powołanego 19 lutego 1945 oddziału sanockiego Stronnictwa Demokratycznego, który stał się kontynuatorem Klubu Demokratycznego (wraz z nim także m.in. Stefan Stefański)•Andrzej Brygidyn: W latach powojennych. Życie polityczne. Kształtowanie się lokalnych struktur polityczno-administracyjnych. [w:] Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 766.. Zasiadł we władzach powiatowych SD. Na II Okręgowym Zjeździe SD w Rzeszowie 18 listopada 1945 został wybrany członkiem sądu partyjnego przy Zarządzie Wojewódzkim SDW publikacji źródłowej błędnie wymieniony jako „Jan Bubella”, zob. . Z ramienia SD został zastępcą wojewódzkiego komisarza wyborczego, inż. Stanisława Pyjora, przed wyborami parlamentarnymi do Sejmu Ustawodawczego, przeprowadzonymi 19 stycznia 1947W publikacji źródłowej błędnie wymieniony jako „Józef Bubek”, zob. . Na początku lat 50. był radnym Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku, w 1950 był przewodniczącym Komisji Lokalowej. W 1952 został wykluczony z rady miejskiej.

Po wojnie w 1946 zaangażował się w próbę reaktywacji sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sok󳔕.

Jego żoną była Domicela (ur. 7 maja 1878 w Bełzie jako córka Edwarda Osadkowskiego i Michaliny z domu Oleńczuk). Zamieszkiwali w Sanoku przy ulicy Henryka Sienkiewicza, a do końca życia przy ulicy Adama Mickiewicza 9. Mieli dwóch synów i córkę, Marię Włodzimierę (ur. 1911, od 1934 żona komornika sądowego, Aleksandra Bornstedta). Domicela Bubella zmarła 23 listopada 1964 w Sanoku, a Józef Bubella zmarł wkrótce potem, 10 grudnia 1964 także w Sanoku. Oboje zostali pochowani we wspólnym grobowcu rodzin Bornstedt i Bubella na cmentarzu przy ul. Jana Matejki w Sanoku. Synem Józefa Bubelli był Zdzisław Józef Bubella (1912–1985), scenograf••.

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Burmistrzowie Sanoka (Polska Ludowa) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Szkoły Ludowej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Ludzie związani z Przemyślem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego (1944–1989) Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Radni Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Urzędnicy związani z Sanokiem (II Rzeczpospolita) Kategoria:Więźniowie więzienia w Sanoku (okupacja niemiecka) Kategoria:Urzędnicy związani z Sanokiem (zabór austriacki) Kategoria:Wiceburmistrzowie Sanoka (Polska Ludowa) Kategoria:Zmarli w 1964 Kategoria:Ludzie urodzeni w Rawie-Ruskiej