Rosemary Murphy (ur. 13 stycznia 1925 w Monachium, zm. 5 lipca 2014 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka.
Życiorys Urodziła się w Monachium jako starsza córka Amerykanów – Mildred Claire (z domu Taylor) i Roberta Daniela Murphy’ego, dyplomaty stacjonującego w Niemczech. Dorastała w Niemcczech i w innych częściach Europy, zanim jej rodzina osiedliła się w Stanach Zjednoczonych w 1939 z powodu wybuchu II wojny światowej.
Murphy uczęszczała do Manhattanville College i uczyła się aktorstwa na Katolickim Uniwersytecie Ameryki w Waszyngtonie, a także w Nowym Jorku w Neighborhood Playhouse School of the Theatre i Actors Studio pod okiem Sanforda Meisnera, zanim rozpoczęła karierę teatralną.
W 1949 zadebiutowała na scenie w Niemczech w spektaklu Henrika Ibsena Peer Gynt. W 1950 trafiła na Broadway w przedstawieniu Wieża poza tragedią na podstawie poematu Robinsona Jeffersa. Była trzykrotnie nominowana do nagrody Tony Award: w 1961 jako Dorothea Bates w przedstawieniu Tennessee Williamsa Okres przygotowawczy w reż. George’a Roya Hilla, w 1964 za rolę Dorothy Cleves w komedii W każdą środę i w 1967 za postać Claire w sztuce Edwarda Albeego Chwiejna równowaga.
Po raz pierwszy wystąpiła na ekranie w roli Mary w niemieckim dramacie Ostatnia iluzja (Der Ruf, 1949) u boku Fritza Kortnera. W odcinku serialu kryminalnego Columbo (1974) – pt. „Do morderstwa trzeba dwóch” („A Friend in Deed”) z Richardem Kileyem wystąpiła w roli Margaret Halperin. Rozpoznawalność zapewniły jej role niezłomnych matriarchów w ekranowych biografiach prezydentów; Sara Delano Roosevelt w miniserialu ABC/HBO Eleonora i Franklin (Eleanor and Franklin, 1976), za którą w 1976 została uhonorowana nagrodą Emmy za wybitny pojedynczy występ drugoplanowy aktorki w serialu komediowym lub dramatycznym, i w telewizyjnym dramacie biograficznym Eleonora i Franklin w Białym Domu (Eleanor and Franklin: The White House Years, 1977), za którą była nominowana do nagrody Emmy, Mary Ball Washington w miniserialu CBS Jerzy Waszyngton (George Washington, 1984).
Zmarła 5 lipca 2014 na Manhattanie w wieku 89 lat na raka przełyku.
Filmografia Seriale 1950: Robert Montgomery Presents jako panna Milford 1950: Armstrong Circle Theatre jako Claire Draper 1954: The Secret Storm jako Nola Hollister 1958: Naked City jako Lillian 1960: Thriller jako Lavinia Sills/Alice Quimby 1961: The Defenders jako dr Edith Thurston 1961: Ben Casey jako Nancy Ross Briggs 1962: Wirgińczyk jako Pearl Dodd Krause 1963: The Fugitive jako pani Turney 1964: Slattery's People jako Beth Styx 1964: Inny świat jako Loretta Fowler 1967: CBS Playhouse 1968: Columbo jako Margaret Halperin 1969: Medical Center jako dr Iris Cameron 1970: Wszystkie moje dzieci jako Maureen Dalton Teller#1 1971: Cannon jako pielęgniarka 1972: Ulice San Francisco jako Etta Morris Randolph 1972: Maude jako Jane 1973: Żar młodości jako Lydia Summers 1974: Lucas Tanner jako Margaret Blumenthal 1976: Quincy M.E. jako dr Diana Green 1979: Trapper John, M.D. jako Downing 1980: Magnum jako Marion Danforth 1984: Kate i Allie jako matka Allie 1988: Gorączka nocy jako Joanna Allenby 1990: Prawo i porządek jako oficer Wheeler 1991: Civil Wars 1991: Jackie jako Rose Kennedy 1992: Bodies of Evidence jako Pat Murphy 1993: Frasier jako Carol Larkin 1993: Johnny Bago jako Blossom 1993: Doktor Quinn jako matka Horacego 1994: Zagadki Cosby’ego jako Brenda Trelane
Film 1961: The Young Doctors jako panna Graves 1962: Zabić drozda jako Maude Maudie Atkinson 1966: W każdą środę jako Dorothy Cleves 1972: Invitation to a March 1972: You’II Like My Mother jako panna Kinsolving 1972: Ben jako Beth Garrison 1973: Czterdzieści karatów jako pani Latham 1973: Z podniesionym czołem jako Callie Hacker 1973: Ace Eli and Rodger of the Skies jako Hannah 1974: The Lady’s Not for Burning jako Margaret Devize 1974: A Case of Rape jako Muriel Dyer 1976: Eleonora i Franklin jako Sara Delano Roosevelt 1977: Eleanor i Franklin w Białym Domu jako Sara Delano Roosevelt 1977: Julia jako Dorothy Parker 1979: Before and After jako matka Carole 1979: The Attic jako pani Perkins 1981: Ręka jako Karen Wagner 1987: Wrzesień jako pani Mason 1991: Dla naszych chłopców jako Luanna Trott 1993: A orkiestra grała dalej jako pracownica Banku Krwi 1994: Nie wkładaj palca między drzwi jako panna Pritchard 1995: Czarna eskadra jako Eleanor Roosevelt 1995: Jej wysokość Afrodyta jako Koordynatorka do spraw adopcji 1999: List w butelce jako Helen w B&B 2001: Proch i pył jako Angela 2007: Rodzina Savage jako Doris Metzger 2008: Synekdocha, Nowy Jork jako Frances 2009: Życie.po.Życiu jako pani Whitehall 2010: Romantycy jako babcia Hayes
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Ludzie urodzeni w Monachium Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2014 Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy