Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Trzciannem – rzymskokatolicki kościół parafialny we wsi gminnej Trzcianne, w województwie podlaskim. Należy do dekanatu Mońki archidiecezji białostockiej.
Historia Parafię w Trzciannem ufundował w 1496 r. Aleksander Jagiellończyk. Z 1522 r. pochodzi wzmianka o kościele drewnianym. W 1614 r. ks. Seweryn Jeżewski wystawił nowy kościół, również drewniany, który przetrwał do 1746 r., kiedy spłonął od uderzenia piorunaInformacja zawarta w historii kościoła znajdującej się w kruchcie świątyni.. Kolejny kościół dotrwał do 1846 r. Obecny, piąty kościół, zbudowany został w roku 1846, a konsekrowany w roku 1860 przez biskupa wileńskiego Adama Krasińskiego. Głównym fundatorem nowej świątyni był Wojciech Wilhelm Ołdakowski, brat Melchiora Ołdakowskiego, dziedzica majątku Szorce Krynice. Środki, z których pokryto koszty budowy nowego kościoła pochodziły także z datków parafian. W 1873 r. wzniesiono klasycystyczną, trzykondygnacyjną dzwonnicę. Na dzwonnicy dzwon późnogotycki z datą 1522.
Trzynawowa, murowana świątynia została wzniesiona z cegły, w stylu klasycystycznym. Zbudowano nowy ołtarz główny, a dwa boczne (Miłosierdzia Bożego i Serca Jezusowego) przeniesiono z wcześniejszego, drewnianego kościoła.
W latach 1949–1950 kościół został rozbudowany staraniem księdza Stanisława Szczemirskiego. Rozbudowa polegała na dodaniu po bokach pomieszczeń przypominających ramiona transeptu (obszernych kaplic). Dzięki temu powierzchnia świątyni zwiększyła się o 180 m². W 1974 r. przebudowano ołtarz główny, a boczne ołtarze usunięto.
W latach 1990-1992 przeprowadzono remont dzwonnicy i generalny remont kościoła. Prace polegały na odnowieniu elewacji kościoła, usunięciu starych tynków i położeniu nowych, wykonaniu chodnika wokół budowli, odnowieniu ogrodzenia kamiennego, zainstalowaniu elektromagnetycznego systemu włączania dzwonów oraz założeniu nowego nagłośnienia.
Wyposażenie zabytkowe kościoła - obraz "Święci Piotr i Paweł" pędzla Jana Glogera (?) z poł. XIX w., w stylu klasycystycznym (w ołtarzu głównym);
- obraz "Matka Boska z Dzieciątkiem" z 1754 r., w stylu barokowo-ludowym, w srebrnej, trybowanej sukience z poł. XIX w. (w nawie południowej);
- chrzcielnica neorenesansowa z końca XIX w. z bogatą dekoracją rzeźbiarską, gipsową, malowana olejno.
- rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego z 1740 r., barokowa;
- zespół rzeźb ołtarzowych o charakterze barokowym i barokowo-ludowym z 2. poł. XVIII w. (śś. Piotr, Paweł, Jan Chrzciciel, Józef z Dzieciątkiem, Jan Ewangelista, nieokreślona święta, uskrzydlone putto ze zwieńczenia, anioły);
- barokowy krucyfiks z XVII w. (w kruchcie)
- antependium regencyjne z poł. XVIII w. z płaskorzeźbionym ornamentem taśmowo-akantowym i monogramem Marii.
- epitafium inskrypcyjne Wojciecha Ołdakowskiego (1794-1846) z czarnego marmuru;
- epitafium inskrypcyjne Marii z Grodzkich Ołdakowskiej (zm. 1891 r.) i Władysława Ołdakowskiego (zm. 1906).
Przypisy
Kategoria:Kościoły w archidiecezji białostockiej Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła Kościół Świętych Apostołów Kategoria:Architektura klasycystyczna w województwie podlaskim Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie monieckim Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1846