Cmentarz - mogiła powstańców 1863 – miejsce straceń i mogiła zbiorowa powstańców styczniowych, znajdujące się w Łomży.
Egzekucje odbywały się wobec licznie spędzonych przez kozaków mieszkańców Łomży. Za miastem przy Szosie Zambrowskiej wbudowano szubienicę i postawiono słupy, do których przywiązywano rozstrzeliwanych. Ofiary egzekucji wrzucano do wcześniej wykopanych w tym miejscu dołów.
Pomnik powstał z inicjatywy E. Zajączkowskiego, właściciela zakładu fotograficznego w Łomży. Został on odsłonięty oraz poświęcony 2 listopada 1916 roku. Pomnik wykonany z głazu polnego z wyrytym krzyżem, opleciony kajdanami i kosami.
Pamiątkowa inskrypcja Poniżej krzyża znajduje się napis: Bojownikom za wolność ojczyzny rodacy.
Na tablicy pamiątkowej usytuowanej obok pomnika znajdują się nazwiska rozstrzelanych: Konstanty Kulesza (28 listopada 1863), Sylwester Jewreinow (27 listopada 1864)
oraz powieszonych: Dominik Trzęciński (7 listopada 1863), Stanisław Banach, Franciszek Stoduba, Ignacy Bruliński, Józef Michalski (27 października 1864), Antoni Brzóska (27 listopada 1864), Cyprian Januszczyk, Fabian Konopka (8 grudnia 1964).
Znane są opracowania, które podają inne nazwiska straconych w latach 1863–1864, niewymienione na tablicy pamiątkowej.
Opis miejsca Cmentarz jest ogrodzony, od strony Szosy Zambrowskiej ogrodzenie murowane z czerwonej cegły klinkierowej z metalową bramą. Na murze ogrodzenia tablica informacyjna w języku polskim, angielskim i niemieckim. Cmentarz utrzymywany w stylu parkowym z nasadzeniami drzew, krzewów i kwiatów. Do mogiły prowadzi alejka wykonana z betonowych płyt.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Film w serwisie YouTube – Mogiła powstańców styczniowych z 1863 roku w Łomży, Pro Patria Poland Team
Cmentarze Kategoria:Mogiły i pomniki upamiętniające powstanie styczniowe