Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Czeremcha – zlikwidowany podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-radzieckiej.

Strażnica Straży Granicznej w Czeremsze – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Białoruską.

Formowanie i zmiany organizacyjne Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 29 komendy odcinka jako 136 strażnica WOP (Hola Czeremcha) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 136 strażnica OP Czeremcha została włączona w struktury 19 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 225 batalionu WOP w Kleszczelach.

Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica III kategorii otrzymała numer 130 w skali kraju, w strukturach 225 batalionu WOP.

Z dniem 15 listopada 1955 zlikwidowano sztab 225 batalionu WOP w Hajnówce. Strażnica podporządkowana została bezpośrednio pod sztab 22 Brygady WOP w Białymstoku. W sztabie brygady wprowadzono stanowiska nieetatowych oficerów kierunkowych odpowiedzialnych za służbę graniczną strażnic.

Rozkazem organizacyjnym z 16 czerwca 1956 dowódca Wojsk Wewnętrznych zarządził reorganizację Wojsk Ochrony Pogranicza. Na mocy niniejszego rozkazu rozwiązano 22 Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza wraz ze wszystkimi podległymi pododdziałami. W lipcu 1956 rozwiązano strażnicę, w jej miejsce zorganizowano placówkę graniczną WOP kategorii „B” Czeremcha. W miejsce 22 Brygada WOP utworzono dwie samodzielne jednostki: Grupę Manewrową Wojsk Ochrony Pogranicza i Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Białystok. W skład Samodzielnego Oddziału Zwiadowczego Wojsk Ochrony Pogranicza Białystok weszła Placówka Wojsk Ochrony Pogranicza Czeremcha. Z dniem 1 maja 1957, na bazie Grupy Manewrowej i Samodzielnego Oddziału Zwiadowczego WOP przystąpiono do organizacji 22 Oddziału WOPZarządzenie DWW nr 07/WW z 24.04.1957 ()..

1 stycznia 1960 w strukturach 22 Białostockiego Oddziału WOP stacjonowała w Czeremsze placówka WOP Czeremcha nr 1.

1 stycznia 1964 w Czeremsze stacjonowała placówka WOP nr 1 w strukturach 22 Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza.

W 1968, w Czeremsze stacjonowała placówka WOP nr 1 typu II w strukturach 22 Białostockiego Oddziału WOP.

Na mocy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 29 stycznia 1976 zniesiono 22 Białostocki Oddział WOP, a w jego miejsce utworzono Podlasko-Mazurską Brygadę Wojsk Ochrony Pogranicza, w strukturze którego odtworzono strażnicę WOP w Czeremsze.

Strażnica WOP Czeremcha do 15 maja 1991 była w strukturach Podlasko-Mazurskiej Brygady WOP w Białymstoku.

Straż Graniczna: Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991, strażnica w Czeremsze weszła w podporządkowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Czeremsze.

W 1995, na stan etatowy 24 funkcjonariuszy SG, stan ewidencyjny wynosił 16 osób.

W 2000 roku, począwszy od Komendy Głównej SG, Oddziałów SG i na końcu strażnic SG oraz GPK SG, rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 Strażnica SG w Czeremsze została rozformowana i ochraniany odcinek wraz z obsadą etatową przejęła Graniczna Placówka Kontrolna SG w CzeremszeZarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 13 grudnia 2002 zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk. (GPK SG w Czeremsze).

Ochrona granicy thumb|Tablica informacyjna „Granica Państwa Przekraczanie Zabronione“ w Wólce Terechowskiej (lipcec 2009) Faktyczną ochronę granicy państwową strażnica rozpoczęła w czerwcu 1946.

W 1960, 1 placówka WOP Czeremcha ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 41 000 m : Od znaku granicznego nr 1347 do znaku granicznego nr 1431.

1 stycznia 1964, na odcinku placówki WOP Czeremcha funkcjonował polsko-radziecki punkt uproszczonego przekraczania granicy (PUPG), w którym kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga placówki: Czeremcha.

W roku 1968, na odcinku placówki WOP Czeremcha funkcjonował polsko-radziecki punkt uproszczonego przekraczania granicy (PUPG), w którym kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga placówki: Tokary.

Straż Graniczna: W roku 2002, po stronie białoruskiej na długości 157 km ochraniał granicę Grodzieński Oddział Wojsk Pogranicznych.

Wydarzenia 1976 – wycofano z granicy rowery, zastępując je motocyklami małolitrażowymi; WSK-175 dla kadry i WSK-125 dla żołnierzy służby zasadniczej (5–13 motocykli w zależności od obsady i na jakiej granicy). Wyposażone w łączność radiową motocykle stały się podstawowym środkiem transportu w służbie patrolowej i rozpoznawczej. 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Po wprowadzeniu ograniczeń w ruchu granicznym część niewykorzystanej kadry GPK przerzucono do strażnic w celu wspomożenia bezpośredniej ochrony granicy. Patrole wysyłane w teren zostały wzmocnione. Wyeliminowano służby składające się z jednego żołnierza. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały niektóre szlaki turystyczne, a ruch w strefie nadgranicznej został znacznie ograniczony. W stan gotowości były postawione wszystkie pododdziały odwodowe. Mimo utrudnionych warunków nie zaprzestano współpracy z ludnością pogranicza. Straż Graniczna: 1996 – 18 września teren strażnicy zwiedzała delegacja Departamentu Policji Granicznej Republiki Czeskiej z dyrektorem Karlem Freudem na czele. Polską stronę reprezentowali: Zastępca Komendanta Głównego SG ppłk Wojciech Brochwicz i ppłk Marek Bednarowski. Goście zapoznali się z bieżącą sytuacją na ochranianym odcinku oraz ze specyfiką służby w strażnicy. 1999 – luty, strażnica otrzymała na wyposażenie samochody osobowo-terenowe Land Rover, motocykle marki KTM i czterokołowe typu TRX marki Honda. 2016 – przełom lipca i sierpnia rozpoczęła się rozbiórka budynków strażnicy w Czeremsze. Plany dalszego zagospodarowania terenu nie były jeszcze znane.

Sąsiednie strażnice thumb 135 strażnica WOP Starzyna ⇔ 137 strażnica WOP Tokary – 1946 135 strażnica OP Jodłówka ⇔ 137 strażnica OP Tokary – 1949 135 strażnica WOP Jodłówka ⇔ 137 strażnica WOP Tokary – 1.01.1951 129 strażnica WOP Jodłówka ⇔ 131 strażnica WOP Tokary – 15.03.1954 2 placówka WOP Białowieża ⇔ 8 placówka WOP Janów Podlaski – 1.01.1960 2 placówka WOP Białowieża ⇔ 8 placówka WOP Janów Podlaski – 1.01.1964 Strażnica WOP Białowieża ⇔ Strażnica WOP Janów Podlaski – 1990 Straż Graniczna: Strażnica SG w Białowieży ⇔ Strażnica SG w Janowie Podlaskim – 16.05.1991 Strażnica SG w Białowieży ⇔ Strażnica SG w Mielniku – 4.07.1996.

Komendanci/dowódcy strażnicy ppor. Wojtowicz kpt. Henryk Kulnio (od 1956Dowódca placówki WOP.) por. Włodzimierz Gryc (1984–1987) por. Kazimierz Duda (był 1.01.1991) Straż Graniczna: kpt. SG Zbigniew Piotrowskikpt. Zbigniew Piotrowski (1.10.1981–3.11.1984) (10.06.1988–był 31.07.1990) zastępca dowódcy strażnicy WOP Czeremcha. (od 16.05.1991) kpt. SG Sławomir Bierezowicz (był 1.01.2000).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Strażnice Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Strażnice Straży Granicznej III Rzeczypospolitej * Kategoria:Strażnice Podlasko-Mazurskiej Brygady WOP Kategoria:Pododdziały Białostockiego Oddziału WOP Kategoria:Placówki Wojsk Ochrony Pogranicza Kategoria:Strażnice WOP rozmieszczone na granicy polsko-radzieckiej Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1956 Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1976 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 2003