Rhizopogon Fr. (piestrówka) – rodzaj grzybów z rodziny piestrówkowatych (Rhizopogonaceae).
Charakterystyka Grzyby podziemne o mięsistym, kulistym, podłużnym lub nieregularnym owocniku bez trzonu, powszechnie nazywane „fałszywymi truflami”. Wnętrze owocnika wypełnia gleba, podglebia zazwyczaj brak. Zarodniki jasnej barwy. Należące do tego rodzaju gatunki występują w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie, Azji i w Australii.
Są grzybami ektomykoryzowymi żyjącymi w symbiozie głównie z drzewami z rodziny sosnowatych. Odgrywają ważną rolę w ekologii lasów iglastych. Są powszechnymi gatunkami w zbiorowiskach grzybów, które kolonizują korzenie drzew podczas zakładania sadzonek i utrzymują się w starych drzewostanach. Zarodniki Rhizopogon żyją w glebie długo, u niektórych gatunków mogą przetrwać przez co najmniej cztery lata, a ich żywotność wzrasta wraz z upływem czasu. Rhizopogon są grzybami wypaleniskowymi; występują szczególnie często na korzeniach sadzonek drzew po pożarach lasów, często zasiedlają także doniczki z uprawianymi drzewami iglastymi i świeże nasadzenia lasów.
Gatunki rodzaju Rhizopogon dają się łatwo uprawiać, dzięki czemu rodzaj ten stał się rodzajem modelowym do badania morfologicznych, fizjologicznych, ekologicznych i symbiotycznych mutualizmów. Opublikowano prawie 200 artykułów na temat taksonomii Rhizopogon, zakresu i specyficzności żywicieli, morfologii macierzy zewnątrzkomórkowej, rozmieszczenia, ekologii, fizjologii i zastosowań w leśnictwie.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Rhizopogonaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Rodzaj Rhizopogon utworzył Elias Fries w 1817 r. Gatunkiem typowym jest Rhizopogon luteolus Fr. & Nordholm 1817. Synonimy: Anthracophlous Mattir. ex Lloyd, Hymenangium Klotzsch, in Dietrich, Hysteromyces Vittad., Splanchnomyces Corda. Polską nazwę nadał Stanisław Chełchowski w 1898 r.
Gatunki występujące w Polsce: Rhizopogon borealis P. Karst. 1886 – piestrówka północna Rhizopogon luteolus Fr. 1817 Rhizopogon marchii (Bres.) Zeller & C.W. Dodge 1929 Rhizopogon melanogastroides M. Lange 1957 Rhizopogon mohelnensis Velen. 1931 Rhizopogon nigrescens Coker & Couch 1928 – piestrówka czerniejąca Rhizopogon obtextus (Spreng.) R. Rauschert 1984 – piestrówka żółtawa Rhizopogon occidentalis Zeller & C.W. Dodge 1918 Rhizopogon roseolus (Corda) Th. Fr. 1909 – piestrówka różowawa Rhizopogon verii Pacioni 1984 Rhizopogon vinicolor A.H. Sm. 1966 Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody i innych.
Przypisy Według W. Wojewody to synonim Rhizopogon obtextus, ale według Index Fungorum to odrębny gatunek.
Kategoria:Piestrówkowate