Zagrzebkowate (Bithyniidae) – zróżnicowana rodzina ślimaków z podgromady Caenogastropoda, grupująca małe gatunki słodkowodne, szeroko rozprzestrzeniona na świecie Piechocki A. 1979. Mięczaki (Mollusca), Ślimaki (Gastropoda) W: Fauna słodkowodna Polski 7. PWN, Warszawa; str. 86–87.. Liczy ponad 350 gatunków, w tym około 190 gatunków żyjących współcześnie.
Cechy morfologiczne Ślimaki małe lub średniej wielkości, muszle stożkowate, jajowate lub jajowato stożkowate, o wzniesionej skrętce. Wieczko mocne, zwapniałe, o koncentrycznych liniach przyrostów. Dołka osiowego brak lub słabo wykształcony, szczelinowaty. Zwierzęta rozdzielnopłciowe, narządy kopulacyjne z jednym lub dwoma gruczołami dodatkowymi. Ktenidium (płat skrzelowy) szerokie.
Występowanie Przedstawiciele zagrzebkowatych występują w słodkich wodach śródlądowych Europy, Afryki, Azji, na Archipelagu Sundajskim, w AustraliiGlöer P. (2002). Die Süßwassergastropoden Nord- und Mitteleuropas. Die Tierwelt Deutschlands, ConchBooks, Hackenheim, 326 pp., .. W Europie występuje ok. 15 gatunków zaliczanych do rodzaju zagrzebka (Bithynia Leach). W Polsce reprezentowane przez dwa gatunki: zagrzebkę pospolitą (Bithynia tentaculata) i zagrzebkę sklepioną (Bithynia leachi).
Biologia i ekologia Zajmowane siedliska Zasiedlają różne typy wód (drobne cieki, rzeki, stawy, rowy melioracyjne, jeziora, zbiorniki zaporowe) i różne typy podłoża (od mulistych po kamieniste, także hydrofity i maty glonów nitkowatych). Występują płytko w litoralu, na niewielkich głębokościach.
Odżywianie Filtratorzy i zdrapywacze, odżywiający się glonami peryfitonowymi i fitoplanktonem.
Podział systematyczny Do rodziny zagrzebkowatych (Bithyniidae) należą następujące rodzaje zgrupowane w trzy podrodziny: Bithyniinae Gray, 1857 Bithynia Leach, 1818 – zagrzebka – rodzaj typowy Pseudobithynia Glöer & Pešić, 2006 Helicostoinae Pruvot-Fol, 1937 Helicostoa E. Lamy, 1926 Parafossarulinae Starobogatov, 1983 Parafossarulus Annandale, 1924
status i pozycja systematyczna pozostałych rodzajów zaliczanych tradycyjnie do tej rodziny są niepewneRodzina Bithynidae w bazie NCBI dostęp: 15 kwietnia 2014.: Boreoelona Starobogatov & Streletzkaja, 1967 Celekenia Andrusov, 1902 † Congodoma Mandahl-Barth, 1968 Daciella Wenz, 1942 † Emmericiopsis Thiele, 1928 Euchilus F. Sandberger, 1870 † Ferebithynia Kókay, 2006 † Fossarulus Neumayr, 1869 † Funduella Mandahl-Barth, 1968 Gabbia Tryon, 1865 Gabbiella Mandahl-Barth, 1968 Hydrobioides G. Nevill, 1885 Incertihydrobia Verdcourt, 1958 Jubaia Mandahl-Barth, 1968 Liminitesta Mandahl-Barth, 1974 Lufengospira W. Yu & Y.-H. Xi, 1977 † Neosataria Kulkarni & Khot, 2015 Neumayria De Stefani, 1877 † Parabithynia Pilsbry, 1928 Petroglyphus Möllendorff, 1894 Pseudovivipara Annandale, 1918 Sierraia Connolly, 1929 Soapitia E. Binder, 1961 Streptocerella Andrusov, 1902 † Tylopoma Brusina, 1882 † Wattebledia Crosse, 1886
Przypisy
Bibliografia Piechocki A. 1979. Mięczaki (Mollusca), Ślimaki (Gastropoda) W: Fauna słodkowodna Polski 7. PWN, Warszawa.
Linki zewnętrzne Rodzina Bithynidae w bazie AnimalBase AnimalBase, Uniwersytet w Tybindze, dostęp: 5 marca 2014.
Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya