thumb|150px|Odcinek tętnicy szyjnej ze złogami. Na dole tętnica szyjna wspólna, po lewej tętnica szyjna wewnętrzna, po prawej tętnica szyjna zewnętrzna. Złogi widoczne jako brunatna masa po lewej stronie. thumb|Tętnica szyjna wspólna wraz z jej końcowymi gałęziami: tętnicą szyjną wewnętrzną i tętnicą szyjną zewnętrzną. thumb|250px|Zwężenie tętnic szyjnych najczęściej jest zlokalizowane w miejscu podziału tętnicy szyjnej wspólnej na tętnice szyjną wewnętrzną i zewnętrzną. Zwężenie tętnic szyjnych (łac. stenosis arteriae carotidis internae ang. carotid artery stenosis) – jest to zwężenie lub zamknięcie światła tętnicy szyjnej wewnętrznej, zwykle spowodowane przez miażdżycę. Choroba przebiega bezobjawowo lub występują ubytkowe objawy neurologiczne.
Etiologia Miażdżyca jest przyczyną ponad 90% zwężeń tętnicy szyjnej wewnętrznej. Zmiany są przeważnie zlokalizowane w rozwidleniu tętnicy szyjnej wspólnej i w początkowych odcinkach tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej. Odrywanie się skrzeplin, fragmentów blaszek miażdżycowych lub całkowite zamknięcie światła naczynia mogą być przyczyną przemijającego udaru niedokrwiennego lub udaru.
Objawy kliniczne Zwężenie może przebiegać bezobjawowo. Objawy wynikają z wystąpienia niedokrwienia mózgu. W przebiegu choroby mogą występować epizody przemijającego udaru niedokrwiennego (TIA), czyli stanu w którym dochodzi do krótkotrwałych, przemijających, trwających do 24 godzin objawów uszkodzenia mózgu na skutek niedokrwienia. W wyniku całkowitego zamknięcia światła lub w mechanizmie zatorowo-niedokrwiennym może dojść do udaru z nieodwracalnymi zmianami w mózgu i trwałym kalectwem.
Najczęstsze objawy: niedowłady, porażenia, zaburzenia czucia po stronie przeciwnej do zwężenia, zaburzenia mowy, jeśli zwężenie występuje po stronie półkuli dominującej, zaburzenia widzenia po stronie zwężenia: przemijająca nagła ślepota jednooczna (rzadziej dwuoczna), ustępujące niedowidzenie połowicze, krótkotrwałe występowania mroczków, szmer naczyniowy nad tętnicą szyjną, osłuchiwalny w okolicy kąta żuchwy. Przy bardzo dużym zwężeniu nie słychać szmeru!
Objawom mogą towarzyszyć: napadowy ból i zawroty głowy, zaburzenia równowagi, zaburzenia świadomości, zaburzenia pamięci.
Rozpoznanie Dużą rolę w rozpoznaniu ma wywiad oraz osłuchanie tętnic szyjnych, których szmer przemawia za zwężeniem. Zwężenie tętnicy szyjnej zwykle jest rozpoznawane za pomocą USG dopplerowskiego z kolorową prezentacją. Angio-TK i angio-MR są przydatne do oceny tętnic w odcinku wewnątrzczaszkowym i wykrywaniu ognisk udaru. Angiografia klasyczna jest wykonywana w ramach postępowania leczniczego lub gdy inne metody nie pozwalają ocenić stopnia zwężenia.
Leczenie Metody leczenia można podzielić na metody inwazyjne i zachowawcze.
Leczenie zachowawcze zwalczanie czynników ryzyka miażdżycy, leczenie przeciwpłytkowe - każdy chory do końca życia musi przyjmować kwas acetylosalicylowy, w razie przeciwwskazań klopidogrel lub tiklopidynę.
Leczenie inwazyjne Chirurgiczne metody leczenia obejmują zabieg endartektomii lub angioplastykę z wszepieniem stentu. Endartektomia jest to operacja polegająca na usunięciu złogów z naczynia, zwykle z wszczepieniem łaty naczyniowej.
Wskazania do operacji: objawowe zwężenie światła naczynia >70%, bezobjawowe zwężenie światła naczynia >75%, bezobjawowe zwężenie światła naczynia >70% u chorych kwalifikowanych do CABG, operacji tętniaka aorty lub zespołu Leriche’a, zwężenie 50-69% u chorych z objawami niedokrwienia, u których wystąpiły objawy oczne w ciągu ostatnich 3 miesięcy (mniejsze korzyści niż przy zwężeniu >70%).
Przeciwwskazaniami do operacji są: udar dokonany, niedrożność tętnic szyjnych, tętniak tętnic wewnątrzczaszkowych, ciężkie choroby współistniejące.
Powikłania okołooperacyjne wynoszą około 6%, wyniki odległe są korzystne u 87% chorych.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Choroby układu krążenia Kategoria:Choroby układu nerwowego Kategoria:Choroby naczyń mózgowych