Purchawka czarniawa (Fuscospina nigrescens (Pers.) R.L. Zhao & J.Xin Li, in Li, Cao, Phurbu, He, Zhu, Parra & Zhao) – gatunek grzybów z rodziny purchawkowatych (Lycoperdaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Fuscospina, Lycoperdaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Christiaan Hendrik Persoon w 1794 r. W 2024 r. R.L. Zhao & J.Xin Li, in Li, Cao, Phurbu, He, Zhu, Parra & Zhao przenieśli go do rodzaju Fuscospina. Niektóre Synonimy naukowe:
Nazwę polską nadała Wanda Rudnicka-Jezierska w 1991 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także jako purchawka cuchnąca i purchawka odraźliwa. Wszystkie są niespójne z aktualną nazwą naukową.
Morfologia Owocnik Średnica do 4 cm, wysokość 3–6 cm, kształt kulisty lub gruszkowaty. U podstawy występuje pęk strzępek. Powierzchnia matowa, papierowata, o barwie od kremowej do szarobrązowej. Pokryta jest licznymi, dużymi kolcami, które od samego początku są ciemne; u młodych owocników jasnobrązowe, u starszych brązowe. Kolce mają wysokość 2–3 mm i wyrastają na stożkach o czarniawych wierzchołkach.Po odpadnięciu kolców na endoperydium pozostaje siateczkowata struktura (podobnie, jak u purchawki chropowatej).
Gleba jest początkowo żółtooliwkowa, potem staje się brązowa. Podglebie początkowo jasnobrązowe, potem szarobrązowe z oliwkowym lub fioletowym odcieniem. Tworzy stosunkowo duże komory z dobrze wykształconą kolumellą.
Posiada nieprzyjemny, metaliczny zapach.
Cechy mikroskopowe Zarodniki kuliste, jasnobrązowe, o powierzchni niemal gładkiej lub nieco brodawkowanej. Mają rozmiar 3,4–4,8 μm. Pomiędzy zarodnikami występują połamane sterygmy. Włośnia jest rozgałęziona dichotomicznie, ma grubość 0,7–0,9 μm, jest średnio grubościenna, rzadko septowana, posiada jamki.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, w Europie oraz w Japonii. W polskich Tatrach dochodzi aż po piętro kosodrzewiny.
Pojawia się w różnorodnych lasach i zaroślach, rzadziej na łąkach. Rośnie na ziemi, często wśród opadłych igieł drzew. Owocniki wytwarza od sierpnia do listopada. W Polsce jest dość rzadka.
Znaczenie Naziemny grzyb saprotroficzny. Jak wszystkie gatunki purchawek jest jadalna za młodu, ten gatunek purchawki jednak szybko staje się nieprzydatny do spożycia ze względu na nieprzyjemny zapach.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Purchawkowate