thumb|Pozostałość owocnika thumb Purchawka spłaszczona, purchaweczka spłaszczona (Lycoperdon pratense Pers.) – gatunek grzybów z rodziny purchawkowatych (Lycoperdaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lycoperdon, Lycoperdaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Takson utworzył Christiaan Hendrik Persoon w 1797 r. Niektóre synonimy nazwy naukowej:
W 1968 r. Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda nadali polską nazwę purchaweczka spłaszczona. Obecnie nazwa ta jest niespójna z nazwą naukową, gatunek ten bowiem według Index Fungorum nie należy do rodzaju Vascellum (purchaweczka), lecz do rodzaju Lycoperdon (purchawka). W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała nazwę purchawka spłaszczona.
Morfologia Owocnik Średnica do 5 cm, wysokość do 5 cm. Młode owocniki są kuliste, szybko jednak stają się odwrotnie gruszkowate, soczewkowate, lub nabierają kształtu przypłaszczonego bąka. Okrywa zewnętrzna (egzoperydium) długo pozostaje biała i matowa. Znajdują się na niej sferocyty i niewielkie ziarniste kolce zebrane w gwiazdkowate skupiska. Podczas rozwoju owocnika kolce te stopniowo odpadają. Okrywa wewnętrzna (endoperydium) jest gładka, krucha, pergaminowata, początkowo jest biała, później brązowawa, w końcu szarobrązowa. Po dojrzeniu zarodników otwiera się na szczycie, potem odpada kawałkami aż do diafragmy. Gleba bez kolumelli. U młodych owocników jest biała, potem staje się oliwkowobrązowa, w końcu szarobrązowa. Dolna, płonna część gleby (tzw. podglebie) jest komorowata, u młodych owocników biała, później coraz ciemniejsza, w końcu ciemnobrązowa. Pomiędzy glebą a podglebiem znajduje się dobrze widoczna, błyszcząca diafragma. Cechy mikroskopowe Bazydiospory kuliste, gładkie lub pokryte drobnymi brodawkami. Mają rozmiar 3,5–4,5 μm i czasami krótką sterygmę. Włośnia ma z rzadka tylko dychotomicznie rozgałęzione strzępki. Są one cienkościenne i bez jamek. Przy diafragmie oraz na ścianach okrywy włośnia utrzymuje się dość długo. Gatunki podobne Najbardziej charakterystycznymi cechami purchaweczki spłaszczonej jest wyraźne oddzielenie gleby od podglebia, sposób otwierania się owocnika i brak prawdziwej włośni. Podobne są: purchawka oczkowana (Bovistella utriformis). Jej powierzchnia pęka na drobne poletka. purchawka łatkowata (Lycoperdon mamiforme). Ektoperydium wcześnie złuszcza się.
Występowanie i siedlisko Gatunek szeroko rozprzestrzeniony na kuli ziemskiej. W Polsce jest dość częsty.
Saprotrof. Występuje na łąkach i pastwiskach, na poboczach dróg i obrzeżach lasów, czasami także w parkach miejskich i obszarach poprzemysłowych. Owocniki rosną na ziemi, od czerwca do listopada. Ich pozostałość (dolna część) utrzymuje się czasami aż do marca.
Znaczenie Młode owocniki dopóki są białe są jadalne, nie mają jednak większych walorów smakowych. Można sporządzić z nich omlet, nadają się do zupy lub do smażenia. Przed przyrządzeniem ich do spożycia należy usunąć skórkę.
Przypisy .
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Purchawkowate